partnermenu

zoeken binnen de website

Partnerpagina ICTU

ictu logo

Katern Verbinden maakt NORA ‘2017-proof’

door: Freek Blankena

artikelen | 22 oktober 2014

De ambities van ‘Digitaal 2017’ en de komst van de Nationaal Commissaris Digitale Overheid maken duidelijk dat overheden meer en beter willen en moeten samenwerken. Het nieuwe NORA-katern Verbinden haakt daarop in en helpt alle betrokken partijen met een effectieve, efficiënte en gebruiksvriendelijke digitaliseringsslag.

Eric Brouwer (ICTU) en Michelle van Dijk (ministerie van BZK). Foto: Studio Oostrum

Eric Brouwer (ICTU) en Michelle van Dijk (ministerie van BZK). Foto: Studio Oostrum

NORA, de referentiearchitectuur van de overheid, heeft een nieuwe uitbreiding gekregen. In juni verscheen het NORA-katern ‘Verbinden’, een boekje van zo’n veertig pagina’s waarin de actuele principes passeren die gelden voor de digitale overheid, mét de link naar de basiselementen en uitgangspunten uit NORA.
“De focus in het katern ligt op het gebied van de samenwerkende overheid”, zegt Michelle van Dijk, beleidsmedewerker informatiebeleid bij BZK, de opdrachtgever van NORA. “Die samenwerking is immers nodig om aan de verwachtingen van burgers en bedrijven rond dienstverlening tegemoet te kunnen komen.”
De aanloop naar het katern Verbinden begon overigens al in 2012. “Toen is het onderkend als een onderwerp dat we verder moesten uitwerken”, zegt Eric Brouwer van ICTU, die de NORA (en de online NORA-wiki) beheert. “Het gaat om het verbinden van de dienstverlening van de overheid aan burgers en bedrijven. Maar ook van de overheidsorganisaties onderling, zodat ze efficiënt samenwerken, en het verbinden van de informatie van die organisaties.”

Samenhang

Nog meer dan in het verleden moet het katern Verbinden duidelijk maken dat het belang van burgers en bedrijven in samenhang met dat van de overheid moet worden gezien. “In het verleden had je de overheidsorganisatie die een eigen beleid had en tegen de burger zei ‘dit kun je van me krijgen en meer niet’. Dat was vaak een deeloplossing. Wat nu wordt gezegd is: je moet kijken naar wat de burger zelf verwacht. Een postpakketje kun je wereldwijd via internet volgen. Zoiets wordt van de overheid ook verwacht.”

De principes die het katern Verbinden behandelt op het gebied van dienstverlening aan burgers en bedrijven, samenhangende informatie en samenwerking tussen overheden, zijn niet bepaald allemaal nieuw. Zo wordt nog eens herhaald dat de overheid niet moet vragen om informatie die zij al heeft. Van Dijk: “De noodzaak tot samenwerking wordt steeds sterker. Het katern biedt een perspectief. En als je beseft dat je hier voor de burger bent en je gaat samen in een hok zitten, dan kun je die stap ook zetten. Het is niet helemaal nieuw, maar samenwerken is gewoon niet altijd makkelijk.”

2017

Brouwer ziet daarbij drie belangrijke actuele ontwikkelingen. “Het eerste is Digitaal 2017, waarbij de overheid inzet op de mogelijkheid van digitale dienstverlening voor iedereen. Een tweede is natuurlijk dat de overheid moet bezuinigen en dat zie je terugkomen in investeringen in digitale voorzieningen. Je kunt het als overheidsorganisatie niet meer alleen doen, je moet samenwerken, want ook je budget wordt minder. Je ziet dat er binnen de NORA steeds meer focus komt op de principes die het meest tot verbinding en onderlinge samenwerking zullen leiden. En een derde is dat je die informatie als overheid meer moet gaan delen met burgers en bedrijven: open data en gelijkwaardige informatieposities. Als je informatie deelt met anderen buiten de overheid, ontstaan er veel meer mogelijkheden voor goede dienstverlening.”

NORA-wiki

Van Dijk zegt de in het nieuwe katern genoemde randvoorwaarden, zoals informatiebeveiliging, vernieuwing van de informatie wet- en regelgeving en de financiering van gemeenschappelijke voorzieningen, belangrijk te vinden. “Het laatste is een opdracht voor de nieuwe Nationaal Commissaris Digitale Overheid.” Zou het katern de ‘zakbijbel’ van NCDO Bas Eenhoorn kunnen worden? Van Dijk: “Dat zou de hele NORA voor de hele digitale overheid moeten zijn, wat mij betreft.”
Wie gaat het katern nu lezen? Eric Brouwer: “Het katern is breed verspreid binnen de overheid en de informatie en architectuurprincipes uit het katern Verbinden worden natuurlijk opgenomen en verwerkt in de NORA-wiki. Er worden bij de overheid veel projecten uitgevoerd om dingen te verbeteren. Architecten zijn in staat om die principes en randvoorwaarden uit de NORA te vertalen naar de uitwerking van zo’n project. En die vertalingen zijn van belang.”

