zoeken binnen de website

Beschrijf de wereld

Peter Lievense

door: Peter Lievense | 7 juni 2012

(Lees hier de visie-documenten van de experts!)

Weet u waarom er op maandag geen plenaire vergaderingen zijn in de Tweede Kamer? Omdat in 1851 is bepaald dat ook de volksvertegenwoordigers die op een dag reizen met de postkoets van ‘s Gravenhage wonen, de zondag thuis moeten kunnen doorbrengen.

Waarmee de spreker maar gezegd wilde hebben dat de procesinrichting van bestuurlijk Den Haag nodig modernisering behoeft. Al was het alleen maar omdat een dergelijk verouderd organisatiemodel wel moet leiden tot het mislukken van grote ICT-projecten.

De spreker was een van de zestien experts die door de parlementaire werkgroep ICT-projecten in de Troelstrazaal van het Tweede Kamergebouw was uitgenodigd om een visie te geven op het aangekondigde parlementair onderzoek naar ICT-projecten bij het Rijk.

De werkgroep, onder leiding van de ICT-woordvoerder van de VVD-fractie Brigitte van der Burg, levert op 4 juli een concept onderzoeksvoorstel in bij de vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie. En die legt het voorstel dan vervolgens op de plank. De nieuwe vaste Kamercommissie V&J die na de verkiezingen aantreedt, beslist of het onderzoek er komt en of het concept onderzoeksvoorstel daarbij de leidraad vormt. Van der Burg had zich niettemin voorgenomen de boel ‘op scherp te zetten’.

En dat lukte. Laat zestien experts – hoogleraren, juristen, ondernemers, ICT’ers – zes uur lang ondervragen door een groepje Kamerleden en ze creëren samen een uitspansel van feiten, opinies, visies, anekdotes, stellingen en invalshoeken.
Sommige getuigenissen waren hilarisch: de externe ICT’er die bij het Rijk werd ingehuurd door een externe ICT’er om externe ICT’ers in te huren, anderen ondermijnend zoals die over de bedrijfsspion die op een departement werd gedetacheerd, of de ICT’ers die tien jaar aan projecten werken zonder dat er ooit één project tot een goed eind wordt gebracht.

Simpel

Chris Verhoef adviseerde het onderzoek aan te vangen met een ‘eenvoudige boedelinventarisatie’ van lopende projecten. “Simpele vragen stellen.” Dat is echter helemaal nog niet zo simpel want: “De Algemene Rekenkamer heeft dat ook geprobeerd, en die kwam er niet doorheen.”
Overigens verwacht de werkgroep dat voor het daadwerkelijke onderzoek een externe partij zal worden ingehuurd. Ofwel een aanbestedingsprocedure voor een adviesclub. Het lijkt wel een groot ICT-project.

De werkgroep wilde van de deskundigen weten welke thema’s aandacht verdienen tijdens het onderzoek, welke onderzoeksvragen moeten worden gesteld en welke projecten tegen het licht te houden. De toekomstige onderzoekscommissie moet zich richten op onder andere: de business cases, bestuurlijke complexiteit, aanbestedingsproblematiek, security by design, politieke realiteit, het huis van Thorbecke, algoritmen, hackers, informatievoorziening nu en in 2020, doorzettingsmacht, RAMS SHEEP en schattingskwaliteiten, informeren van de Kamer, leveranciersoptimisme, ketens, doelgroepen, wetswijzigingen, function creep, contract management, openheid naar de pers, organisatieprocessen, personeelsbeleid, open soure software, semantiek, paradigma’s, uurtje/factuurtje, aansprakelijkheid, kennis van zaken, public value, PPS en sturing. Om er maar een paar te noemen.

Op een redactie waar ik ooit werkte, hadden we een uitdrukking voor een dergelijke ambitie: ‘Beschrijf de wereld.’

De werkgroep zal een heldere afbakening van het onderzoeksgebied moeten maken. Van der Burg gaf al aan dat wat haar betreft vooral gekeken moet worden hoe de informatievoorziening goed in te richten, eerder dan naar de technische aspecten. Of, zoals Arre Zuurmond het formuleerde in de Troelstrazaal: “ICT gaat over anders organiseren, over horizontaliseren. En dat staat haaks op de hiërarchische ordening van de overheid”.
En dan zijn we weer terug bij de postkoets uit 1851.

De experts was gevraagd hun visie op papier te zetten voor de parlementaire werkgroep. Twaalf deskundigen stellen hun visie publiek beschikbaar. Hieronder kunt u van acht experts de documenten als pdf downloaden.

Vier experts publiceerden hun visie op hun eigen website of weblog:

Peter Lievense is hoofdredacteur van iBestuur magazine

reacties: 2

tags: , , ,

  • Ad Gerrits #

    14 juni 2012, 16:53

    Die postkoets is wel een pijnlijk voorbeeld hoe lang we soms door blijven gaan met doen wat we gewend zijn te doen. Iets dat me (overigens puur toeval dat ik 2 honden heb) doet denken aan het fenomeneen ‘hondenbelasting’ dat in sommige gemeentes is afgeschaft maar in de meeste gemeenten nog wordt gekoesterd: nl.wikipedia.org/wik…

  • Ruud Leether #

    17 juni 2012, 19:48

    Laten we er vanuit gaan dat geen sprake is van “Windows dressing” maar dat de Kamer serieus van plan is het probleem van mislukte ICT projecten daadwerkelijk uit de wereld te helpen. Dat ze oplossingen wil vinden daar waar die van de Rekenkamer en de vele publicisten die zich al veel langer in het benoemen van oorzaken uitputten, klaarblijkelijk niet voldeden. Dan rijst wel meteen de vraag waarom starten met een “expert meeting” geleid door een ter zake weinig deskundige Kamer en vooral gevoerd met gesprekspartners uit een marktsector die de schuld van het vele dat mislukt hardnekkig bij de ander blijft leggen en met als opvallende afwezige in de discussie opdrachtgever zelf. Net als de al lang (ik schreef daarover al in 2003 !) bekende fout bij veel IT projecten waarbij de ene marktpartij namens opdrachtgever samen met de andere marktpartij als opdrachtnemer ICT projecten uitvoert, heeft het er alle schijn van dat verantwoordelijkheden ook hier weer te veel in dezelfde hand worden gelegd. Als dan, mogen we Lievense geloven, ook nog eens te weinig afbakening van het onderzoeksgebied dreigt, lijkt een verhelderend en vooral ook evenwichtig onderzoek, al vanaf de start onhaalbaar.

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.