Partnerpagina PBLQ

- - - - -

Smart cooking & creativiteit

door: Rafaëlle van Engers - Lobbrecht

weblogs, 16 mei 2018

Ik kijk graag naar Masterchef Australië. Wat ik vooral fascinerend vind, zijn de uitdagingen die ze krijgen, hoe je de amateurkoks ziet groeien van week tot week en de creativiteit en inventiviteit die koken op topniveau vergt.

Masterchef

Beeld: Shutterstock

De deelnemers aan de Masterchef wedstrijden doorlopen een enorm steile leercurve. Ze leren in korte tijd een veelheid aan nieuwe kooktechnieken, stijlen en ingrediënten en proberen steeds gedurfdere combinaties uit. Mooi om die voldoening te zien als ze bijzondere smaakcombinaties hebben uitgeprobeerd die blijken te werken, een origineel samenspel van ingrediënten dat heerlijk blijkt te zijn. Die creativiteit, dat kunstenaarschap van het weten combineren van smaken, ingrediënten, texturen. De tijdsdruk waarbinnen ze hun kunsten moeten zien te vertonen.

Een prachtig voorbeeld van echt menselijke creativiteit en leren…of toch niet? IBM heeft een zelflerende computer ontwikkeld. En om het concept van Artificial intelligence (AI) toegankelijker te maken voor het grote publiek, hebben ze een topkok versie gemaakt, genaamd Chef Watson. “Leren koken” door de computer, betekende meer dan 9000 bekende recepten laten analyseren. Welke ingrediënten worden vaak samen gebruikt? En hoe worden ze dan gekookt? Het gaat om onderliggende logica en stijl. Toen dat eenmaal doorgrond was, kon Chef Watson de geleerde basis gebruiken om nieuwe ideeën op te doen. De nieuwe recepten en ingrediënten combinaties waarmee chef Watson komt, blijken verrassend en heerlijk te zijn en laten chefkoks versteld staan. Chef Watson roept de gedachte op: wat is creativiteit? Is dat iets typisch menselijks? Kun je het analyseren en dan via rekenregels nieuwe combinaties maken? Is dat leren? Zijn die combinaties dan creatief? Kunnen robots ook intelligentere en meer creatieve rollen van ons overnemen?

De Masterchef deelnemers leren al verrassend snel, maar een zelflerende computer komt in aanraking met een exponentieel grotere input en heeft slechts een paar dagen nodig om dat te verwerken. Vervolgens kan hij nieuwe combinaties aan mensen leren. Dit zet je aan het denken over de mogelijk vruchtbare samenwerking tussen AI en mensen. Eén van de menselijke chefs die meedeed aan het experiment, geeft aan dat Watson zijn creativiteit stimuleert. Chef Watson brengt hemzelf en zijn eigen koken naar een hoger niveau. Hij daagt hem uit om nieuwe combinaties te maken die hem zelf dan weer op vernieuwende ideeën brengt. En natuurlijk moet je het koken ook nog zelf doen. Hij ziet het als koken mét Watson.

Dezelfde vragen kun je stellen bij het experiment van schrijver Ronald Giphart. Hij heeft ‘samen’ met een AI een hoofdstuk van een science fiction verhaal geschreven. De AI is gevoed met een enorme hoeveelheid literaire teksten en heeft daarmee ‘geleerd’ wat wij mensen als literaire stijl beschouwen. De AI helpt vervolgens de schrijver door op basis van een paar woorden die de schrijver invoert, een aantal zinnen te suggereren. Daar maakt de schrijver dan weer een keuze uit. Een samenwerkingsverband dus, maar wie is hier nu creatief? En in hoeverre heeft de robot het verhaal (mede) bepaald en/of de schrijver beïnvloed?

Wat vind jij: kunnen we het leren van nieuwe vaardigheden voortaan overlaten aan computers? Zijn chef Watson en de schrijvende AI creatief of leren ze jou om je creativiteit te vergroten…?

Je kunt werken met Chef Watson hier zelf ervaren

tags:

- - - - -

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie.