partnermenu

zoeken binnen de website

Goed geregeld

'Er ís iets te doen aan de slechte kwaliteit van software'

artikelen | 4 november 2015

Ruim tien jaar hield hij zich stil. Onderzoek van het tv-programma Zembla bracht hem op andere gedachten. Graham Bolton is onder meer voorzitter van het IfSQ (Institute for Software Quality) en speelt vaak de rol van ‘softwarerechercheur’. “Wat er uiteindelijk aan software wordt gebouwd, zeker voor de Nederlandse overheid, is vaak van erg slechte kwaliteit. Maar er ís iets aan te doen en het wordt tijd dat iedereen dat weet.”

Graham Bolton, voorzitter dan het Institute for Software Quality, tijdens een interview in het programma Zembla, 5 september 2015, over de kwaliteit van software.

Software die niet werkt of systemen die niet op elkaar aansluiten? Het zijn problemen die met enige regelmaat terugkomen en waar vrijwel iedere keer weer heisa om is. Al was het maar vanwege de financiële afwikkeling. Maar de problemen zijn niet nieuw. Sinds veertig à vijftig jaar geleden informatica en computers hun intrede deden, gaan er zaken mis. Daarbij vallen drie dingen op. De complexiteit van ICT wordt door opdrachtgevers, en een groot deel van de populatie van aanbieders, enorm onderschat. Daarnaast is het maken van consistente architecturen moeilijk, waarbij gemaakte keuzes in veel gevallen niet bij elkaar passen. Als derde: wat er uiteindelijk aan software wordt gebouwd, zeker voor de Nederlandse overheid, is te vaak van belabberde kwaliteit.

Graham Bolton houdt zich bezig met die kwaliteit van software. Al ruim dertig jaar werkt hij, in opdracht van grote internationale organisaties, als programmeur in alle delen van de wereld. De laatste jaren ook steeds vaker voor (overheids)organisaties in Nederland. Verder is hij onder meer voorzitter van het Institute for Software Quality (IfSQ), een niet-commerciële organisatie die zich inzet voor de kwaliteit van software.

Herstelwerk

Een van de grote verdiensten van Graham Bolton is het schrijven van een reeks normen (IfSQ Programming Standards) die het mogelijk maakt om bij private en publieke organisaties slecht geschreven software bloot te leggen. “Het principe van de IfSQ-inspectie is vrij simpel”, zo schetst Bolton. “IfSQ heeft onder meer een zestal types ‘bad practice’ – slecht geschreven software – op een rijtje gezet. Zaken die absoluut niet kunnen, maar wel vaak voorkomen. Volgens mij is er geen professionele programmeur ter wereld die zulke slordigheden goed wil praten.” Het inspecteren van de software kost maximaal een week, waarbij een flexibel team van ervaren inspecteurs de broncode van de software handmatig inspecteert. “Dus niks geen geautomatiseerd proces, maar met het blote oog.” Dat de inspecties resultaat kunnen opleveren blijkt uit een voorbeeld waarin bij herstelwerkzaamheden het aantal regels broncode werd teruggebracht van één miljoen naar 600.000, zonder verlies van functionaliteit.

Wat er aan software wordt gebouwd, is vaak van abominabele kwaliteit

Aan de hand van de IfSQ-inspectie heeft Graham Bolton in de afgelopen jaren tientallen keren ‘bemiddeld’ tussen leveranciers en klanten bij het oplossen van geschillen met betrekking tot technische schuld, onderhoud van software en de kwaliteit van broncode. “Zo werd de inspectie in de afgelopen tien jaar onder meer 63 keer toegepast bij Nederlandse overheidsprojecten”, aldus Bolton, die de inspecties ‘the best kept secret in The Hague’ noemt. “Bij bijna al die overheidsprojecten was duidelijk aantoonbaar dat er sprake was van slecht geschreven software en rampzalige broncode. De harde bewijzen die wij op tafel konden leggen, hebben ertoe geleid dat per project voor vele tonnen aan gratis herstelwerk moest worden uitgevoerd, op kosten van de opdrachtnemer.”

Bolton hamert vrij continu op het meten van de kwaliteit van software (“bij voorkeur direct aan het begin van het proces”), onder meer om opdrachtgevers te behoeden voor niet-gewenste uitgaven. “Daar waar slecht geschreven software niet bij oplevering is vastgesteld, draait de opdrachtgever bij elke aanpassing op voor de kosten. Daarnaast is het onderhouden van slecht geschreven software vaak veel onvoorspelbaarder dan van goed geschreven software en duurt het onderhoud ervan veelal langer dan redelijkerwijs te verwachten is. Daardoor kunnen de kosten aardig oplopen. Waarom dan niet kiezen voor een IfSQ-inspectie, een uitgave die nog niet eens tienduizend euro kost en de opdrachtnemer voor de tonnen laat opdraaien?”

‘De meest effectieve methode’

Het beeld dat Graham Bolton schetst over de slechte kwaliteit van software, wordt bevestigd door meerdere bronnen binnen de Nederlandse overheid. Onder andere door ‘Mister H’, die lang gewerkt heeft voor diverse overheidsorganisaties. “Wat er aan software wordt gebouwd, is vaak van abominabele kwaliteit. Goede programmeurs zijn nog altijd schaars. Bovendien is er vaak een probleem dat de kennis om kwaliteit te herkennen, schaars is. Van alle methodes die ik ken, is de IfSQ-inspectie de meest effectieve. Het maakt niet alleen de code, maar ook de programmeurs die aan die bewuste software werken, beter. Met de inspectie van IfSQ heb je, zeker omdat het een onafhankelijk middel is, een goed wapen in de hand om leveranciers te wijzen op onvolkomenheden wat betreft de eisen die zijn gesteld. Ik zou het nooit zonder zo’n inspectietraject doen. Dat IfSQ-traject is zeker niet heilig, en het lost ook niet al je problemen op, maar het is wel een van de weinige instrumenten die daadwerkelijk werkt en zijn waarde heeft bewezen.”

Website IfSQ – http://www.ifsq.org/
Website Graham Bolton – http://www.sqmi.nl

tags:

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.