partnermenu

zoeken binnen de website

Partnerpagina ministerie van justitie en veiligheid

‘Maak datasets zo breed mogelijk toegankelijk’

door: Jet van Eeghen

artikelen | 16 november 2017

Nu de beschikbare hoeveelheid data met lichtsnelheid toeneemt, wordt voor wetenschappers een fantastische speeltuin ontsloten. Als directeur van het WODC noemt Frans Leeuw zich dan ook een gelukkig mens. “Goed ontsloten, snel beschikbare data zijn van groot belang voor beleidsonderzoek, bestuur én burgers.”

WODC

Beeld: Dreamstime

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) doet eigen onderzoek, verzamelt statische informatie over Justitie en Veiligheid (voorheen Veiligheid en Justitie) en besteedt onderzoek uit aan universiteiten en onderzoeksinstituten. Hierdoor beschikt het WODC over veel waardevolle data die interessant zijn voor extern en intern hergebruik.

Op het dataportaal van de Nederlandse overheid staan verschillende open datasets die het WODC samenstelt. Zoals de Recidivemonitor, een doorlopend onderzoeksproject naar criminele carrières en de effecten van strafrechtelijke interventies. De open dataset Criminaliteit in Beeld geeft een verdere actualisering en verfijning van de jaarlijkse publicatie Criminaliteit en Rechtshandhaving.

Stappenteller

Leeuw is een groot voorstander van het zo breed mogelijk toegankelijk maken van dergelijke datasets. “Mits die voldoen aan de wet- en regelgeving voor privacybescherming”, benadrukt hij. “Wanneer je mensen inzage geeft in wat er gebeurt, wat patronen zijn, dan komen ze beter in de driving seat van hun leven. Dat zie je al aan de data die steeds meer mensen over zichzelf verzamelen. Bijvoorbeeld via een stappenteller. Daarop zie je, in real-time, welke inspanning je op een dag levert en hoeveel calorieën je verbrandt. Die nieuwe wereld heet Quanti ed Self, waarbij het inmiddels al om veel meer gaat dan alleen het tellen van stappen.”

New York biedt inzage in inspecties bij restaurants en publiceert die bevindingen als open data. Lopen er ergens ratten door de keuken, of is het anderszins niet goed gesteld met de hygiëne, dan kunnen burgers dat terugvinden. “Daardoor kun je als burger een betere controle hebben over je eigen leven. Heb je geen zin in een mogelijke voedselvergiftiging, dan kun je zien waar je beter niet kunt eten.”

Belastinggeld

Beleidsonderzoek informeert het bestuur, maar óók de burger. In de jaren ’90 was Leeuw directeur bij de Algemene Rekenkamer. Hij hecht dan ook veel belang aan de waarde die overheidsinvesteringen opleveren. “Overheden verzamelen data met gebruikmaking van belastinggeld. Maar wie belasting betaalt, moet ook betrokken zijn bij hoe dat geld besteed wordt. Je zou kunnen zeggen: geen gegevensverzameling zonder terugkoppeling aan de burger. Wij werken met het CBS aan de Veiligheidsmonitor, waarvoor tienduizenden mensen worden ondervraagd. Dat kost een inke duit. Dus moeten we daar zoveel mogelijk waar(de) voor ons geld voor terugkrijgen en die waarde ook teruggeven aan de burgers. Lange tijd, voordat er sprake was van open data, is die waarde vooral teruggevloeid naar de overheid. Maar dat kun je breder maken en burgers ook toegang geven tot data, zodat zij zélf actief inzichten kunnen afleiden.”

Meedenken

Burgers zelf laten werken met big data vraagt om open data waar dat kan, met respect voor de privacy. Wanneer data op een aantrekkelijke manier toegankelijk is gemaakt, zal dat burgers bovendien triggeren om mee te denken over probleemoplossingen, zo verwacht Leeuw. “Het Amsterdamse bureau OIS heeft bedrijfjes gevraagd de statistieken aantrekkelijk te maken.

Dat ziet er echt mooi uit. Ook Rotterdam is zeer actief.” Leeuw bekijkt de mogelijkheden van de eigen open data. “De Recidivemonitor hebben we al lang. Daar kun je je eigen berekeningen mee maken en data koppelen. De politie maakt, onder meer samen met het CBS, koppelingen tussen geografische gegevens, verkeersdata en criminaliteit. Het WODC werkt met het KNMI aan een koppeling van weergegevens en criminaliteit. In de toekomst kunnen we over data over strafrechtelijk optreden, het verloop van processen, de tijd die het kost, ook meer open communiceren. Daarbij moet wel de privacy gewaarborgd blijven. We zijn dan ook bezig met privacy by design, dat zorgt dat je bepaalde gegevens kunt vrijgeven, terwijl je andere afschermt.”

Ongekende mogelijkheden

Leeuw verwacht veel van de mogelijk- heden die big data brengen voor analyses en voorspellingen. Uit de Verenigde Staten komt het predictive policing, waarmee steeds beter kan worden voorspeld welke straten extra aandacht verdienen van de politie. “Big data uit bijvoorbeeld sociale media en gedigitaliseerde rechterlijke uitspraken gaan zorgen voor een wetenschappelijke revolutie. Ze kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het bevorderen van de veiligheid. Geautomatiseerde analyse van grote, gecombineerde gegevensbestanden kan grote tijdwinst opleveren en geeft nauwkeurigere uitkomsten. Bijvoorbeeld bij de opsporing van daders en het in kaart brengen van criminele samenwerkingsverbanden.”

Wat betreft Frans Leeuw liggen er mooie kansen voor Justitie en Veiligheid. “Denk bijvoorbeeld aan de koppeling van bijvoorbeeld gegevens over woninginbraak aan geografische coördinaten, of de koppeling met andere typen misdrijven en overlastgegevens. Andere Europese landen zijn op dat gebied al een stukje verder. Daar kunnen we van leren. Er is ruimte voor verbetering.”

Sociale media

Over niet al te lange tijd verwacht Leeuw big data over hoe burgers naar politieoptreden of ongeregeldheden kijken en wat zij daarover communiceren. Wanneer die gegevens worden opengesteld, kunnen mensen zelf zien hoe het in hun regio is gesteld met (de beleving van) aanrijtijden en of de politie hen netjes behandelt. “We hebben een experiment lopen om te kijken wat mensen via sociale media communiceren over veiligheid en agressie. Op termijn kan dat een bijdrage leveren aan het in kaart brengen van waar criminaliteit zit. Je hoeft dat dan veel minder te vragen via (dure) enquêtes, want de data zit veelal in de apparaten waarmee mensen communiceren. Je hoeft de data er alleen nog maar slim aan te onttrekken, te analyseren en beschikbaar te stellen. Dat is van groot belang en daar gaat WODC zeker zijn bijdrage aan leveren.”

Download Special Open Data

tags: ,

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.