partnermenu

zoeken binnen de website

Partnerpagina PBLQ

logo pblq

De Belastingdienst heeft geen ICT-probleem

door: Ko Mies, Florian Henning en Dirk Jan van der Linden

weblogs | 15 februari 2016

De media zijn er verzot op: ICT-problemen bij een overheidsorganisatie. Begin februari moest de Belastingdienst het ontgelden. Burgers verdwaalden in het systeem en gegevens waren voor te veel personen toegankelijk. De Belastingdienst ging de verdediging in door het ook als ‘ICT-probleem’ te adresseren.

Florian Henning

En dat laatste klopt niet. De problemen worden primair veroorzaakt doordat de kwaliteit van de gegevens niet op orde is. Gegevenskwaliteit heeft weinig met ICT te maken. Het is een organisatorisch vraagstuk met verschillende aspecten: de kwaliteit van de medewerkers aan de balie (opleiding medewerkers), de alertheid van burgers (voorlichting), de mate waarin de overheid voorkomt dat ze zich voor de gek laat houden (fraudebestrijding), de gekozen definities in de wetgeving (juridisch) en verkeerde keuzes in de koppelingen van systemen (ketenproblemen). Omdat de problematiek organisatieoverstijgend is en abusievelijk gedefinieerd als ICT-probleem, ontstaat het beeld van complex en moeilijk oplosbaar.

De Belastingdienst is voor de basisgegevens afhankelijk van basisregistraties die door andere overheidsorganisaties worden gevuld. De gegevens over personen en adressen worden door gemeenten bijgehouden. Burgers moeten zich bij de gemeente melden als ze zijn verhuisd, om hun nieuwe adresgegevens door te geven. Het recht op bijvoorbeeld huurtoeslag is gekoppeld aan het woonadres. Maar als op hetzelfde adres al iemand anders is ingeschreven als bewoner, kan dit fout gaan. Al eerder is bij de zogenoemde ‘Bulgarenfraude gebleken dat automatische koppeling van de Basisregistratie Personen ook fraude mogelijk maakt.

Uiteindelijk gaat het dus om de gegevenskwaliteit, of het gebrek eraan. Dit is niet een issue dat aan de ICT-afdelingen moet worden overgelaten. Het is een issue dat op meerdere organisatieniveaus moet worden aangepakt en daarom ook een governancevraagstuk voor het strategische sturingsniveau moet zijn.
Marketeers weten het al lang; data zijn goud waard. Maar dan moet de onderliggende gegevenskwaliteit goed zijn. De problemen met de gegevenskwaliteit van de overheid zijn op te lossen. Door gegevenskwaliteit hoger op de agenda te plaatsen en er een verantwoordelijkheid van te maken voor de gehele organisatie.

reacties: 3

tags:

  • Jan van Til #

    15 februari 2016, 15:47

    Een ketting is niet sterker dan de zwakste schakel. En, inderdaad, de kwaliteitsketting bestaat uit heel wat (nogal) zwak ontwikkelde schakels; de auteurs noemen er een aantal in hun artikel.

    Toch valt er, denk ik, nog wel een sluimerend rotte schakel te identificeren. Kwaliteit van informatie is één ding – betekenis ervan is een ander, uitermate belangrijk aspect. Iedereen weet dat betekenis van informatie door en door situationeel is en dus met de situatie wisselt. Iedereen weet dat betekenis van informatie per ict-systeem apart en absoluut is vastgelegd en steeds weer anders uitpakt. Iedereen weet dat informatie-uitwisseling tussen systemen (daarmee dus) uitermate problematisch is. En iedereen weet dat er eigenlijk niemand is die daar wat aan doet.

  • Geert Wester (gem Deventer) #

    24 februari 2016, 11:07

    Jan,
    Het is de betekenis die gegevens omzet in informatie. Toch?

  • Jan van Til #

    24 februari 2016, 14:36

    Geert,
    Met behulp waarvan geeft iemand i.h.a. bedoeling aan gegevens mee? Wat moet er dan ook met die gegevens mee worden gezonden opdat ontvangers er de bedoelde chocola (opnieuw) van kunnen maken? Enne … waarom gebeurt dat (eigenlijk) niet?

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.