zoeken binnen de website

All animals are equal

door: Ruud Leether | 9 mei 2012

Ruud Leether

Opmerkelijk die vanzelfsprekendheid waarmee honderdduizenden ambtenaren als gevolg van het Kunduz-akkoord op de nullijn worden gezet. Nou ja nullijn, was het maar waar want ook ambtenaren zijn er sinds 1 januari van dit jaar vele tientallen euro’s netto per maand op achteruit gegaan. Maar veel meer dan een financieel stapje terug is het het onbestreden brede politieke en maatschappelijke draagvlak voor die beslissing, dat zorgen baart.

Wat heeft het ambtelijk imago de afgelopen jaren zoveel schade berokkend dat dit zonder slag of stoot kan gebeuren ? Hebben de financiële uitspattingen van enkele overheidsmanagers het misverstand gecreëerd dat hun perverse handelen illustratief is voor de handel en wandel van de hele ambtenarij ? Is de weinig genuanceerde wijze waarop zelfs politici zich steeds vaker in het openbaar over ambtenaren uitlaten daaraan debet ? Of is het misschien wel de steeds terugkerende publicitaire aandacht voor mislukte ICT projecten van de overheid waardoor het beeld kon ontstaan van een ondermaats ambtenarencorps dat tot weinig meer dan geldverspilling in staat is.

Ongetwijfeld zijn tal van andere mogelijke oorzaken denkbaar, soms terecht en vaker hopelijk niet, maar om één conclusie kunnen we niet heen: het ambtelijk imago is de afgelopen jaren in hoog tempo verslechterd en niemand lijkt bereid een poging te wagen daar ook maar iets aan te veranderen. Die constatering is om veel redenen zorgelijk. Zorgelijk omdat de ambtelijke bijdrage aan de kwaliteit van onze rechtstaat daarmee wordt miskend. Zorgelijk ook omdat daarmee de basis wordt gelegd voor een verdere kwalitatieve afbraak van het overheidsapparaat aangezien diezelfde miskenning in de weg kan staan aan de instroom van ervaren professionals en starters.

ICT-functies

En zorgelijk helemaal als het gaat om functies waarnaar de verwachte vraag het aanbod de komende jaren toch al aanzienlijk zal overstijgen zoals ICT-functies. Waarom kiezen voor een onzekere loopbaan bij een organisatie met als voornaamste perspectief afslanking en verslechtering van de rechtspositie terwijl die organisatie bovendien gebukt gaat onder een verslechterend imago ? En dat terwijl diezelfde organisatie en haar politieke bestuur zich nu juist ten doel stellen optimaal te participeren in een informatiemaatschappij met ICT als bepalende factor. Want of het nu om outsourcing, cloud of SAAS diensten gaat, behoud van kennis is een absolute voorwaarde om daarin, al is het maar als regisseur van de eigen opdrachten, een rol van betekenis te kunnen spelen.

Een overheid die daarvoor onvoldoende is geëquipeerd, levert zich volledig over aan door de markt bepaalde agenda’s. En of het nu om ICT, juridische of andere kennis gaat, de ervaring leert dat dat doorgaans geen verstandige keuze is. Wie ambtenaren laat verworden tot simpele kostenpost, blokkeert de noodzakelijke verdere professionalisering van de overheid. Nederland heeft, mogen we diverse internationale onderzoeken geloven, nog altijd een kwalitatief hoogwaardige overheid. Het is de moeite meer dan waard dat de erkenning daarvoor ook politiek en maatschappelijk wordt uitgedragen. Wie van alles nog slechts de prijs en niet de waarde kent, zal daarvoor uiteindelijk een hoge prijs moeten betalen.

Ruud Leether is legal counsel bij de Rijksoverheid. Hij blogt op persoonlijke titel.

reacties: 1

  • Chris Schrijver #

    25 mei 2012, 09:39

    Helemaal eens. De ambtenaar wordt kennelijk ondergeschikt en van weinig belang geacht voor het goed functioneren van de overheid.

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.