zoeken binnen de website

Verdeel en heers

Davied van Berlo

door: Davied van Berlo | 29 mei 2012

Op 31 mei komen weer tientallen overheidsorganisaties bij elkaar om te praten over open data, open standaarden en open source. Waarom is de overheid zo traag om deze oplossingen op te pakken? Twee antwoorden: onbegrip en eilanddenken.

Het congres op 31 mei heeft een misleidende titel: Open Overheid. Daarbij denk ik aan een transparante en benaderbare overheid die inzicht geeft in wat ze voor de samenleving doet en ruimte biedt aan burgers om daar een bijdrage aan te leveren. Transparantie is echter niet het kernwoord van dit congres. Het gaat om verbindingen leggen.

Het online beschikbaar stellen van overheidsdata kan natuurlijk een bijdrage leveren aan een transparante overheid, maar daar ligt niet de belangrijkste meerwaarde. Het doel van open data is dat door het combineren van gegevens uit verschillende bronnen nieuwe producten en diensten gecreëerd kunnen worden. Verbindingen dus.

Werken in netwerken

Het internet is een netwerk van verbindingen. De kracht van het internet zit in de optelsom van computers (en daarachter mensen) die zijn aangesloten. De kracht zit in de verbinding van al die computercapaciteit, waardoor nieuwe mogelijkheden ontstaan. En in de verbinding van al die mensen waardoor een nieuwe dimensie ontstaat van samenwerking.

Werk is steeds minder een activiteit van één persoon of één organisatie, maar een samenwerking van mensen en groepen in verschillende organisaties, in verschillende locaties. Het resultaat van die werkzaamheden is niet een losstaand product, maar een onderdeel dat hergebruikt kan worden of samengebracht in een groter geheel.

Een overheid van eilandjes

Behalve bij de overheid. Daar staat de informatie op zo’n 800 intranetten waar niemand anders bij kan. Daar wordt 800 keer betaald voor dezelfde software omdat er geen uitwisseling plaats kan vinden. Daar zijn 800 beheerorganisaties omdat het niet mogelijk is om een verbinding te maken met systemen elders.

En voorlopig blijft dat zo. Want zonder open standaarden komen er ook geen verbindingen. En gesloten software maakt hergebruik van componenten onmogelijk. Beslissers kijken niet verder dan hun eigen organisatie, maar begrijpen niet dat ze hun medewerkers afsluiten van de buitenwereld en de burger op kosten jagen.

Internet als voorbeeld

Dat is niet hoe automatisering eruit ziet in de 21e eeuw. We hebben niet meer de luxe om 800 keer te betalen voor onze ict-ondersteuning. Ook onze organisaties kunnen zo niet blijven werken. We moeten gebruik maken van alle kennis en informatie binnen en buiten de overheid, waar die zich ook bevindt.

Het succes van het internet is niet alleen een technische doorbraak, maar vooral een organisatorische. Het is gelukt om het internet toegankelijk te houden voor iedereen. Verschillende bedrijven hebben geprobeerd om hun eigen technische standaarden op te leggen, maar zijn daar niet in geslaagd. En dat is maar goed ook.

Wie is er tegen verbinding?

Ook binnen de overheid kun je je afvragen wie belang hebben bij de huidige versnippering. De werking van de overheid wordt belemmerd en de kosten worden opgejaagd, maar toch is dat de realiteit. Waar ligt dat aan? Open standaarden en open source zijn randvoorwaarden voor een moderne overheid, maar krijgen geen voet aan de grond. Hoe komt dat?

Dat is de vraag die bij elke overheidsorganisatie op de agenda zou moeten staan. Waarom is er geen verbinding mogelijk? Wie is er tegen verbinding? Want dan zijn er twee mogelijkheden: je hebt het niet begrepen of je kiest er bewust voor. Beide opties zijn onaanvaardbaar als we als overheid willen overleven.

Davied van Berlo is initiatiefnemer Ambtenaar 2.0

reacties: 3

tags: , ,

  • Ingmar Koch - Provincie Noord-Brabant #

    30 mei 2012, 10:56

    Onder archivarissen wordt op dit moment discussie gevoerd over het beschikbaar stellen van de openbare (!) gegevens van de Burgerlijke Stand aan bijvoorbeeld Family Search. Hierbij worden niet alleen religieuze argumenten gebruikt (de mormonen gebruiken die gegevens om overledenen te dopen), maar wordt ook een economisch argument gehanteerd. Ik citeer even Jantje Steenhuis, gemeentearchivaris van Rotterdam (zie http://jantjesteenhuis.blogspot.com/2012/05/de-mormoonse-kwestie.html):

    “Aan de publicatie van deze bestanden worden geen beperkingen in de tijd gesteld. De Mormonen mogen de bestanden voor eeuwig publiceren, hetgeen ook betekent dat archiefstellingen deze veelgevraagde akten nooit meer zelf tegen kostprijs kunnen leveren. (…)
    Ook in het licht van de ontwikkelingen rond Open Data is dat verstandig. Is het echt de bedoeling dat overheidsinformatie op grote schaal door derden wordt gekopieerd om die informatie vervolgens op internet te publiceren? Is het verstandig om sensitieve informatie Google-doorzoekbaar op grote schaal drempelloos op internet te zetten, zodat een ieder er mee kan doen en laten wat hij wil? Is het verstandig om – zeker in de huidige tijd van financiële crisis – je “spullen” voor eeuwig digitaal weg te geven? (…)”

    Blijkbaar zijn er overheden die zelf geld willen verdienen aan hun eigen data en daarom de data niet vrij willen geven.

  • JoGnet #

    4 juni 2012, 13:34

    Interessante links in dit kader : Kijken naar boompjes of het bos ? > plus.google.com/1151… en het initiatiefvoorstel rondom de WOB van GroenLinks > tweedekamer.groenlin…

  • Jan Willem Boissevain #

    8 juni 2012, 17:55

    Goed verhaal! Veel ICT systemen houden de oude (hiërarchische) organisatie in stand en versterken die zelfs. De redundantie van systemen betekent verspilling van geld en belemmert de samenwerking. We moeten bij de inrichting van de ICT andere keuzes maken die recht doen aan de netwerksamenleving waarin wij leven.

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.