partnermenu

zoeken binnen de website

Goed geregeld

Controle op kwaliteit versterkt rol opdrachtgever

artikelen | 22 oktober 2015

Het bestellen van nieuwe treinen betekent ook het managen van een complex IT-project. Een goede relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer is dan belangrijk en daarbij helpt een continue focus op de kwaliteit van softwareontwikkeling, stelt SYSQA. Vanaf het begin van het project, zelfs nog voordat er software is geschreven.

Nieuwe treinen bevatten zoveel IT dat de bouw ervan ook een IT-project is. SYSQA ondersteunt de NS daarbij.


“Wij maken softwarekwaliteit inzichtelijk en sporen fouten op. Ook bevorderen we de samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Door vanaf de projectstart risicogestuurd te toetsen en gezamenlijke beheersmaatregelen te nemen voorkom je softwarefouten”, zegt Sven van Galen, senior manager ICT QA bij SYSQA. Samen met consultancybureau Ricardo Rail ondersteunt SYSQA de NS bij de aankoop van nieuwe treinen. “Ricardo Rail heeft verstand van treinen, SYSQA van IT, gezamenlijk kunnen we softwarekwaliteit in treinen beheersen”, zegt Van Galen.
De aankoop van nieuwe treinen is een complex traject met een grote IT-component, omdat moderne treinen veel IT bevatten. Uiteraard voor de besturing, maar ook voor onderhoud. Wilbert Wijns, programmamanager Sprinter Nieuwe Generatie, geeft een voorbeeld: “Als onze monteurs onderhoud plegen in ouder materieel, dan doen ze mechanische afstellingen. In een moderne trein verander je de instelling van een programma.” IT is dus cruciaal voor het functioneren van een trein en die IT moet bovendien robuust genoeg zijn voor de dertig jaar dat een trein meegaat. “De grootste uitdaging van treinenbouwers is tegenwoordig hoe ze de software toekomstvast en zo foutloos mogelijk maken. Zodat de reiziger krijgt wat hij verwacht en de machinisten en onderhoudsmonteurs er goed mee kunnen omgaan”, zegt Wijns. Het ontwerpen van de software moet meteen aan het begin van de bouw van een nieuwe trein worden meegenomen, vertelt Johan Zandhuis, expert IT regievoering bij SYSQA en werkzaam bij NS: “De neiging bij leveranciers bestaat wel eens om later problemen op te lossen door software in te zetten. Maar als je in één onderdeel een bepaalde keuze maakt dan heeft dat gevolgen voor het geheel. Je moet dus al heel vroeg de IT-component meenemen.”

Treinen

Het bouwen van een nieuwe trein is een complex traject en omvat ook de ontwikkeling van een groot IT-systeem. Je kunt als opdrachtgever dan niet verwachten dat je er met het afsluiten van een dichtgetimmerd contract bent, zegt Wijns. “Een trein bouwen is voor een deel maatwerk, dat je in een goede samenwerking met de leverancier doet. Natuurlijk heb je een contract, maar de manier waarop je vervolgens samenwerkt is een combinatie van contractsturing en samenwerking.” Leverancier en opdrachtgever moeten bereid zijn zich in elkaar te verdiepen om samen tot goede oplossingen te komen. Inzicht in de geleverde kwaliteit is daarbij een belangrijk instrument. De treinen in het project van Wijns zijn nog niet gebouwd, de ontwerpfase is net begonnen. Toch helpt SYSQA nu al om softwarekwaliteit in het proces in te bakken.

Proces-checks

Zandhuis: “We hebben de eisen en wensen ten aanzien van IT helder geformuleerd en zijn vervolgens met de leverancier gaan praten om te zien of deze echt worden begrepen. Het gaat niet alleen om het op papier zetten van de eisen, er moet ook een proces voor worden ingericht.” Van Galen vult aan: “Wij voeren vervolgens proces-checks uit bij de leverancier, om te zien hoe ze in de praktijk omgaan met de eisen en wensen, hoe die in hun systemen terechtkomen, hoe zij deze beheersen in hun eigen softwareontwikkelproces. Door dat nu al zo strak te doen, verhoog je ook bij de leverancier de aandacht voor softwarekwaliteit.”

Eigenlijk is het een soort risicomanagement ten aanzien van IT

Als men straks gaat ontwikkelen dan blijft SYSQA toetsen of de ingerichte processen nog steeds worden gevolgd. Zandhuis: “Door onze ervaring weten we waar in dit soort processen de risico’s zitten. Eigenlijk is het een soort risicomanagement ten aanzien van IT. Aan zowel de kant van de opdrachtgever als die van de opdrachtnemer zijn risico’s, die je van elkaar moet weten om samen tot goede oplossingen te komen. Dat kun je alleen maar doen als de relatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer goed is.”

Kreukelzone

Deze aanpak betekent dat er veel tijd wordt geïnvesteerd in het opbouwen van een goede relatie met de leverancier, waardoor beiden in samenwerking risico’s in software-ontwikkeling beheersbaar maken. Hoe gaan ze na afloop van het traject bepalen of al deze investeringen het waard waren? “Je kunt het nu nog niet hard bewijzen en daarom is deze aanpak ook een kwestie van geloof. Gevoed door ervaringen uit het verleden. We steken er nu veel energie in, om in 2017 als de nieuwe treinen er zijn te ontdekken of dat verstandig was”, zegt Wijns. “Als je pas aandacht hebt voor IT aan het eind van het traject, dan zit je in de kreukelzone en kun je weinig meer. Dan rijdt die trein niet”, zegt Zandhuis. Hij sluit af: “Hoeveel succesvolle, complexe IT-projecten zijn er geweest waarbij de opdrachtgever niet samenwerkte met de opdrachtnemer, maar alles uitsluitend baseerde op de afspraken in het contract? Ik ken er geen één.”

tags:

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.