zoeken binnen de website

Waar blijft het digitale paspoort?

Davied van Berlo

door: Davied van Berlo | 29 augustus 2012

In 2009 zag ik in Washington dat bedrijven geen reclame meer maakten met hun internetsite (www.bedrijf.com) maar met hun Facebookpagina. De reden is duidelijk. Op internet ben je als gebruiker betrekkelijk anoniem, maar op Facebook is bekend wie jij bent. Dat is voor bedrijven veel interessanter. Als je een online winkel binnenloopt op Facebook, weet het bedrijf wat je interesses zijn, wie je vrienden zijn en bij welke winkel jij (en je vrienden) eerder bent geweest.

Die informatie is te koop en daar verdient Facebook z’n geld mee. In ruil voor jouw persoonlijke informatie krijg je een handige site om contact te houden met je vrienden. Jouw profiel is het product dat Facebook verkoopt. Voor bedrijven levert dat interessante marketinginformatie op en bovendien kunnen ze hun winkel specifiek naar jouw interesses inrichten. Als je vrienden in dezelfde winkel zijn geweest, dan is de kans groter dat je terugkomt en uiteindelijk iets gaat kopen. Dat is het idee.

Leuk, hoor!

Het doel van Facebook is dus om zo veel mogelijk van jou te weten te komen, zodat ze die informatie kunnen verkopen aan bedrijven. Een andere slimmigheid daarvoor is de Like-knop. Daarmee laat je op Facebook weten aan je vrienden dat je iets leuk vindt. Ook buiten Facebook is die knop steeds meer te vinden. Andere internetsites zetten de Like-knop op hun pagina in de hoop dat je erop klikt en je daarmee reclame maakt voor die site onder je vrienden.

Om dat mogelijk te maken staat er op die internetsite een stukje code van Facebook. Ook als je niet op ‘Like’ klikt, weet Facebook daardoor dat je op die site bent. Facebook weet dus niet alleen wat jij op Facebook doet, maar ook welke internetsites je nog meer bezoekt. Zo weet Facebook nog beter wie jij bent en wordt hun product om te verkopen waardevoller. De Duitse regering heeft deze praktijk overigens verboden.

Universele sleutel

Als je naar een site gaat met persoonlijke gegevens, dan moet je daar eerst even inloggen. Dat is onhandig, maar wel zo veilig natuurlijk. Bij de meeste sites word je daarom na een bepaalde periode automatisch uitgelogd. Facebook heeft er echter belang bij dat als je eenmaal ingelogd bent op Facebook, je ook ingelogd blijft. Dat is nodig om de Like-knop te laten werken immers. Daar zijn die cookies voor. Overal waar je bent op internet, draag je Facebook met je mee.

Ook daar hebben ze weer een slimme dienst bij verzonnen. Als je toch altijd je Facebook-sleutel bij je hebt, kun je die ook gebruiken om in te loggen bij andere sites. Dat is handig voor jou als gebruiker, maar ook voor de eigenaar van de site. Omdat je jezelf bekend maakt met je Facebook-account, weet die weer meer over wie er op zijn site komt. Er zijn zelfs sites waar je alleen gebruik van mag maken als je eerst inlogt met Facebook (en daarmee je informatie overhandigt).

Amerikaanse wet

Je Facebook-account wordt daarmee steeds meer je paspoort op internet en Facebook de burgerlijke stand. Daar wordt jouw persoonlijke informatie bijgehouden en met die account legitimeer je je online. Het is niet voor niks dat Facebook verplicht dat je je eigen naam gebruikt. In Japan is er al een gemeente die haar internetsite gesloten heeft en alleen bereikbaar is via Facebook. In de staat Washington kun je je via Facebook inschrijven om te gaan stemmen.

Facebook weet dus wat je interesses zijn en wie je vrienden zijn en het weet op welke internetsites je nog meer komt buiten Facebook. Al die informatie wordt vervolgens verkocht aan andere bedrijven. Maar dat is niet het enige. Onlangs berichtte BNR dat Facebook het gedrag van zijn gebruikers in de gaten houdt en doorspeelt aan Amerikaanse overheidsinstanties. Behalve burgerlijke stand is Facebook dus ook de politieagent van het internet aan het worden, vanuit Amerikaans perspectief dan wel.

Betrouwbaar fundament

Internet wordt steeds belangrijker als platform voor sociale uitwisseling, maar ook voor economie en politiek. In beginsel opgezet door de Amerikaanse overheid en enkele non-profitorganisaties zijn het tegenwoordig steeds vaker bedrijven die online de dienst uitmaken: Facebook, Google, Apple en Microsoft. Het belang van internet groeit voor de samenleving, maar tegelijkertijd groeit het belang van de aandeelhouders van enkele grote Amerikaanse bedrijven bij de besturing van internet.

