zoeken binnen de website

Ik zeg niets

Fatou van den Hoff

door: Fatou van den Hoff | 12 september 2012

Overheidswerkgevers bieden steeds vaker vaardigheidstrainingen social media aan. Welk doel hebben zij voor ogen en wordt dat doel gehaald? Volgens mij is een vaardigheidstraining alleen niet voldoende.

Social media zijn een belangrijk onderwerp voor overheidswerkgevers. Aan de ene kant wordt social media omarmd en aan de andere kant heerst struisvogelpolitiek. Het bewustzijn om er iets mee te doen is alom aanwezig. Zowel bij ‘Train je collega’ als bij commerciële trainers is de vraag naar vaardigheidstrainingen social media enorm. De trainer leert de deelnemers accounts maken, profielen vullen en communiceren. Dat is pas het begin.

Interessanter vind ik wat een deelnemer doet na zijn training. Is de deelnemer enthousiast en gebruikt deze social media voor werk en privé? Of is de deelnemer terughoudend omdat nu de impact van het zich uiten in social media duidelijk is? Bij de enthousiaste deelnemer is een positieve return on investment aanwezig. De investering in de werknemer levert baten. De baten bestaan onder andere uit een bijdrage aan het imago van de werkgever en andere wijzen van samenwerken, informatie vergaren en delen. Natuurlijk is er een risico, dat is namelijk nooit uit te sluiten.

Verlammende angst

Tijdens de vaardigheidstraining leren deelnemers naast vaardigheden ook dat alles voor de eeuwigheid op internet staat en over afbreukrisico’s voor zichzelf en anderen. Deze bewustwording is voor sommige medewerkers vernieuwend. Als een protocol aanwezig is over het gebruik van social media dat onder andere deze punten benadrukt, drukt dat bij enkele medewerkers het enthousiasme. De gedachte: niets doen dan kan ook niet verkeerd gaan, verankert zich.

Een van angst verlamde deelnemer sluit misschien zelfs het account volledig. Een terughoudende deelnemer zendt bijvoorbeeld alleen berichten over zijn locatie of andere veilige onderwerpen. Deze deelnemers geven geen positieve return on investment. De geïnvesteerde tijd van alle betrokkenen en de directe en indirecte kosten om de training tot stand te brengen en te volgen lijken voor niets te zijn geweest.

Doelen bepalen

Het maken van kosten- en baten analyses is de overheid niet vreemd. Vooraf krijg je geen ‘groen licht’ als deze ontbreekt. Hoe zit het met de kosten- en baten analyse voor deze vaardigheidstraining? Is vooraf een doel vastgesteld hoeveel medewerkers daadwerkelijk social media actief voor het werk en of privé gaan inzetten? Is dat alleen kwantitatief of ook kwalitatief, met andere woorden wordt achteraf gemeten of uitingen relevante inhoud hebben. Of heeft de vaardigheidstraining (g)een ander doel en is een verlies daardoor niet interessant?

Ik zeg niets

Een medewerker die mij aansprak vertelde openhartig dat zij niets met haar vaardigheidstraining doet. De verlammende angst heeft zij niet alleen bij online sociale netwerken. Zij durft ook in overleggen met derden nauwelijks informatie te delen. Het is dus geen nieuw 2.0 probleem. Maar met social media is het probleem wel zichtbaarder. Volgens mij is een vaardigheidstraining social media alleen, daarom niet voldoende.

Van angst verlamde of terughoudende medewerkers zouden heel erg geholpen zijn wanneer ze kennis hebben van wat (lees: de boodschap) ze waar èn wanneer kunnen en mogen zeggen. Dus zowel zakelijk als privé. Voor overheidswerkgevers is dat een heikel punt. Vanwege de vrije meningsuiting van ambtenaren kunnen zij niet op de inhoud van uitingen (lees: de boodschap) ingaan. Een oplossing is werken met voorbeelden die al dan niet uit de jurisprudentie komen.

Wat is jullie return on investment bij vaardigheidstrainingen en de inzet van social media?

Tip:
166 voorbeelden bekijken over return on investment met sociale media? Download het e-book

Fatou van den Hoff, adviseur Vrijheid van Meningsuiting

reacties: 3

  • Ad Gerrits #

    13 september 2012, 17:32

    “Het is dus geen nieuw 2.0 probleem. Maar met social media is het probleem wel zichtbaarder.” Hele terecht constatering Fatou. Maar om problemen op te kunnen lossen is het vaak wel nuttig om ze meer zichtbaar te maken. Ik ben dus wel een voorstander van mensen op een praktische manier leren wat sociale media zijn en hoe dingen daar werken. Maar je hebt helemaal gelijk dat het spannendste stuk pas daarna aan bod komt. En dat het verstandig is om het daar binnen je organisatie over te hebben op een manier dat iedereen snapt wat er bij komt kijken. Want hoewel dit natuurlijk altijd al tot op zekere hoogte speelde, komt het door sociale media wel in een enorme stroomversnelling. En bedankt voor de e-book tip!

  • Geert Wester (gem Deventer) #

    14 september 2012, 11:12

    Ten eerste: ook deze uitlating van mij is deelnemen aan social media, al is het dan geen twitterbericht dat de wereld over gaat.
    Ten tweede: ik vind het eigenlijk vreemd Fatou, dat terughoudendheid om je te uiten op social media zou betekenen dat de cursus geen ‘return on investment’ heeft. Wanneer het mijn doel zou zijn om deelnemers bewust te maken van ook de schaduwzijden van social media, dan is dat misschien juist de return die ik hoop te behalen.

  • Fatou van den Hoff - Ixpressie #

    17 september 2012, 20:40

    Hoi Ad, bedankt voor je reactie en ik ben blij dat je de leestip goed vind.

    Hoi Geert, het niet deelnemen aan sociale media en daarmee schade voorkomen zou je inderdaad kunnen zien als return on investment. Het alleen plaatsen van GPS-coördinaten of weinigzeggende teksten zal niet het voornaamste doel van de training zijn.
    Ik ga uit van de gedachte dat je investeert in de opleiding van medewerkers waardoor ze een (positieve) bijdrage leveren aan het bedrijfsresultaat. Bijvoorbeeld door social media in te zetten volgens de vele voorbeelden van Ambtenaar2.0 bij beleidsvorming etc. Het laten zien van de schaduwzijden gebeurt mijns inziens al vaak genoeg wanneer een onbekende ambtenaar in eens op de voorpagina staat vanwege een uiting. Deze ‘negatieve aandacht’ voor het gebruik en de inzet van sociale media heeft in een training niets te zoeken en verlamt medewerkers.
    Houd het positief en benadruk het leuke van social media.

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.