zoeken binnen de website

Rollator eruit? Closed source eruit!

Arda Gerkens

door: Arda Gerkens | 23 mei 2012

Bezuinigen, bezuinigen, bezuinigen. Daar draait het deze maanden om. En iedereen gaat het voelen, want de overheidsuitgaven moeten omlaag. En het klopt, geen politieke partij ontkent het, er zal bezuinigd worden. En dus rollen de partijen over elkaar heen over wat wel en wat niet. Rollator in of uit het pakket? Kilometervergoeding onbelast of niet? BTWtarief omhoog? Iedere maatregel draagt zijn steentje bij. Maar tot mijn grote ergernis kijkt men nog steeds niet naar wat een grote geldverslinder is: vendorlock in en closed source projecten bij de overheid.

Ondanks NOIV, ondanks talloze moties in de Tweede Kamer, ondanks CIO’s, It-governance en mooie plannen werkt de Rijksoverheid evenals de lagere overheden nog steeds bijna uitsluitend met closed source. Open Source is een vloek en wordt afgedaan als een jongensdroom. En dat terwijl berekeningen aangeven dat dit veel geld kan schelen.

Op 15 maart 2011 kwam het rapport van de Algemene Rekenkamer uit, naar aanleiding van mijn motie om te onderzoeken wat de besparingen zouden kunnen zijn. Niet omdat de inhoud mij niet beviel, maar het rapport was dramatisch. Overigens was ik niet de enige die die mening was toegedaan. Veel van de geconsulteerde mensen herkenden zich niet terug in het rapport. En over de vele internationale rapporten die er zijn geschreven over de kostenbesparingen door open source wordt niet gesproken.

Naast dat maar een beperkt deel van de mogelijkheden van open source bij de overheid is onderzocht, wordt er gewaarschuwd dat open sourcesoftware trainings- en implementatiekosten met zich mee zou brengen, terwijl voor ieder nieuw programma hetzelfde geldt. Waarom dan niet kiezen voor een open variant? De Franse gendarmerie ging over naar een open source desktop en reduceerde hun licentie en onderhoudskosten met 70 procent. Ze bespaarden in 5 jaar tijd 50 miljoen euro en leerden dat de migratie naar Windows Vista meer geld zou hebben gekost.

Rekenkamer

De Algemene Rekenkamer stelt ook dat er al heel veel gebruik gemaakt wordt van open source en open standaarden bij de overheid. Maar vaker dan mij lief is, bereiken mij berichten dat toch weer gekozen is voor een gesloten variant.
Wat mij het meest treft is het gemak waarin wordt gesteld dat het maar 4 procent van de totale kosten zou schelen of maximaal maar 88 miljoen. En dat er al een taakstelling is naar de decentrale overheden en dat zij dan met die druk naar open source kunnen kijken. Want in een tijd dat we discussiëren over wel of niet een rollator en het verhogen van de eigen bijdrage in de zorg zou ik me als overheid in mijn handjes knijpen voor ieder miljoen wat ik niet aan lasten bij de burger hoef neer te leggen. Dat het niet gebeurt, is niet alleen onbegrijpelijk, het is een schande.

Er is meer. De ergernis over het ontbreken van een gezond open source beleid bij de overheid zit hem in het ontbreken van een gezonde markt. De facto zijn het de grote ITbedrijven die nu met de opdrachten weglopen. De kleine ondernemer komt er niet meer aan te pas. Hoe goed zou het zijn voor onze economie om deze groep een kans te geven. Dan slaan we twee vliegen in één klap: we besparen kosten en geven de Nederlandse economie een nieuwe impuls. Ik kijk uit naar de verkiezingsprogramma’s. Wie durft?

Arda Gerkens is directeur van HCC, een vereniging van circa 90000 computergebruikers

reacties: 4

tags: ,

  • Bart Lindeboom #

    29 mei 2012, 09:58

    Uit mijn hart gegrepen Arda…
    De overwegingen rond het actieplan Heemskerk zijn onverminderd actueel. We verschepen onnodig miljoenen licentiegelden de oceaan over terwijl prima open source oplossingen massaal genegeerd worden.
    “Comply or explain” was het toch?
    Hoe pijnlijk dat KING en de VNG mij docx-documenten sturen en het CMS van de VNG een schoolvoorbeeld van vendor-lock-in is. Juist van die organisaties verwacht ik voorbeeldgedrag, een duidelijke “comply” dus.

  • Bart Lindeboom #

    29 mei 2012, 11:46

    Nog even de motie Vendrik, een decennium geleden door de Kamer aangenomen:

    De Kamer, gehoord de beraadslaging (…)
    + verzoekt (…) de regering ervoor te zorgen dat in 2006 alle door de publieke sector gebruikte software aan open standaarden voldoet;
    + verzoekt voorts de regering actief de verspreiding en ontwikkeling van software met een open broncode (open source software) in de publieke sector te stimuleren en hiervoor concrete en ambitieuze doelstellingen te formuleren

  • Davied van Berlo #

    30 mei 2012, 12:58

    Arda, heel herkenbaar. Zie ook mijn nieuwe blog op iBestuur: ibestuur.nl/weblog/v…

    De kracht van open source wordt versterkt door combinatie met de cloud. Open source betekent dat je de software mag kopiëren. Door een online voorziening aan te bieden hoeft dat niet meer en wordt het echt hergebruik van één oplossing, met één beheerorganisatie, etc. Daarom zijn we begonnen met Pleio (Plein Overheid) als platform voor de publieke zaak. Zodat organisaties hun geld en energie in de samenleving kunnen investeren, in plaats van in software.

  • Ad Gerrits #

    31 mei 2012, 21:40

    Net zoals bij veel andere zaken is het goed om als overheid kritisch te zijn op softwarekosten. Daarop besparen kun je doen door minder software te gaan gebruiken of door goedkopere of gratis software te gaan gebruiken. Daarbij kan het gaan om closed of open source software.
    Er zijn genoeg goede redenen om bewust te kiezen voor gebruik van open source, maar wanneer het puur om de kosten gaat (zoals in deze column) zijn er efficiëntere manieren om te besparen dan alleen te focussen op ‘vervang closed door open’.

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.