De illusie van vooruitgang

Henri Rauch

door: Henri Rauch, 7 juni 2012

Steeds moderner, steeds sneller, steeds beter. Waar ik ook om me heen kijk, zie ik de nieuwigheid uit zijn voegen barsten. Laptops die nog sneller zijn dan de vorige. Gebaseerd op chips ‘van binnen’ die nog meer kunnen dan de oude. Software van de hoogste versies die nu ook meteen ‘uit de cloud’ beleverd wordt. Smartphones en tablets die samen met hun eigenaren nog de weg moeten vinden naar het eigen bedrijf waar ze alvast als ‘bring your own’ gepusht kunnen worden.

Kortom kennelijk worden wij omringd door enorme vooruitgang van technologie die alleen vraagt om erkend en verkocht te worden . ‘Nieuw’ verkoopt omdat niemand van ons met oude spullen willen achterblijven. De industrie doet haar best om vernieuwing te associëren met een glorende toekomst en gelukkige mensen. De meesten van ons ondergaan deze ‘carrousel van het nieuwe’ met gelatenheid, vrolijkheid en hooguit wat verbazing.

Maar wat levert ons een iets kritischer houding op vernieuwing? Is elke vernieuwing wel een verbetering voor de gebruiker? Wat heb je aan een nieuwe versie van software als je al tevreden was met de oude software? Ga je echt gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden van een nieuwere versie? Soms helpt het ook de omgekeerde vraag te stellen: Wat was er eigenlijk verkeerd met de oude versie? Welke weg wordt afgesloten door de vernieuwing? Betekent het nieuwe soms dat er allerlei oude spullen ook gelijk opgeruimd en dus ook vervangen moeten worden?

De kern hierin is de samenhang van modules. Alles blijkt plots samen te hangen met alles. En wat betekent de vernieuwing van al die ‘oude’ spullen dan? Soms kan blijken dat een kleine vernieuwing ertoe leidt dat een grote hoeveelheid bestaande investeringen in één klap tot nul en geen waarde wordt herleid. Enige oefening in dit denken laat soms zien dat een ‘vernieuwing’ een verkoopoffensief van een bedrijf of een hele branche verhult: de manier om overwicht te krijgen in een bepaalde marktsituatie. En dan pas valt op hoe verkoop het hoofdargument kan zijn achter vernieuwing. Zelfs als een dergelijke vernieuwing je ‘gratis’ wordt aangeboden, dan nog kan die feitelijk ongunstig zijn. Mijn ervaring is dat het dan al te laat is: wij zijn al in de illusie van het nieuwe getrapt en moeten dan maar op onze eigen blaren zitten…

Consumentengedrag is van de nieuwe tijd en wij draaien allemaal mee in deze molen. Maar slim inkopen bij een bedrijf gaat toch iets verder dan alleen ingaan op alle moderne trends. Soms moet er afgezien worden van de modernste vernieuwing en moet er eerst een pas op de plaats worden gezet.

Dat geldt zeker voor diegenen die verantwoordelijk zijn voor onze publieke bestedingen. Van hen mag een nog iets kritischer houding verwacht worden. Zij hoeven niet meteen in elke val van de vernieuwing te trappen. De kunst is het een onderscheid te maken tussen marginale vernieuwingen die overheden even aan zich voorbij mogen laten gaan en fundamentele keuzes die niet gemist mogen worden. Daarmee zeg ik overigens zeker niet dat het mij lukt om dat onderscheid scherp vast te stellen, zelfs op mijn beperkte gebied als individuele consument…

Henri Rauch is adviseur bij het Rijk

tags:

- - - - -

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie.