zoeken binnen de website

Kiezen met social media

Gerard van Oortmerssen

door: Gerard van Oortmerssen | 19 september 2012

De verkiezingen van 12 september waren spannender dan ooit. De social media beginnen een rol van betekenis te spelen en die rol zal in de toekomst alleen maar toenemen. Als we het debat via social media ook na de verkiezingen voortzetten, ontstaat er waarachtig iBestuur, iDemocratie!

Nooit eerder hebben we zulke spannende verkiezingen voor de Tweede Kamer meegemaakt. De verkiezingscampagne was kort, maar heftig, met dagelijks debatten op radio en TV en veel peilingen die snelle verschuivingen tussen winnaars en verliezers lieten zien. Ik ben ervan overtuigd dat we niet te maken hebben met een anomalie, maar het begin van een nieuwe ontwikkeling, die gedreven wordt door ICT en social media. Op het eerste gezicht waren het vooral de ‘klassieke’ media, radio en bovenal TV die de toon zetten. De politici waren dagelijks op TV te zien, in debatten, DWDD, Pauw en Witteman en vele andere programma’s. Alles wat gezegd werd maar vooral het uiterlijk (rode of blauwe das, lichaamstaal) werd uitentreuren ontleed en becommentarieerd door journalisten en alle mogelijke ‘deskundigen’.

Maar ICT zorgt ervoor dat de kiezer meer krijgt: stemwijzer, kieskompas, ‘tweede scherm’ bij alle TV debatten, en de social media. Maar ICT maakt het ook mogelijk om frequent peilingen uit te voeren en snel te analyseren. Het vernieuwende element is dat de kiezer niet alleen informatie krijgt van en over de politieke partijen en lijsttrekkers, maar ook over wat andere kiezers ervan vinden. Via het tweede scherm konden mensen reageren op vragen over de onderwerpen waarover gedebatteerd werd, op elk moment aangeven of ze het debat positief of negatief beoordeelden, en aangeven wie volgens hen het debat gewonnen had. De geaggregeerde respons werd ook weer direct teruggekoppeld. Via social media kon iedereen ook laten weten wat ze ervan vonden en onderling discussiëren.

Via ‘sentiment’ analysis (hier de Nederlandse vertaling gebruiken zou ons op het verkeerde been zetten) werd bepaald wat de algemene mening van het publiek was.
Op deze manier ontstaan er feedback loops. De kiezers worden beïnvloed door de mening en het gedrag van andere kiezers, waardoor strategisch stemmen mogelijk wordt: een deel van de kiezers stemt niet op de partij die hun eerste keus is, maar probeert via hun stem de coalitievorming te beïnvloeden.

Maar er is ook een feedback loop naar de politici die significante invloed heeft op het verloop van de verkiezingen. Emile Roemer hapert in het eerste debat, dat wordt negatief beoordeeld, waardoor hij zijn zelfvertrouwen verliest en de volgende keer weer minder presteert. Zijn partij zakt in de peiling, enz. enz., het wordt een zichzelf versterkend proces. Het omgekeerde hebben we zien gebeuren met Diederik Samsom, hij doet het verrassend goed in het eerste debat, wordt aangewezen als winnaar en het gaat steeds beter. Zijn partij boekt uiteindelijk bij de verkiezingen een winst die niemand vooraf voor mogelijk had gehouden. Zoals we regelmatig op internet zien ontstaan er via social media gemakkelijk hypes.

De politici krijgen via tweede scherm en social media ook terugkoppeling over hoe kiezers inhoudelijk denken over de verschillende onderwerpen die in de politiek spelen. Laten we hopen dat ze daar hun voordeel mee doen.
Social media maken directe discussie tussen politici en burgers mogelijk en die discussie moet vooral ook na de verkiezingen doorgaan.

Een politicus die al vroeg de kracht van internet heeft ingezien is Barack Obama. Hij heeft hoogstwaarschijnlijk zijn verkiezing, vier jaar geleden, te danken aan zijn slimme gebruik van social media. Maar na zijn verkiezing is hij doorgegaan. Op 29 augustus heeft hij tijdens een AMA (ask me anything) sessie op het social media platform Reddit rechtstreeks gecommuniceerd met burgers van de VS. Tijdens die sessie werd de Reddit website bezocht door 1.6 miljoen unieke bezoekers.

De techniek maakt prachtige dingen mogelijk, maar we lopen wel weer tegen nieuwe problemen aan. Hoe kunnen we op Twitter een goed publiek debat met heel veel deelnemers voeren? Hoe kunnen we de veelheid aan informatie verwerken? Tijdens de verkiezingsdebatten zat ik naar drie schermen te kijken: TV, tweede scherm op mijn notebook en Twitter op de iPad. Maar de Twitter feed is niet leesbaar als er tientallen tweets per seconde voorbijkomen (tijdens een TV debat werden er zo’n 100,000 tweets gepost).

Tijdens de toespraak van Barack Obama op de Democratische Conventie werden er bijna 53,000 tweets per seconde verstuurd. We hebben nieuwe tools nodig, die ‘instant’ analyse mogelijk maken. Die mij bovendien niet alleen de ‘grootste gemene deler’ laten zien van wat Nederland vindt, maar ook die paar afwijkende maar houtsnijdende opmerkingen die het waard zijn om bediscussieerd te worden. Als we dat voor elkaar hebben dan kunnen we een echt publiek debat gaan voeren, dan komt iDemocratie in het verschiet!

Gerard van Oortmerssen is zelfstandig adviseur en bijzonder hoogleraar "evolutie van het Internet" aan de Tilburg University.

reacties: 2

tags: ,

  • Maartje Verbakel (Coosto) #

    19 september 2012, 10:35

    Beste meneer van Oortmessen,
    Vergenoegd kan ik u melden dat zo’n dergelijke tool als waar u naar op zoek bent al bestaat.
    Onze social media monitoring tool monitort real time Twitterberichten (daarnaast ook berichten van Facebook, Google+, blogs, fora en nieuwssites: >381.000 Nederlandse bronnen) en toont de resultaten binnen een paar seconden in een overzichtelijke lijst. Gebruik van onze tool maakt het dan ook mogelijk instant analyse uit te voeren. Bovendien verkrijgt u via grafieken en andere weergaves gelijk inzicht in bijvoorbeeld de algemene opinie, maar ook in de interessante afwijkende meningen van het Nederlandse publiek.
    Deze weergaves zijn inderdaad enorm interessant wat betreft de verkiezingen. Onze weergaves laten namelijk precies zien op welk moment in een debat mensen een mening vormen over een politicus (zie coos.to/j ), welke afwijkende topics genoemd worden (trending topics afgezet tegen de tijd ervoor waardoor de meest algemene onderwerpen eruit gefilterd worden) of wanneer er een crisis aan de gang is (alerts op bijvoorbeeld sentiment SGP na uitspraak abortus).
    Hiernaast biedt onze tool overigens nog meer mogelijkheden rondom bijvoorbeeld engagement, maar daar zal ik verder niet op in gaan. Wilt u meer weten? Kijk op www.blog.coosto.nl..

    Met vriendelijke groeten,
    Maartje Verbakel
    Coosto | afgestudeerd als MA Bedrijfscommunicatie en Digitale Media Tilburg University

  • OBI4wan, Alex Slatman #

    26 september 2012, 17:32

    Hoi Gerard / Beste heer Oortmerssen,
    De behoefte aan gedegen analyses en de mogelijkheid om informatie te halen uit een grote hoeveelheid aan diverse data wordt steeds groter naarmate de hoeveelheid data toeneemt. Dit is zeker ook het geval tijdens gigantische gebeurtenissen als een crisis of verkiezing. OBI4wan is een SaaS oplossing waarmee realtime online data verzameld wordt van onder andere Twitter, Facebook, Hyves, LinkedIn, fora, weblogs en nieuwsbronnen. Deze data wordt direct verrijkt met bijvoorbeeld sentiment en relevantiescores. Op basis van deze verrijkte gegevens kunnen snelle en volledige analyses uitgevoerd worden zodat direct inzicht verkregen wordt in de grootste beïnvloeders, belangrijkste bronnen en belangrijkste onderwerpen binnen de discussies. Uiteraard is het ook mogelijk in te zoomen op belangrijke aspecten binnen de grote stroom aan berichten. Alle gegevens worden binnen overzichtelijke rapporten weergegeven waarbij het altijd mogelijk is de opbouw van deze rapporten in detail te doorlopen. Op deze manier helpt www.obi4wan.nl/ organisaties niet alleen bij het houden van overzicht maar ook bij het tijdig signaleren van afwijkingen en mogelijke incidenten. Aanvullend biedt OBI4wan ook de mogelijkheid om eenvoudig en gestructureerd deel te nemen aan online discussies ( www.obi4wan.nl/onlin… ).

    Uiteraard demonstreren we graag de mogelijkheden. Voel je vrij om bij eventuele vragen, voorbeelden (of gewoon om even kennis te maken) contact met ons op te nemen!

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.