In Nederland wordt de burgerlijke stand beheerd door de overheid. Je paspoort is je identiteitsbewijs en daarmee kun je je officieel legitimeren, nationaal en internationaal. De burgerlijke stand en je paspoort zijn daarmee een betrouwbare basis voor al het maatschappelijk verkeer waarvoor je identiteit duidelijk moet zijn. Ze bieden een juridisch fundament voor allerlei economische en sociale uitwisseling. Zo werkt het in de offline wereld. Waarom nog niet online?

Digitaal paspoort

Om internet volwassen te laten worden als maatschappelijk platform is er een betrouwbare vorm van legitimatie nodig. Op dit moment wordt die rol ingevuld door een paar Amerikaanse bedrijven, maar zij gebruiken de paspoorten vervolgens als handelswaar. Dat kan en moet beter. Waarom biedt de overheid online niet dezelfde dienst als offline, namelijk een betrouwbaar online paspoort? Waarom is er geen online profiel waar ik zelf de baas blijf over mijn gegevens en kan bepalen aan wie ik ze toon?

Het wordt tijd om (bijvoorbeeld op basis van paspoort of DigiD) te komen met een betrouwbaar Nederlands (of Europees) digitaal paspoort op basis van onze eigen democratische wetten, niet die van de markt of de Amerikaanse overheid. Daarmee kan internet zich verder ontwikkelen als economisch platform en tegelijkertijd de privacy van burgers te worden beschermd. Als we daar niet snel mee zijn, dan is Facebook de facto de burgerlijke stand van internet geworden.

Davied van Berlo is initiatiefnemer Ambtenaar 2.0

reacties: 3

tags: ,

  • Jaap Kuipers, Platform Identity Mangement Nederland #

    30 augustus 2012, 20:37

    Een helder pleidooi voor een Digitaal Paspoort.
    De technieken voor een voldoende betrouwbaar digitaal paspoort (eID) zijn bekend en beschikbaar in Nederland. Zie hiervoor eHerkenning (www.eherkenning.nl). Voldoende kennis is ook beschikbaar om DigiD en eHerkenning samen te laten doorgroeien naar een robuust “paspoort voor internet, digitale sleutel, eID”. Dit paspoort is bruikbaar voor burgers, consumenten en bedrijven. “Social sign-in” met Facebook, Google en LinkedIn houdt waarschijnlijk nog een eigen plaats.
    Beleid is nodig om de juiste keuzes te maken bij het gebruik van privacy beschermende maatregelen, het regelen van transparantie en toezicht. Juist daarvoor is eHerkenning ontwikkeld: eHerkenning biedt het digitale paspoort. De 550 bladzijden beschrijving daarvan zijn openbaar. Het ICTU Café op 11 september gaat over het digitale paspoort, eID.

  • Ad Gerrits gem.Nijmegen #

    3 september 2012, 17:35

    Goed om aandacht te vragen voor digitale identiteit in verschillende contexten. Een paar opmerkingen:
    De reden dat bedrijven geen reclame meer maken met hun internetsite maar op Facebook is volgens mij vooral een gevolg van het feit dat daar de mensen zitten. Zeker in de VS is Facebook de plek waar de meeste mensen de meeste tijd doorbrengen, dus adverteren op een website waar niemand komt is vrij nutteloos geworden.
    Het belang om als persoon jezelf te kunnen identificeren zonder dat je daar een commercieel bedrijf (met eigen belangen) voor nodig hebt lijkt me duidelijk. Zeker als het gaat om afnemen van primaire overheidsdiensten. Maar ik sluit me aan bij Jaaps uitspraak: ‘ “Social sign-in” met Facebook, Google en LinkedIn houdt waarschijnlijk nog een eigen plaats. ‘ Linksom of rechtsom zullen bedrijven als Facebook en Google voorlopig mensen met hun productaanbod blijven verleiden om zich bij hen aan te melden. Blijkbaar hebben ze nu genoeg te bieden voor mensen om dit wisselgeld te willen betalen. Ik zie het nog niet snel gebeuren dat de overheid dit kan gaan veranderen en weet ook niet of dat wel zo nodig is. Waar nodig reguleren of een goed alternatief ontwikkelen zou kunnen (hoewel initiatieven als OpenId het ook niet echt gered hebben). Maar misschien moet iedereen zelf maar beslissen wat hij wel en niet acceptabel vindt.

  • Bart Vlasblom, MinEL&I #

    4 september 2012, 09:56

    Goed stuk Davied. DigiD, E-herkenning of specifieke inlogcodes volstaan nu nog om in te loggen op de eigen gegevens en zaken te doen met een overheidsdienst maar het zou veel beter werken als daarachter meteen ook de basisgegevens van de klant zouden zitten, zodat we die niet meer hoeven te vragen en registreren of op te vragen bij GBA of KvK.
    Zelf kan ik overigens nog steeds prima uit de voeten zonder Facebook-account maar ik voel al wel de hete adem in mijn nek (sociale en commerciële druk) en jouw stuk maakt het er niet beter op…

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.