partnermenu

zoeken binnen de website

Partnerpagina CGI

CGI-logo

BRZO: Blockchain tegen Risico’s op Zware Ongevallen

door: Sjors Hijgenaar

weblogs | 13 augustus 2019

Op 10 juli 1976 wordt Seveso, een kleine Italiaanse stad 20 kilometer ten noorden van Milaan, opgeschrikt door wat later bleek de grootste ongecontroleerde uitstoot van 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin (TCDD) ooit. Door een combinatie van verkeerde beleids- en bedrijfsmaatregelen kon 1 kg van de kankerverwekkende stof ontsnappen, genoeg om 18 km² te besmetten, met een massale sterfte onder (vee)dieren als gevolg.

CGI - Sjors Hijgenaar

De fouten die gemaakt werden gaven aanleiding tot het formuleren van de Seveso-richtlijnen door de EC en later de EU, waarvan de meest recente – Seveso III (2012/18/EU) – in 2012 actief werd. De richtlijn moet er voor zorgen dat de ramp uit Seveso nooit meer optreedt en, mocht het toch fout gaan, de gevolgen van rampen minimaal blijven. Zoals elke richtlijn moeten de lidstaten van de EU gehoor geven, maar zijn vrij in vorm en middel. In Nederland komt vorm en middel voort uit het Brzo: Besluit risico zware ongevallen.

Besluit risico zware ongevallen (Brzo)

Het Brzo omvat een groot aantal wet- en regelgevingen voor bedrijven die omgaan met (grote hoeveelheden) gevaarlijke stoffen in hun dagelijkse operatie. Bij de uitvoer en controle op uitvoer zijn ruim 400 bedrijven en verschillende overheden betrokken:

  • Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW), van het gelijknamige Ministerie SZW, zorgt voor handhaving op het vlak van arbeidsomstandigheden. ISZW heeft de Arbowet als voornaamste middel;
  • De zes Brzo Omgevingsdiensten (OD’s) in Nederland zijn voornamelijk actief bij het vergunningverleningsproces en de handhaving van de omgevingswet: de Wabo;
  • Tenslotte zijn de 25 Veiligheidsregio’s (VR’s) belast met het geven van bedrijfsbrandweeraanwijzingen en het bestrijden van rampen.

Samen met waterkwaliteitsbeheerders, de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), het OM en het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) werken deze drie overheidsdiensten als de BRZO+ samen met de 400+ Brzo-bedrijven om de veiligheid in Nederland zo hoog mogelijk te houden. Om dat te doen hebben de verschillende actoren talloze middelen tot hun beschikking.

Zelfregulering

Een van die middelen is het veiligheidsbeheerssysteem (VBS). Zelfregulering krijgt een belangrijke plek in de uitvoeren van het Brzo. Het VBS is daar een belangrijk voorbeeld van. In het VBS staan middels het vlinderdasmodel (zie figuur 1) en kans-impact scores verschillende oorzaken, preventiemiddelen, mitigatiestrategieën en gevolgen omschreven. Dat gebeurt over zeven onderwerpen.periodieke beoordeling van het VBS.

VBS-model

(bron: http://www.emannuel.eu/artikels/de-risicoanalyse-de-bow-tie-vlinderdasmodel/)

Onderwerp 6 van het VBS, de ongewone voorvallen, bestaat uit het melden, analyseren en voorkomen van

1. incidenten – voorvallen met schade en/of letsel;
2. bijna-incidenten – voorvallen zonder directe consequenties maar met een hoog potentieel voor schade en/of letsel.

Over incidenten, zoals ontploffingen, branden en blootstellingen, is vaak veel informatie bekend. Immers ze zijn direct waarneembaar en hebben vaak ernstige gevolgen. Partijen wisselen onderling kennis en ervaringen uit om van het incident te leren. Echter, bijna-incidenten, ook wel high potentials (HiPo’s) genaamd, genieten niet hetzelfde niveau van transparantie. Bedrijven vrezen dat informatie delen omwille van het leren zal leiden tot buitenproportionele handhaving. En dat terwijl de bedrijven juist veel van elkaar te winnen hebben.

Een ‘just culture’

Dat lerende effect zien we bijvoorbeeld terug in de gezondheidszorg en luchtvaartsector. In de literatuur wordt de uitwisseling van informatie over en het leren van elkaars fouten al geruime tijd onderschreven. [1] [2] [3] [4] Dit is een van de kernpunten van een ‘just culture’. Bij het implementeren van een just culture verschuift de focus van individuele fouten en resultaten, naar hoe het systeem werkt en het aanmoedigen van bewustwording door het stimuleren van goed gedrag. Het gaat over het vinden van de balans tussen transparantie en verantwoordelijkheid voor veiligheid. Dat houdt in dat bedrijven worden gefaciliteerd in het uitwisselen van informatie, waardoor men van elkaars fouten kan leren, maar dat foutief handelen nog steeds consequenties heeft. Immers, de waarde voor veiligheid komt voort uit de informatie die gedeeld wordt (preventief), niet het handhaven van het onderliggende feit (reactief).

Echter, een just culture werkt alleen als er volledig vertrouwen zit tussen de actoren in het systeem. In de gezondheidszorg en luchtvaartsector is het positieve effect op veiligheid allang bewezen, omdat de verschillende bedrijven en overheidsinstanties bereid waren om samen te werken. In sectoren waar dat niet het geval is ligt dat minder voor de hand. De Brzo-sector is zo’n sector. Als partijen elkaar niet kunnen vertrouwen, kan technologie een uitkomst bieden door de behoefte aan vertrouwen weg te nemen.

Blockchain

Blockchain is een van de meest besproken technologieën als men het over vertrouwen heeft. Kortgezegd is blockchain een gedistribueerde datastructuur (lees: database) waarop een veelheid aan partijen is gemachtigd veranderingen aan te brengen. Veranderingen geschieden volgens regels die in gezamenlijkheid worden afgesproken en gecontroleerd (voor een overzicht over technologie, zie deze video). Aangezien iedereen in een blockchainnetwerk gelijkwaardig is en inzicht heeft in elkaars transacties op de database, hoeven we elkaar niet meer te vertrouwen: we hoeven enkel de applicatie te vertrouwen.

Onder de regels die we in gezamenlijkheid afspreken kunnen we processen scharen over hoe we informatie uitwisselen, met wie en onder welke voorwaarden. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om gedetailleerde informatie over bijna-incidenten enkel uit te wisselen tussen bedrijven en enkel aan overheden over te dragen in het geval van inspecties. Zo kunnen de bedrijven leren van elkaars fouten en worden inspecties toegespitst op onderwerpen die op dat moment relevant zijn voor de sector.

Innovatie voor veiligheid

Kortom, blockchain biedt binnen de Brzo-sector de potentie om transparantie te faciliteren en zo een concrete bijdrage te leveren aan de veiligheid in Nederland. Door bedrijven dichter bij elkaar te brengen en overheden gecontroleerd van informatie te voorzien, wordt de balans verschoven van het handhaven van individuele overschrijdingen naar het identificeren van problemen in het gehele systeem.

Precies om die reden is het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een pilot begonnen met CGI om het bovenstaande in de praktijk te testen. De applicatie die CGI ontwikkelde is het fundament voor een gezondere veiligheidscultuur. De applicatie zal worden getest tijdens een interactieve workshop, waarvoor nog steeds plaatsen beschikbaar zijn. Mocht u werken voor een Brzo-bedrijf en ook geïnteresseerd zijn in het innoveren op het gebied van veiligheid. Neem dan voor informatie contact op met Sjors Hijgenaar.

Sjors Hijgenaar is Senior Business Consultant bij CGI

[1] Marx, D. (2019). Patient safety and the just culture. Obstetrics and gynecology clinics of North America, 46(2), 239-245.

[2] Frankel, A. S., Leonard, M. W., & Denham, C. R. (2006). Fair and just culture, team behavior, and leadership engagement: The tools to achieve high reliability. Health services research, 41(4p2), 1690-1709.

[3] Gill, G. K., & Shergill, G. S. (2004). Perceptions of safety management and safety culture in the aviation industry in New Zealand. Journal of Air Transport Management, 10(4), 231-237.

[4] Dekker, S. W. (2009). Just culture: who gets to draw the line?. Cognition, Technology & Work, 11(3), 177-185.

reacties: 1

tags:

  • Wim Schreuder #

    16 augustus 2019, 10:02

    Beste Sjors,
    Je belicht in het artikel alleen het vertrouwensaspect van het register maar je laat onderbelicht dat vetrouwen ook gaat over de juiste invoer. De zaak over het gebruik van verkeerde cijfers rondom luchthaven Lelystad toont dat mooi aan. Rubish in – rubish out.
    Zeker rondom veiligheid zijn er aan de invoerkant van de data (het kritische veilgheidsrapport over het AZ stadion, de diverse besluiten daarover) nog grote zorgen.

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.