Verbinden

Het NORA-katern Verbinden is in juni van dit jaar gepubliceerd en bevat principes voor samenwerking tussen overheden bij het bedienen van burgers en bedrijven. De principes in het katern Verbinden zijn geordend aan de hand van drie thema’s:

  • Dienstverlening aan burgers en bedrijven;
  • Samenhangende informatie voor burgers, bedrijven en overheden;
  • Samenwerking tussen overheden.

De principes vormen geen blauwdruk. Wel geven ze aan waarmee overheidsorganisaties rekening moeten houden bij de ontwikkeling en instandhouding van hun informatievoorziening.
Een vertegenwoordiging van meerdere overheden heeft bijgedragen aan de redactie van het katern.

Udo Groen, als projectleider betrokken bij de totstandkoming van dit katern, ziet de NORA als een waardevol kader en raamwerk dat niet alleen richting kan geven op bestuurlijk niveau, maar ook in de praktijk helpt de iOverheid letterlijk vorm te geven. “We zitten in een bijzondere fase van de iOverheid, waarin het ook echt gaat om het handen en voeten geven aan toepassingen en het uitwerken daarvan. Als bestuurders steevast in hun organisaties vragen: ‘passen we de principes van NORA en het katern Verbinden toe?’ dan leidt dat tot betere dienstverlening aan burgers en bedrijven die bovendien goedkoper kan worden gerealiseerd. In het katern Verbinden zit de beste actuele kennis over hoe de iOverheid de komende tijd verder vorm te geven”.

Voor André Batenburg van de Provincie Zuid-Holland, één van de auteurs van dit katern, waren bij de totstandkoming van het katern twee onderwerpen belangrijk: doelgebonden informatie-uitwisseling en verbetering van de informatiepositie van afnemers van overheidsdiensten. “Over het eerste is al veel gesproken: het is immers belangrijk dat je niet meer informatie ‘rondpompt’ dan nodig. Voor de verbetering van de informatiepositie is het van belang dat je als afnemer toegang hebt tot de informatie die jou aangaat, dat je er ook iets van kunt vinden en dat je bijvoorbeeld ook kunt aangeven of en hoe je die gegevens wilt (laten) wijzigen.”

Saco Bekius (Belastingdienst), eveneens mede-auteur: “Het bijzondere van het katern Verbinden is dat dit een richting is van de partijen die gezamenlijk de iOverheid vormen. Het draagt uit dat zij overeenstemming hebben over de weg waarlangs zij dit vorm geven. De lijn is het resultaat van een proces waarin de verschillende onderdelen van de Overheid hun praktijkervaringen gedeeld hebben. Het laat de ruimte om voor verschillende situaties passende oplossingen te vinden.”

U vindt het katern online via de NORA-wiki: www.noraonline.nl. Ook is een beperkt aantal hardcopy exemplaren beschikbaar via info@ictu.nl.

NORA
De NORA (Nederlandse Overheid Referentie Architectuur) helpt bij de inrichting van dienstverlening aan burgers en bedrijven. Door gebruik van dezelfde uitgangspunten en hergebruik van oplossingen uit NORA kunnen organisaties beter op elkaar aansluiten en hun dienstverlening verbeteren.
De NORA is opgebouwd rondom tien basisprincipes voor digitale dienstverlening, waaraan overheidsdiensten geacht worden te voldoen, om de interoperabiliteit van hun diensten te vergroten. De tien basisprincipes zijn verder geconcretiseerd in afgeleide principes die gebruikt kunnen worden bij het ontwerpen of aanpassen van processen en systemen in de praktijk.
De NORA bestaat daarnaast uit een beschrijving van de standaarden (de ‘pas toe of leg uit’ lijst) en een beschrijving van generieke voorzieningen (de basisregistraties en bouwstenen) in hun onderlinge relatie en in relatie tot de principes voor digitale dienstverlening. NORA presenteert ook best practices die inspelen op actuele onderwerpen (denk aan informatiebeveiliging). Deze worden voortdurend aangevuld met nieuwe ervaringen, inclusief een duidelijk begrippenkader.

Alle informatie over NORA is te vinden via www.noraonline.nl, de NORA-wiki.

tags: , ,

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.