Partnerpagina ICTU

- - - - -

Samen beter beoordelen

door: Freek Blankena

artikelen, 29 januari 2015

De afdelingen Burgerzaken van gemeenten moeten de BRP zo ‘schoon’ mogelijk houden. Het project Naar Betrouwbare Persoonsgegevens moet hun kennis over de beoordeling van identiteitsbewijzen en brondocumenten op een hoger peil brengen. “Het werk is ingewikkelder geworden.”

 Esther ’t Hoen en Ron van Troost.

Esther ’t Hoen en Ron van Troost (Beeld: Studio Oostrom)


De verhalen over spookburgers en ‘Bulgarenfraude’ hebben de overheid in 2012 op scherp gezet. Doen we genoeg om te zorgen dat de kwaliteit van de inschrijvingen in de GBA (nu BRP) hoog is en blijft? Rond de Kwaliteitsagenda BRP zijn verschillende activiteiten opgestart. Het project NBP is er één van, gericht op het begin van het proces – de balie waar mensen zich inschrijven en waar hun identiteit wordt vastgesteld.

“Wat we een paar jaar geleden merkten is dat gemeenten erg welwillend zijn om de gegevens goed bij te houden en de kwaliteit van de registraties hoog te houden, maar toch wat methodiek en richtlijnen misten om dat goed te kunnen doen”, zegt Esther ’t Hoen, die vanuit het ministerie van BZK gedelegeerd opdrachtgever is voor het project Naar Betrouwbare Persoonsgegevens (NBP). “Wat BZK hier belangrijk aan vindt – en dat maakt het project ook succesvol – is dat er nu heel veel wordt samengewerkt, niet alleen tussen gemeenten onderling, maar ook met bijvoorbeeld het ECID [Expertisecentrum Identiteitsfraude en Documenten van de Koninklijke Marechaussee, red.] en het Bureau Documenten van de IND in Zwolle. Zo organiseren we dat we elkaar kunnen vinden.”

De kwaliteit van de Basisregistratie Personen (BRP) is erg belangrijk, stelt ’t Hoen. “Die gegevens worden gebruikt voor het uitkeren van bijstand en andere rechten. Dus dan is identiteitsvaststelling en waar mensen wonen van groot belang.” En vooral voor gemeenten zélf wordt dat steeds belangrijker. “Gemeenten zijn niet alleen bijhouders, maar ook gebruikers. En na 1 januari krijgen ze er taken bij, dus het is niet alleen iets van Burgerzaken. Je merkt dat ook bestuurders van gemeenten dit onderwerp steeds belangrijker vinden.”

Echtheidskenmerken

De baliemedewerkers van Burgerzaken hebben al een tijd de beschikking over technische hulpmiddelen voor het beoordelen van documenten. Zo is er Edison TD, een internationale online database met alle echtheidskenmerken van reisdocumenten. Daarnaast is er DISCS, voor het beoordelen van brondocumenten (zoals geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten) uit het buitenland. Maar wat als er dingen ontbreken of niet met elkaar overeenkomen? Wat doe je bij twijfel?

Over NBP

Het project Naar Betrouwbare Persoonsgegevens (NBP) is een initiatief van het ministerie van BZK en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB). De NVVB behartigt de belangen van de Nederlandse gemeenten op het gebied van Burger- en Publiekszaken. ICTU faciliteert het project NBP en helpt daarmee gemeenten meer kennis en expertise te ontwikkelen bij de beoordeling van identiteitsbewijzen en brondocumenten.
NBP levert met deze deskundigheidsbevordering een bijdrage aan de invulling van de wensen van de overheid ten aanzien van betrouwbare persoonsgegevens.
Het project NBP staat niet op zichzelf. Vanuit BZK zijn er meerdere initiatieven die zich richten op de kwaliteit van de BRP, zoals Adresonderzoek. Minister Plasterk informeerde de Tweede Kamer onlangs (15 oktober) over de kwaliteit van de BRP.

In vijftien gemeenten is tot deze zomer gesleuteld aan manieren om met dat soort vragen om te gaan en beter gefundeerde beslissingen te nemen over documenten. “We hebben in het project vooral een standaardwerkwijze ontwikkeld”, zegt Ron van Troost, die voor ICTU projectleider is van NBP. “Voor het verifiëren van de identiteit hebben we een stappenplan en een checklist gemaakt, die de betreffende gemeenten hebben uitgetest. En hetzelfde hebben we gedaan voor het beoordelen van een brondocument. De gedachte is daarbij dat de medewerker dat niet direct aan het loket doet, maar het originele document inneemt en dat daarna beoordeelt. Want je moet het document technisch controleren: zijn de vorm en de handtekeningen betrouwbaar? Daarbij is gebruik te maken van DISCS. De medewerker moet daarna kijken of het document wel past bij de persoon die het heeft ingeleverd. En vervolgens moet hij inhoudelijk naar het document kijken. Komen de gegevens die erin staan overeen met andere documenten die zijn ingeleverd?”

’t Hoen: “Zo leren de mensen bij Burgerzaken nu: als je twijfelt, bel een collega uit het netwerk.” Zo leiden ook nieuwe verhalen over Oost-Europeanen met meerdere identiteiten tot het opnieuw overwegen van de procedures. Maar we kunnen elkaar op de hoogte houden. “We hebben circulaires en onze website, en gemeenten, gebruikers van gegevens en BZK komen vier keer per jaar bij elkaar om goede voorbeelden uit te wisselen.”
De nieuwe standaardwerkwijze is tot juli uitgeprobeerd bij de vijftien gemeenten en daarna geëvalueerd. “De hulpmiddelen blijken te voldoen en ook geschikt te zijn voor andere gemeenten”, zegt Van Troost. “We werken nu aan een plan van aanpak voor de uitrol van die hulpmiddelen.”

Ingewikkelder

Kennis kun je vergroten, maar moet ook geborgd worden. Er zijn al opleidingen voor burgerzakenmedewerkers, met een bijbehorende kwalificatiestructuur, maar die moest worden doorontwikkeld. “Het werk bij de afdeling Burgerzaken is in de afgelopen decennia ingewikkelder geworden”, aldus Van Troost. “En dan moet je ook meer verstand hebben van internationaal privaatrecht, van reisdocumenten enzovoort.”
De binnen NBP verder ontwikkelde kwalificatiestructuur weerspiegelt die grotere behoefte aan deskundigheid. “Nu is goed opgeschreven dat er ook mensen op hbo-niveau geschoold moeten zijn om dit werk goed te kunnen uitvoeren.”

Simon Rijsdijk
Simon Rijsdijk, voorzitter NVVB, mede-opdrachtgever van NBP:
“De kwaliteit van gegevens in de BRP is voor gemeenten van belang; als bijhouder en als gebruiker van die gegevens. Het is mooi om te merken dat er zoveel gedrevenheid en vakmanschap aanwezig zijn bij gemeenten om zich steeds verder te willen verbeteren en ontwikkelen op die taken. Er wordt veel aandacht besteed aan innovatie in en leiderschap aan de uitvoeringspraktijk. Dat zie je terug in het enthousiasme van deelnemers aan opleidingen voor medewerkers Burgerzaken die in het kader van het NBP zijn ontwikkeld. Maar ook in de samenwerking en kennisdeling tussen gemeenten onderling op dit vlak, en met andere organisaties uit het veld. Het is voor mij een groot goed dat dit alles zich op enigerlei wijze omvormt tot een systeem van permanente educatie.”


Op basis van de processen bij Burgerzaken zijn allerlei eisen geformuleerd in zogeheten toetstermen, op verschillende niveaus in de kwalificatiestructuur. “Aan het einde bleek dat we op mbo2-niveau twee modules kregen, op mbo-4 niveau veertien modules, en op hbo-niveau acht, en dat waren er echt veel meer dan ik zelf had verwacht.”
Veertien modules zijn inmiddels voorzien van examenvragen met praktijkopdrachten. Aan opleidingsinstituten is gevraagd om daar opleidingen bij te ontwikkelen en een zestal heeft daar inmiddels gehoor aan gegeven. Dit jaar heeft een aantal burgerzakenmedewerkers bij de deelnemende gemeenten al opleidingen gevolgd die zijn bekostigd door BZK, dat daarvoor een miljoen euro ter beschikking heeft gesteld.

Het project loopt nog even door, mede omdat nog niet alle modules zijn uitontwikkeld. Vervolgens zullen gemeenten het opleiden en het borgen van de benodigde kennis uiteindelijk wel zelf moeten regelen, beaamt ’t Hoen. “Het is aan de gemeenten om hun medewerkers op te leiden en dit project dient om ze daarbij te helpen.” Dat de BRP met de komende modernisering wat centraler wordt opgezet, doet daar niets aan af. “Juridisch blijft de inhoud van de gegevens van ingezetenen in de BRP de verantwoordelijkheid van de gemeenten.”

Argwaan

Het aanleren van de benodigde professionele argwaan is geen kwestie van een schriftelijke cursus, heeft Van Troost tijdens het project geleerd. “Het werkt niet als je alleen maar dingen bedenkt en ze dan digitaal beschikbaar stelt. Wat wel werkt is dat je bij gemeenten een aantal dingen samen doet die nodig zijn om brondocumenten te beoordelen. Daar hebben we ook workshops voor belegd, met bijvoorbeeld iemand van de vreemdelingenpolitie of het Bureau Documenten van de IND erbij, die kon uitleggen waarnaar moet worden gekeken. Die samenwerking is essentieel.”

tags: ,

- - - - -

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie.