zoeken binnen de website

Data en AI

Het gebruik van Data en AI door publieke en private organisaties is wereldwijd een actueel en politiek ‘hot topic’ dat om beleid en regulering vraagt. De mogelijkheden zijn enorm, maar hoe houden we vat op de gegevensverwerking en de onderliggend algoritmes? We verzamelen kennis, opinies en praktijkcases.
Bijdrage leveren? Mail naar redactie@ibestuur.nl

Nationale AI & Ethiek cursus

Vandaag wordt de Nationale AI & Ethiek cursus gelanceerd. De gratis online cursus is een inhoudelijk vervolg op de populaire Nationale AI-Cursus uit 2018 waar inmiddels meer dan 300.000 mensen mee zijn bereikt. In verschillende hoofdstukken wordt u geconfronteerd met dilemma’s waarbij een knoop doorgehakt moet worden.

nieuws | lees meer

Op expeditie langs AI in de buitenruimte

AI ontwikkelt zich snel en biedt kansen voor de publieke sector. Met welke taken, voorwaarden, eisen en gevolgen moeten bestuurders rekening houden wanneer ze artificiële technologie willen aanschaffen? Zo’n 50 deelnemers werden tijdens een bus-expeditie van PIANOo Expertisecentrum Aanbesteden aan het denken gezet.

magazine | lees meer

Utrecht en Zuid-Holland onderzochten toepassing CODIO

Hoe transparant wil je als provincie zijn en hoe zorg je ervoor dat burgers data over je omgevingsbeleid kunnen vinden en begrijpen? Die vragen speelden een rol in de discussies over de praktische toepassing van de Code Goed Digitaal Openbaar Bestuur (CODIO) die op uitnodiging van de provincies Utrecht en Zuid-Holland tijdens een workshop werd gevoerd.

praktijk | lees meer

Moresprudentie

Christian Verhagen

Hoe willen we invulling geven aan een datagedreven overheid? Er kan veel, maar dat betekent niet dat alles moet kunnen. Het moet verantwoord. Maar wat is dat? Een eenduidig en alomvattend antwoord is lastig, en misschien niet eens mogelijk. Toch is er behoefte aan meer houvast. Aan duidelijkere richtlijnen vooraf, in plaats van een oordeel achteraf.

weblog | lees meer

Cijfers over opmars platformbedrijven

De Kamer van Koophandel signaleert in haar Trendrapportage een enorme toename van de platformconstructie. Ik verwacht dat het werkelijk aantal freelancers dat werk vindt via platformbedrijven vele malen hoger is. De KvK biedt mooie en leuke inzichten, maar hun cijfermateriaal zou ik niet meenemen als ‘de waarheid’ in het schrijven van beleid.

weblog | lees meer

Amsterdam UMC pleit voor publieke regisseur gezondheidsinformatie

Moet de regie op de verwerking en uitwisseling van digitale gezondheidsinformatie in Nederland in handen komen van een publieke organisatie, net als in veel andere landen? Ja, zeggen onderzoekers van van het Amsterdam UMC. Een publieke regisseur kan alle belangen bewaken, inclusief die van de burger.

nieuws | lees meer

Steeds meer zorgen over online digitale voetafdruk

Overheid en bedrijfsleven moeten consumenten beter informeren over het delen van hun gegevens en de mogelijkheden die dit biedt in de digitale wereld. Circa de helft van de Nederlanders (51%) maakt zich steeds meer zorgen over de veiligheid van hun online digitale voetafdruk. Europees is dit percentage zelfs 57%. Dit blijkt uit een nieuwe studie van VMware.

nieuws | lees meer

Politie heeft abonnement op data miljoenen burgers

De politie houdt van negen miljoen mensen automatisch levensgebeurtenissen als verhuizingen, huwelijken en geboortes bij. Ook slaat ze over al deze mensen privacygevoelige gegevens als nationaliteit, adres en burgerservicenummer op. De politie zegt een juridische grondslag te hebben om bepaalde gegevens actueel te houden.

nieuws | lees meer

Bevolkingsverbetering

Sjaak Lentz wilde met persoonskaarten een papieren weerslag krijgen van de mensen. Zijn registratiesysteem heeft desastreuze gevolgen had voor joden in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoe zorgen we ervoor dat digitale profielen geen apart leven gaan leiden en belangrijker worden dan mensen van vlees en bloed?

weblog | lees meer

Verwachte baten Dataverordening hoger dan de kosten

Minister Adriaansens (EZK) en staatssecretaris Van Huffelen (digitalisering) zijn positief over de verwachte opbrengsten van de Data Act of Dataverordening, die het delen van data moet bevorderen. De gegevens van burgers moeten echter wel betere bescherming krijgen, schrijven ze in reactie op zorgen uit de Eerste Kamer.

nieuws | lees meer

Hoe haalbaar is individuele regie over data?

De toename van betekenisvolle zelfbeschikking met vormen van individuele regie op gegevens heeft grote potentie, volgens sommige wetenschappers en ondernemers in persoonlijk datamanagement. Het marktaanbod voldoet echter nog niet aan de economische, technologische, juridische en politieke voorwaarden om door te kunnen breken.

podium | lees meer

Hoe verzilveren we die data?

Data, dát is absoluut ons nieuwe goud! Maar, de praktijk blijkt weerbarstig. Want het gaat hier niet over zomaar een projectje wat je even tussen de soep en de aardappels fikst. Nee, het gaat hier over een complexe systeemtransitie. Het vergt organisatie- of sectoroverstijgend én netwerkgeoriënteerd denken. Maar ook een systeeminnovatie valt te managen!

weblog | lees meer

Rijk koopt slimme IT om informatiehuishouding te verbeteren

De software is bedoeld om de steeds verder oplopende afhandeltermijn van informatieverzoeken te verkorten. Het biedt de mogelijkheid om met Artificiële Intelligentie (AI) documenten in chronologische volgorde te plaatsen, te ontleden en voor het grootste deel te anonimiseren. Ruim 60 rijksorganisaties sluiten zich nog dit jaar aan op de software.

nieuws | lees meer

Nationaal Data Center

Christian Verhagen

De stikstofopgave leidt tot een stevige discussie. Het gaat daarbij vaak niet over de politieke keuzes, maar over de vraag of de feiten überhaupt wel kloppen. Ook wordt regelmatig ‘eigen’ data gepresenteerd als feit om het eigen politieke standpunt te onderbouwen. Hoogste tijd om data naar de politiek te brengen en een Nationaal Data Center te openen in de Tweede Kamer.

weblog | lees meer

Meer vertrouwen tussen overheden dankzij Common Ground

De digitalisering van de maatschappij en overheid vraagt om een andere manier van werken. Overheden moeten meer samenwerken om maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren. Ook met uitvoeringsorganisaties zoals Kadaster. Wat hebben Common Ground en Public Ground hen te bieden? Een gesprek met Frank Tierolff en Marcel Reuvers.

partner-gamechangers | lees meer

WOZ-gegevens van waarde voor publieke en private organisaties

Publieke en private organisaties tonen steeds meer belangstelling voor gegevens die worden getoond in het WOZ-waardeloket, constateert de Waarderingskamer. Toegangsmogelijkheden kunnen ‘bijdragen aan het bereiken van de ambities die dit kabinet heeft gericht op een federatief datastelsel’.

nieuws | lees meer

Self Sovereign Identity: een paradigmashift

Overheden bereiden zich voor op Self Sovereign Identity, zowel Europees als op Nationaal niveau. Maar hoe ver is de private sector in het adopteren van digitaal vertrouwde gegevensuitwisseling? Zijn bedrijven klaar om de Digital Natives echt te bedienen? Willen zij de vruchten plukken van Self Sovereign Identity, dan moeten ze als organisatie eerst een fundamentele paradigma verandering doorleven.

podium | lees meer

Anonimisering en #privacybydesign: een oproep

Er is een steeds groter wordende plicht en noodzaak om documenten publiek te maken, vanuit bijvoorbeeld de Wet open overheid (Woo). We willen geen datalekken veroorzaken, maar hebben ook niet de capaciteit om data handmatig te anonimiseren. De markt voor anonimiseringstools is dan ook groeiende en het aanbod sterk stijgend. Hoe moeten we hier mee omgaan?

podium | lees meer

Veilig gegevens uitwisselen tussen domeinen met nID Stelsel

Wanneer verschillende domeinen beter inzicht krijgen in elkaars data, kan dat leiden tot een betere en efficiëntere uitvoering van diensten en taken. Hoe zorg je ervoor dat datagedreven werken niet ten koste gaat van de privacy van individuen? Het nID Stelsel dat VNG Realisatie met partners ontwikkelde maakt de veilige uitwisseling van data tussen verschillende domeinen mogelijk.

partner-vng-realisatie | lees meer

Kunstmatige intelligentie is meer dan een algoritme draaien

“Over vijftien jaar is zeker de helft van onze huidige medewerkers met pensioen.” Dat zei innovatieadviseur Jeroen Waanders drie jaar geleden toen wij hem vroegen naar de drijfveren voor innovatie voor zijn waterschap. Met die gedachte gingen we kijken naar de mogelijkheden van nieuwe technologie als machine learning in de context van geografie.

partner-imagem | lees meer

Data-economie: de waarde moet nog blijken

We veronderstellen vaak dat de data-economie waarde oplevert. Het is nog niet zo eenvoudig die waarde te kwantificeren, zo blijkt tijdens de gesprekstafel over data-economie en innovatie. Landelijk en Europees worden stevige bedragen genoemd, maar harde criteria ontbreken. Bovendien is waarde niet alleen gebaseerd op geld, ook de toegevoegde waarde voor de samenleving moeten we meenemen.

partner-live-event | lees meer

Moratorium op hyperscalers belemmert de groei van de sector

De rijksoverheid moet een meer ondernemende opstelling laten zien in het aanjagen van de data-economie. Het recente moratorium op hyperscalers belemmert de groei van de sector en is ook niet nodig. In datacenterprojecten wordt zorgvuldig de regelgeving gevolgd met alle aandacht voor de impact op de omgeving, stelt Richard Middel van Groningen Seaports.

partner-live-event | lees meer

Nederlandse 'dataspaces en cloud-infrastructuur

Om digitale soevereiniteit te bewerkstelligen moeten Europa en ook Nederland eigen ‘data spaces’ en een eigen cloud-infrastructuur optuigen, stelt de Tilburgse hoogleraar Lokke Moerel. Niet tech-protectionisme moet de drijfveer zijn; de oplossing ligt in open data, open infrastructuur en open source software, de aloude gedachte achter het open en gedecentraliseerde internet 1.0.

partner-live-event | lees meer

Het belang van vrij dataverkeer en interoperabiliteit in de EU

Er ís geen interne digitale Europese markt, stelt Siim Sikkut. Om in een ander EU-land te kunnen werken, moet een burger papieren documenten meenemen, die in het betreffende land opnieuw moet worden ingeklopt. Digitalisering zal deze barrière voor economische groei wegnemen. In Estland stond hij als CIO aan de wieg van de radicale omslag naar een volledig digitale dienstverlening (e-Estonia).

partner-live-event | lees meer

Nederland als digitaal knooppunt te versterken

Het ministerie van Economische Zaken & Klimaat staat aan de lat voor twee majeure opgaven: de energietransitie en de digitaleringsstrategie. Een goed werkende data-economie is niet alleen van belang voor ons land, maar ook voor de interne Europese markt. Michiel Boots is directeur-generaal Economie en Digitalisering i.o. bij EZK

partner-live-event | lees meer

Datagestuurd werken van belang voor economisch herstel

Van het aantal openstaande vacatures in een gemeente tot het aantal leegstaande winkelpanden. Het nieuwe dashboard maatschappelijke en economische veerkracht op dataplatform Waarstaatjegemeente biedt gemeenten concreet inzicht in sociaaleconomische thema’s, om zo te werken aan herstel en transitie van de lokale economie.

partner-vng-realisatie | lees meer

Podcast Digitalisering op Drift: 'Platformen, alles werkt anders'

Platformen organiseren het digitaal verkeer tussen aanbieders en afnemers, met data als brandstof. Wat betekenen platformen voor de manier van werken van een bedrijf of overheid? We spreken met Jan van Ginkel, Concerndirecteur provincie Zuid-Holland, André van der Linden, CIO van Royal FloraHolland en Epco Pottinga, sales director Benelux bij Pegasystems.

partner-pegasystems | lees meer

Aandacht voor mensenrechten is nodig bij inzet algoritmes

Iedere uitvoeringsorganisatie die zogenoemde profilerende algoritmes inzet, moet voldoende maatregelen nemen om mensenrechten te beschermen. Dat concludeert het Rathenau Instituut in het rapport Algoritmes afwegen dat vandaag verschijnt. Bij het beschermen van mensenrechten kunnen uitvoeringsorganisaties gebruik maken van burgerpanels, ethische commissies en een normenkader.

persberichten | lees meer

23 juni: Congres Innovatieve datatoepassingen bij gemeenten

Gemeenten hebben de afgelopen jaren volop geëxperimenteerd met nieuwe technologieën en toepassingen om met data. Op 23 juni gaan we kijken welke innovatieve datatoepassingen succesvol zijn en hoe deze toepassingen nog beter kunnen worden gebruikt. Kernwoorden daarbij zijn beheersen, duiden, toepassen en voorspellen. Hoe ontwikkelt een gemeente zich tot een datagedreven gemeente?

agenda | lees meer

Datagestuurd werken: Gegevensknooppunt Groningen

De verandering naar datagestuurd beleid, besluitvorming en uitvoering gaat niet alleen over technologie. De uitdaging ligt vooral in hoe verschillende organisaties, met elkaar en met hun achterban de omslag weten te maken naar datagestuurd beleid, besluitvorming en uitvoering. Lessen vanuit het samenwerkingsverband Gegevensknooppunt Groningen (GKG).

praktijk | lees meer

Waarom UWV een Commissie Data Ethiek oprichtte

Algoritmes en data zijn voor het UWV onvermijdelijk voor een efficiëntere en betere dienstverlening. De Commissie Data Ethiek zorgt ervoor dat het UWV bij innovaties scherp blijft op ethische waarden. Want: ‘Huidige wetgeving laat nog ruimte voor discussie over.’ Een voorbeeld voor andere organisaties lijkt daarmee gezet.

praktijk | lees meer

Doemscenario's over datacenters vaak onjuist

Datacenters worstelen met hun imago: het zouden energie- en waterverslinders zijn, zorgen voor ‘verdozing’ van het landschap en leveren amper arbeidsplaatsen op. De sector zelf wijst op hun onmisbare functie in onze gedigitaliseerde samenleving. In het rapport ‘Impact 2022’ stelt DDA dat de cijfers niet kloppen. ‘Er is structureel overheidsbeleid nodig, gebaseerd op cijfers en feiten en in samenwerking met de sector.’

nieuws | lees meer

Datacenters: een noodzakelijke infrastructuur die niemand wil

De komst van grote datacenters in Nederland leidt tot steeds meer weerstand. Ze zijn echter noodzakelijk voor een verdere digitalisering. Een betere (centrale) regie en meer duidelijkheid over de technologische mogelijkheden zijn hard nodig om de bouw ervan in de toekomst maatschappelijk acceptabel te realiseren, constateren vier lectoren van Fontys Hogescholen.

podium | lees meer

Wettelijke oplossing nodig voor gegevensuitwisseling in sociaal domein

Het huidige wettelijk kader in het sociaal domein blijkt onvoldoende expliciet over de opdracht tot een integrale aanpak bij meervoudige problematiek en de gegevensverwerkingen die daarvoor zijn toegestaan. Denk daarbij aan het betrekken van school, zorgverlener en/of een bewindvoerder. Gevolg is dat organisaties terughoudend zijn in het delen van gegevens. Een (wettelijke) oplossing is dus nodig.

podium | lees meer

Help de bewindvoerder met digitale zaken

Indra Henneman

Als vertegenwoordiger van een burger is het nauwelijks mogelijk om digitaal zaken te doen bij gemeenten. Tenzij je de DigiD van die persoon gebruikt, maar dat is niet de bedoeling. In april start een aantal gemeenten een pilot om op basis van de registratie bij de Rechtspraak bewindvoerders de mogelijkheid te geven digitaal diensten af te laten nemen.

weblog | lees meer

7 tips voor CIO’s: Tip 6 'Vorm een tegenmacht tegenover techbedrijven'

Ons vakgebied verandert. Van ‘nice to have’ is digitale dienstverlening op alle terreinen een ‘must have’ geworden, met bijpassende kwaliteitseisen. Mijn zesde tip gaat over de relatie met leveranciers. Laat je niet inpakken door mooie verhalen van bedrijven en vorm samen met anderen tegenmacht als die geboden is. Neem kennis van Europese ontwikkelingen. Wees blij dat er aanbestedingswetgeving is.

weblog | lees meer

Smart city: ‘Samen op zoek naar oplossingen voor complexe problemen’

Marijn Fraanje, directeur Informatie en ICT/CIO van de gemeente Den Haag: “Waar is digitalisering een versneller en waar niet? Dat is de vraag die altijd draait om de eindgebruiker die een verbetering moet ervaren. We ontkomen er niet aan om samen met de eigen inwoners, de eigen bedrijven en andere overheden op zoek te gaan naar oplossingen voor die complexe problemen. Co-creatie dus.”

podium | lees meer

7 tips voor CIO’s: Tip 5 'Ethiek is onderdeel van je werk'

Ons vakgebied verandert. Van ‘nice to have’ is digitale dienstverlening op alle terreinen een ‘must have’ geworden, met bijpassende kwaliteitseisen. Mijn vijfde tip: ‘Ethiek is onderdeel van je werk’. Bij de ontwikkeling van de Corona-app kregen ethische afwegingen een prominente plek. Ook in de werkprocessen van de Rechtspraak is een ethisch perspectief op techniek nodig.

weblog | lees meer

Veel animo voor advies bij vastgelopen dataprojecten

Er is ‘veel animo’ voor de pilot waarin wordt gezocht naar een doorbraak voor vastgelopen projecten. Experts van Pels Rijcken en Verdonck, Klooster & Associates zijn begonnen met de inventarisatie. Ze kijken naar de haalbaarheid en schaalbaarheid. Doel is een een doorbraak te creëren. Maar het is ook mogelijk dat er juist een negatief advies komt.

nieuws | lees meer

‘Smart city is geen zelfstandige doelstelling’

Mark Vermeer, CIO bij de gemeente Rotterdam, ziet smart city niet als zelfstandige doelstelling, maar als middel om doelstellingen die zij als overheid hebben te bespoedigen. Ook wil hij voorkomen dat welk bedrijf dan ook het smart city platform domineert. “De publieke sector moet zo’n platform willen regisseren en er standaarden en normen voor ontwikkelen.”

podium | lees meer

Terugkijken: Webinar 'Datacenters en energietransitie'

Op 10 februari organiseerde iBestuur het webinar ‘Datacenters en energietransitie’, onderdeel van het Voorjaarscongres ‘Digitale infrastructuur en data-economie’. Met Eef Masson (Rathenau Instituut), Annemarie Costeris (Microsoft), Edward Stigter (Provincie Noord-Holland), Stijn Grove (Dutch Data Center Association) en Michiel Steltman (DINL).

video | lees meer

7 tips voor CIO’s: Tip 4 'Data als waardevolle nieuwe invalshoek'

Ons vakgebied verandert. Van ‘nice to have’ is digitale dienstverlening op alle terreinen een ‘must have’ geworden, met bijpassende kwaliteitseisen. Mijn vierde tip: ‘Beschouw data als een waardevolle nieuwe invalshoek. Een goede cio is ook ‘van’ de data, net zoals hij ook is van security en van techniek. Toch begrijp ik steeds beter het zelfstandige belang van data-management en data-expertise.

weblog | lees meer

Samenwerken als één overheid is als voetballen op een modderig veld

Complexe vraagstukken vragen om interbestuurlijke samenwerking, dat besef is bij de overheid wel geland. Maar die samenwerking in de praktijk brengen, is ‘als voetballen op een modderig veld’. Deze uitspraak deed Rienk Hoff, van het Initiatief 1Overheid, in een gesprek over ‘samenwerken als één overheid’ tijdens het ICTU Inspiratiefestival.

partner-ictu | lees meer

Ondersteuning bij vastgelopen dataprojecten

Vanuit de ‘Interbestuurlijke Datastrategie’ start een adviespilot voor dataprojecten bij de aanpak van maatschappelijke opgaven. In 2022 gaan de adviseurs 6 tot 10 use cases ondersteunen bij de ontwikkeling en uitrol van de projecten. De eerste 2 cases zijn al geselecteerd. Het is de bedoeling dat de use-cases samen een aantal rode draden opleveren; waar lopen partijen tegenaan?

nieuws | lees meer

Smart city: ‘Meer samenwerking en kennisuitwisseling nodig’

Een van de grootste winsten van de discussie over de smart city is volgens Bas Boorsma, chief digital officer gemeente Rotterdam, het inzicht dat de sleutel tot succes niet ligt in de nieuwste technologie, maar in moderne vormen van governanc, agile governance. Het gaat erom systematisch stakeholders bij elkaar te brengen, van burgers en wetenschappers tot NGO’s.

podium | lees meer

Smart city: 'We staan aan het begin van een belangrijk decennium'

Jonathan Reichental zit tot over zijn oren in de smart city beweging en is ervan overtuigd dat de smart city beweging de komende jaren sterk in kracht zal toenemen. Hij publiceerde onder meer het boekje ‘Smart city for dummies’. Reichental bezocht smart city’s in vele landen, kijkt kritisch naar het verschijnsel, maar steekt zijn enthousiasme erover niet onder stoelen of banken.

podium | lees meer

Data-driven In Name Only

Christian Verhagen

Er worden binnen de overheid veel mooie casussen en best practices gedeeld, met name over het gebruik van data. Het delen van succes is ook belangrijk. Maar daardoor lijkt wel steeds meer de perceptie te ontstaan dat iedereen de zaken op orde heeft. Niemand durft hardop te zeggen het complex is en er meer fout dan goed gaat, maar in de praktijk stoeit iedereen met dezelfde vragen.

weblog | lees meer

Haags Wmo-voorspelmodel gaat landelijk

De gemiddelde gemeente geeft jaarlijks miljoenen uit aan de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dat roept de vraag op hoe je ervoor zorgt dat maatschappelijke diensten ook in de toekomst geleverd kunnen blijven worden. Een glazen bol kun je daar niet voor gebruiken, data wel. Den Haag maakte op basis van data een model: het Wmo-voorspelmodel. Vanaf 20 januari kan elke Nederlandse gemeente het model gebruiken.

partner-vng-realisatie | lees meer

Normeren

Karlijn Roex laat in haar boek ‘De verwarde staat: kritiek op een politiek van normaliteit’ zien hoe ruim de definitie van ‘verwarde personen’ is en hoe de definitie steeds politiek wordt gekleurd. Het is een vergaarbak van alles wat buiten de normaliteit valt. Duidelijk wordt ook dat de disciplinerende macht zijn weerslag vindt in data. Iedereen die met data werkt zou zich bewust moeten zijn van die macht.

weblog | lees meer

Fast & slow

Sander Klous

Het ontwerp van een datagedreven organisatie zou een logisch geheel van hoofdwegen en landwegen moeten zijn. Bij de hoofdwegen kiezen we dan voor een ‘langzame’ aanpak, bij de landwegen kiezen we voor een ‘snelle’ iteratieve aanpak, zodat organisaties flexibel in kunnen spelen op veranderingen.

magazine | lees meer

Data-altruïsme

Christian Verhagen

Na de toeslagenaffaire, SyRI en de huidige discussie over de Wet Gegevensverwerking Samenwerkingsverbanden (WGS) lijkt data synoniem voor problemen. Er wordt dan ook met argusogen gekeken naar het delen en combineren van data binnen de overheid, en er komt steeds meer aandacht voor data ethiek. Die aandacht beperkt zich nu vaak tot de ethische aspecten van het delen van data, maar het niet delen van data kan net zo goed onethisch zijn.

weblog | lees meer

Data, drones en AI met open source op de kaart

Al negen jaar voor Google maps bestond, startte het Finse kadaster met Oskari. Op deze software draait nu niet alleen het Geoportaal van het Finse kadaster met meer dan 2000 kaartlagen. De software groeide in de afgelopen 25 jaar ook uit tot een open source framework waarmee iedereen makkelijk kaarttoepassingen kan bouwen. Hoe kregen de Finnen dit voor elkaar?

podium | lees meer

Van strategie naar uitvoering met process mining

De i-Strategie Rijk is een goed uitgangspunt om een digitale transformatie vorm te geven. Zorg er wel voor dat u inzicht heeft in het proces én het IT-landschap van de huidige organisatie die als basis fungeert voor de digitaliseringsslag, want de praktijk blijkt vaak een stuk weerbarstiger. Datagedreven inzicht verkrijgen kan onder meer met process mining.

podium | lees meer

Zo kan straks aangesloten worden op VUM

Het programma Verbeteren Uitwisseling Matchingsgegevens (VUM) organiseert de gegevensuitwisseling waarmee de arbeidsmarkt de vraag van werkzoekenden en het aanbod van werkgevers zo goed mogelijk kan matchen. VUM is een ketenprogramma van VNG, UWV en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hoe kun je aansluiten op VUM?

partner-vng-realisatie | lees meer

AP aan Eerste Kamer: Blokkeer nieuwe datakoppelwet van minister Grapperhaus

De Autoriteit Persoonsgegevens is uitermate kritisch over een voorstel voor een nieuwe datakoppelwet van minister Grapperhaus (CDA, Justitie en Veiligheid) dat bij de Eerste Kamer ligt. Die wet zou de deur openzetten voor privacyschendingen die nog verder gaan dan wat er is gebeurd in de toeslagenaffaire of bij het omstreden fraudeopsporingssysteem SyRI.

nieuws | lees meer

Zuidelijke veiligheidsregio's ontwikkelen digital twin Zeeland

De veiligheidsregio Zeeland ontwikkelt in samenwerking met de vijf zuidelijke veiligheidsregio’s een zogenaamde digital twin van Zeeland. In deze digitale kopie van de provincie, wordt data slim gekoppeld en geanalyseerd om inzicht te geven in de verschillende risico’s binnen het gebied. Zo ontstaat een ‘real time’ veiligheidsbeeld van de steden en dorpen in Zeeland.

nieuws | lees meer

Naar A-nummers voor betrouwbare AI

Hoe kun je weten of een AI (Artificial Intelligence) systeem te vertrouwen is? Naast onderzoek vereist dit een continue gesprek tussen regelgevers, toepassers, onderzoekers en de maatschappij. De voorgestelde AI Regulation geeft bijvoorbeeld aan dat zoiets in “regulatory sandboxes” kan gebeuren. Zodat we niet in de situatie hoeven te belanden dat er “enge A-nummers” in een systeem zitten.

podium | lees meer

Project Bevordering Overbrengen Digitale Overheidsinformatie (BODO) pakt door

Het Strategisch Beraad is op 21 september akkoord gegaan met het Plan van Aanpak van project BODO (Bevordering Overbrengen Digitale Overheidsinformatie). Daarnaast is ingestemd met voortzetting van het project in 2022.

partner-rddi | lees meer

Ieder zijn informatiebehoefte: terug naar de (decentrale) bron

Indra Henneman

Een pleidooi voor secundair datagebruik. Hierdoor hoeft de zorgaanbieder vanuit al die processen en systemen slechts één verzameling van beschikbare gegevens aan te leggen die al die vragenstellers steeds opnieuw gebruiken om antwoord te krijgen.

weblog | lees meer

Spraakverwarring

Christian Verhagen

Afgelopen week werd in Brussel gesproken over het reguleren van kunstmatige intelligentie. Steeds vaker is regulering het antwoord op de vragen die data en digitalisering met zich meebrengen. De vraag is niet eens zozeer of regulering wel het beste antwoord is, maar of de vraag wel voldoende helder is.

weblog | lees meer

Een ongemakkelijke waarheid

Sander Klous

‘Garbage in garbage out doesn’t just apply to code. It applies to documentaries as well.’ Aldus gebruiker rcnmxgzbv in een recensie op IMDb over de Netflix-documentaire Coded Bias. De documentaire is na The social dilemma de tweede in korte tijd over ‘evil tech’ en ook deze neemt het helaas niet al te nauw met de feiten. Ze krijgen dan ook ongezouten kritiek van inhoudelijke experts.

magazine | lees meer

Laat kwaliteit van leven centraal staan bij ontwikkeling smart city

Rondzwervend afval, geluidsoverlast, verkeersopstoppingen, gedoe met vergunningen; smart city oplossingen zorgen voor het verbeteren van de kwaliteit van leven in een stad, voor duurzaamheid en energiebesparing. Eigenlijk zou elke gemeente moeten onderzoeken of het aanleggen van een IoT-net voor smart city oplossingen van waarde kan zijn.

weblog | lees meer

Transparante data science

Met de inzet van data science wordt datagericht werken dynamisch: je kijkt niet alleen terug, maar ook vooruit. Zo geven inzichten je de mogelijkheid om proactief te reageren op wat eraan komt, waardoor het werk effectiever en vaak ook efficiënter wordt. Dat kan onder meer dankzij de inzet van algoritmes. Maar dan wel op een volledig transparante manier.

partner-centric | lees meer

Sturen of gestuurd worden met data? Het openbaar bestuur is aan zet

De discussie over sturen met data en de legitimiteit daarvan speelt volop, en is verder aangescherpt door de coronacrisis. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) bracht met ‘Sturen of gestuurd worden’ advies uit over de rol van de overheid. Martiene Branderhorst, voorzitter van de ROB-werkgroep: “Het openbaar bestuur heeft nog een achterstand in te halen, we moeten nu voorkomen dat het uit onze handen glipt.”

magazine | lees meer

‘We moeten investeren in techsoevereiniteit’

De nieuwe D66-belofte op het gebied van digitalisering is een groot voorstander van werken in korte cycli. “We moeten ons niet gek laten maken.” Een flitsgesprek met het kersverse Tweede Kamerlid Lisa van Ginneken: doelbewust en overwogen. “We moet investeren in techsoevereiniteit. Als Europa moeten we op eigen benen kunnen staan.”

magazine | lees meer

Machtsmiddel

Marens Engelhard

Er zijn strategieën nodig om verantwoording af te leggen over de toepassingen van geautomatiseerde besluitvorming. Archivering van opbouw, output en effect van algoritmes zal deel moeten zijn van ons archief voor de toekomst. Het archiefonderzoek van het Verwey Jonker instituut laat zien hoe waardevol het is dat we bronnen hebben waarmee we kunnen terugblikken.

magazine | lees meer

Europese regels voor risicovolle Artificiële Intelligentie

De toepassingen van Artificiële Intelligentie variëren van laag risico tot hoog risico. Eind april publiceerde de Europese commissie een voorstel voor een verordening voor risicovolle Artificiële Intelligentie. Wat houdt dit in en wat betekent dit in de praktijk?

partner-mxi | lees meer

Nog lang niet alle gemeenten gebruiken data om grip te krijgen op het sociaal domein

De wil bij ambtenaren om met data te werken is er zeker wel, zo blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur en Kurtosis. ‘Er is gretigheid om meer te doen met data, maar er zijn te weinig mogelijkheden’, stelt onderzoeker Johan Posseth. Het koppelen van gegevens blijkt lastig, maar ook privacyaspecten spelen een rol. Hiernaast is het analyseren van gegevens tijdrovend.

praktijk | lees meer

Nederland als digitale mainport

Vergezichten

Internetverbinding is in pakweg 25 jaar tijd net zo belangrijk geworden als elektriciteit, gas en water. Hoe ziet de wereld achter ons modem eruit en hoeveel internetverkeer kan onze digitale infrastructuur aan? Nederland vervult een belangrijke functie als knooppunt van internet exchanges, die honderden kleinere netwerken met elkaar verbinden.

magazine | lees meer

AI helpt RVO met de beoordeling van subsidieaanvragen

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) krijgt jaarlijks honderdduizenden subsidieaanvragen. Hoe lees en beoordeel je alle dossiers correct als je maar een beperkt team hebt om ze te behandelen? Antwoord: met artificiële intelligentie. De AI-software maakt een eerste analyse en selectie van alle inkomende subsidiedossiers. Johan Maas, CIO van RVO vertelt op het iBestuur Congres 2021 over het traject met IBM om AI-software te ontwikkelen met veel aandacht voor gevoelige bedrijfsdata.

partner-ibm | lees meer

Masterclass Ethiek

Vanaf 13 september starten we met de uitrol van de Masterclass Ethiek (3 podcasts en 3 webinars). In de week van 13 september releasen we de eerste podcast, daarna worden podcasts en webinars steeds afgewisseld. De eerste webinar van deze masterclass is op 20 september. Alle onderdelen zijn ook interessant om los te beluisteren of te bekijken c.q. live aan deel te nemen.

partner-cip | lees meer

Een nieuwe ontwikkeling in de cryptografische wapenwedloop

De strijd tussen hen die informatie willen beschermen (de beschermers) en hen die informatie willen achterhalen (de brekers) is al duizenden jaren oud. Het enige wat er aan dit kat-en-muisspel door de eeuwen heen is veranderd, zijn de wapens in het wapenarsenaal van de beschermers en brekers.

weblog | lees meer

Meer data en minder asfalt

Ineens waren met de coronacrisis de files weg. En ze kwamen ook nauwelijks terug toen het aantal vervoerskilometers weer bijna het oude niveau bereikte. Omdat automobilisten minder met z’n allen tegelijk op pad gingen. De grote vraag is nu: hoe kunnen we deze gedragsverandering bestendigen. Slimmere inzet van data kan helpen, denken experts.

magazine | lees meer

Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) in 7 vragen

Actieve Openbaarmaking

Bij actieve openbaarmaking wachten overheden niet op vragen, maar publiceren ze zelf hun openbare informatie. Wanneer ze dat samen organiseren, wint zowel overheid als gebruiker. Dat is precies wat het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) gaat doen. Zeven vragen aan projectleider Jelle Verburg van Kennis en Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP).

partner-rddi | lees meer

PLOOI in 7 vragen

Actieve Openbaarmaking

Bij actieve openbaarmaking wachten overheden niet op vragen, maar publiceren ze zelf hun openbare informatie. Wanneer ze dat samen organiseren, wint zowel overheid als gebruiker. Dat is precies wat het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) gaat doen. Zeven vragen aan projectleider Jelle Verburg van Kennis en Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP).

magazine | lees meer

Een governance framework

De geschiedenis laat zien dat IT-projecten bij overheids­organisaties lang niet altijd succesvol zijn. Verwachtingen worden niet waargemaakt omdat organisaties niet afdoende in staat zijn om te gaan met complexiteit en onzekerheden. Thomas Damen deed onderzoek naar een governance framework dat betere besluitvorming faciliteert door identificatie van de afhankelijkheden.

podium | lees meer

EU’s digitale identiteit moet leren van de zwakheden in het coronacertificaat

Als we niet leren van de tekortkomingen van het EU Digitaal Corona Certificaat, zal de voorgestelde Europese digitale identiteit nooit haar volledige potentieel waarmaken. Betrek de private sector erbij voor een beter uitgebalanceerd ontwerp dat goed is voor alle spelers in het ecosysteem. Waarbij we rekening houden met privacy, veiligheid, interoperabiliteit en gebruiksvriendelijkheid.

podium | lees meer

Efficiënt èn legitiem

Nathan Ducastel

Een overmatig streven naar efficiëntie zet publieke waarden onder druk, zo leren we uit recente incidenten. De ‘menselijke maat’ en publieke waarden zijn daarbij soms uit het oog verloren. De slinger lijkt nu de andere kant op te bewegen, naar een sterke overheid, maar met een vrees voor het gebruik van data en de uitwisseling van data. Hoe vinden we de balans?

weblog | lees meer

Gegevensuitwisseling arbeidsmarkt: Makkelijker matchen met VUM

De vraag van werkzoekenden en het aanbod van werkgevers zo goed mogelijk matchen; dat is het ultieme doel van het programma Verbeteren Uitwisseling Matchingsgegevens, oftewel VUM. Dat klinkt eenvoudig, maar is dat niet. De uitwisseling van gegevens is ook op dit terrein nog ingewikkeld. De VNG, UWV en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid willen daar met VUM verandering in brengen.

partner-vng-realisatie | lees meer

Podcastserie Digitalisering op drift deel 1: Mobiliteit in de digitale toekomst

De wijze waarop we ons bewegen door Nederland is aan grote veranderingen onderhevig. Dit heeft grote gevolgen voor organisaties werkzaam in de mobiliteitssector. Hoe bereiden bedrijven en overheden op het gebied van mobiliteit zich voor op de digitale toekomst? Hoe vertaalt zich dat in hun organisatie en investeringen in technologie?

video | lees meer

Eerste scan op 'vervuilde data' overheid bijna klaar

De Tweede Kamer heeft naar aanleiding van de Toeslagenaffaire aangedrongen op een overheidsbrede scan op onterechte registraties van nationaliteit, etniciteit en geboorteplaats in risicomodellen. De eerste inventarisatie – die van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid – is bijna gereed.

nieuws | lees meer

Sensoren: het zesde zintuig?

Vergezichten

Een sensor is een zintuig voor een elektrisch of mechanisch apparaat. Ze kunnen als het ware ruiken, horen, zien en voelen. Wat ze aan stoffelijke zaken waarnemen en hoe ze daar elektronisch op reageren, hangt af van het type sensor en hoe ze zijn geprogrammeerd. Een ding hebben ze allemaal gemeen: ze houden ons in de gaten.

magazine | lees meer

Ethisch afwegingskader in beleidsprojecten met een datatoepassing

Starten met de ontwikkeling van beleid met datatoepassingen vraagt om een andere benadering en denkwijze. Aan de voorkant zullen we het gesprek aan moeten gaan over welke publieke waarden we als gemeenten, provincie of andere overheidsinstelling prioriteren. Dit betekent verder kijken dan efficiëntie, maar juist de legitimiteit van ons handelen bespreken.

podium | lees meer

Vier randvoorwaarden voor datagedreven gemeentelijk beleid

Maatschappelijke vraagstukken als de energietransitie vragen om beter gebruik van data en data-analysemethoden. Ook gemeenten staan voor de uitdaging om datagedreven te werken: welke databronnen en algoritmen zijn hiervoor nodig? En hoe te werken binnen juridische kaders en met aandacht voor publieke waarden?

weblog | lees meer

Datacenters moeten vertrouwen winnen van overheden

Datacenters werken hard aan het behalen van duurzaamheidsdoelen. De sector hoopt op zoveel mogelijk zelfregulering als het gaat om energie-efficiëntie, waterverbruik en circulaire IT-apparatuur. Michael Winterson van European Data Centre Association (EUDCA) vertelde daarover tijdens State of the Dutch Data Centers 2021.

nieuws | lees meer

Deskundigheid terug

Marens Engelhard

De complexiteit en volumes van datastromen zijn hard toegenomen. Betere IT, ingericht door mensen die het primaire proces van binnen­uit kennen helpt. Meer besef van het belang van informatie­beheer voor democratische verantwoording helpt ook. Maar basisvoorwaarde is het terugbrengen van menskracht en deskundigheid naar het primaire proces.

magazine | lees meer

Cowboy Spionnen

In de afgelopen tijd is een ontwikkeling zichtbaar geworden waarbij gewone ambtenaren, zonder bijzondere bevoegdheden, het online gedrag van burgers systematisch en soms heimelijk in kaart brengen. De landmacht, de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) en ook verschillende gemeenten overtraden op een dergelijke wijze de wet. Wat is hier aan de hand?

podium | lees meer

De oude Grieken waren zo gek nog niet

Jan van Ginkel

De twijfel heeft bij mij toegeslagen. Met best een harde klap eigenlijk. Helemaal zeker weet ik het nog niet, maar steeds vaker denk ik: ik ben helemaal klaar met, wat heet, digitale transformatie. De bestaande realiteit volpompen met digital is verarmend, het voelt als zo’n reductie van wat leven is.

weblog | lees meer

In Zuid-Holland leggen ze de eerste steen van het Grenzeloos Datalandschap

In het Grenzeloos Datalandschap gaan Provincie Zuid-Holland en de gemeenten Rotterdam en Den Haag kennis en vaardigheden delen op het gebied van data en technologie. Door data breed in de regio te delen wordt het volgens hen mogelijk het beleid effectiever te maken. Op 1 juni wordt het Grenzeloos Datalandschap officieel geopend.

nieuws | lees meer

Kennis van IT is essentieel voor bestuurders

Nathan Ducastel

Binnenkort organiseren Binnenlands Bestuur en iBestuur het congres ICT en Overheid 2021. Het thema is hoe IT de overheid kan helpen bij het aangaan van maatschappelijke opgaven. Ik mag er iets zeggen over de rol die bestuurders hierin hebben. Een onderwerp dat mij na aan het hart ligt, want die rol is cruciaal. Als bestuurder moet je niet alleen verstand hebben van informatietechnologie, maar ook weten wat die technologie met de samenleving doet.

weblog | lees meer

De datagestuurde burgemeester

Als datagestuurd werken de norm wordt, waar blijf je dan met je visie? Twee burgemeesters buigen zich in een beschouwend gesprek over deze vraag. “Het is per definitie bestuurlijk handwerk om een beslissing te nemen over dingen die niet vergelijkbaar zijn. Dat verandert niet nu data­gedreven werken steeds gangbaarder wordt.”

magazine | lees meer

Data heeft duiding nodig

Christian Verhagen

Vorige maand schreven verschillende media over een onderzoek van het CBS naar de relatie tussen inkomen en de kans om te overlijden aan corona. De Volkskrant vatte het samen als: ‘arm’ sterft twee keer zo vaak als ‘rijk’. Statistisch juist, de achterliggende werkelijkheid is complexer. Steeds vaker laten we de data spreken zonder de taal te begrijpen, met alle risico’s van dien.

weblog | lees meer

Gouden standaard

Het verschil tussen de beste privacy­bescherming in de wereld en een papieren tijger is wel of geen handhaving. Zonder handhaving kan je de meest fantastische wetten aannemen zonder dat ze doen waar ze voor bedoeld zijn. Goed voorbeeld daarvan is de GDPR/AVG.

magazine | lees meer

Datagovernance: fundamenteel voor een intelligente overheid

Overheden zijn bij uitstek in de positie om flinke slagen te maken met het slim gebruiken van data. Denk aan proactieve en snelle communicatie met de burger, smart cities, geoptimaliseerde vervoersstromen en geavanceerd watermanagement. Bestuurders staan nu voor een uitdaging: bepalen van de juiste datagovernance, dataprivacy-maatregelen en architectuur.

partner-ibm | lees meer

Datatech is hot, maar mensenrechten zijn cool – dat laatste horen we te weinig

Beleid op datatechnologie is hard nodig de komende kabinetsperiode. Enthousiaste plannen over de inzet van big data en algoritmen moeten gepaard gaan met een even enthousiast verhaal over mensenrechtelijke waarborgen.

podium | lees meer

Zet algoritmes in de schijnwerpers

Algoritmes zijn eng, maar alles is minder eng met het licht aan. Zet algoritmes dus in de schijnwerpers. En licht is niet genoeg voor doorschijnendheid: een algoritme is pas transparant als het ook begrijpelijk is, voor iedereen. Net zoals controle pas democratisch is als iedereen mee kan kijken.

weblog | lees meer

Spelen met technologie voor een superslimme samenleving

De superslimme samenleving komt eraan. Dat gebeurt op de vleugels van innovatieve technologieën die tot voor kort exclusief tot het domein van hightech leken te behoren. We hebben nog wel muren te slechten. Technologie moet speelser worden, makkelijker toegankelijk voor een meer diverse groep van betrokkenen. TechnoVision is een raamwerk dat speciaal daarvoor is ontworpen.

partner-capgemini | lees meer

Spotlights op datagestuurde fraudebestrijding

De combinatie datagebruik en privacy ligt al jaren onder een vergrootglas. Zeker ook waar het gaat om fraudebestrijding door de overheid. Toch is er veel mogelijk als we een aantal belangrijke AVG-principes in acht nemen en rekening houden met ethische aspecten.

partner-vng-realisatie | lees meer

BTG en solution partners bouwen brug naar Smart City

“De Smart City is een van de belangrijkste thema’s voor BTG/TGG. Reden temeer waarom dé Branchevereniging ICT en Telecom Grootgebruikers, de Expertgroep Smart Society heeft opgezet met onder andere als onderdeel ‘Smart City.’ De Expertgroep bestaat onder meer uit partijen uit de achterban en opereert als aanjager om te komen tot oplossingen voor een smart sustainable city”, aldus Petra Claessen CEO BTG/TGG.

podium | lees meer

Jacqueline Rutjens over Actieve Openbaarmaking

Actieve Openbaarmaking

Jacqueline Rutjens, directeur van het Rijksprogramma Duurzaam Digitale Informatiehuishouding (RDDI), is initiatiefnemer van de Actieve openbaarmaking. “Dit onderwerp raakt steeds weer het nieuws. Het leeft! De overheid maakt nu al veel informatie actief openbaar; ambtenaren zijn trots op hun werk en willen de samenleving daar graag bij betrekken. Maar wordt die informatie ook gevonden?”

magazine | lees meer

Hoe laten we elke organisatie profiteren van de kansen die data delen biedt?

Allerlei initiatieven bestaan en ontstaan om gecontroleerd data te delen en te interpreteren zonder tussenkomst van mensen. Maar niet iedereen kan profiteren van deze kansen.

weblog | lees meer

Tijdsgeest en data: het gevaar van innovatiedrang

Gemeenten willen mee in de digitaliseringsslag en op dit punt niet onderdoen voor andere gemeenten. Pas op, waarschuwen onderzoekers van de Utrecht Data School. Een dataproject vereist goede verantwoording en inbedding van publieke waarden. De ethische discussie over deze waarden wordt nu te vaak in de weg gezeten door een onontkoombare drang naar innovatie.

podium | lees meer

The fittest bits

Sophie in 't Veld

Techmastodonten als Google en Facebook willen veel meer dan enkel een sterke marktpositie verwerven. Daarom is het betreurenswaardig dat de aankoop van Fitbit door Google niet als een ouderwets competitievraagstuk beoordeeld werd door de Europese Commissie. Marktmacht als enige criterium voldoet niet meer om overnames in deze sector te beoordelen.

magazine | lees meer

De kwaliteit van data

Christian Verhagen

Veel dataprojecten binnen de overheid struikelen nog voor ze begonnen zijn. Niet vanwege privacy bezwaren of haperende technologie, maar simpelweg door kwalitatief onvoldoende goede data. Tijd om eigenaarschap en rentmeesterschap op het gebied van data te organiseren binnen alle overheden.

weblog | lees meer

Openheid over microtargeting is hard nodig

Doordat politieke partijen hun verkiezingscampagne steeds meer via sociale media voeren, krijgen zij beter zicht op hun potentiële kiezers. Tegelijkertijd krijgen die kiezers juist minder zicht op hoe partijen opereren. Hoog tijd voor meer openheid over microtargeting. De data die platforms gebruiken om hun bezoekers in verschillende doelgroepen in te delen, kunnen op een minder frisse manier zijn verkregen. De platforms kunnen de politieke partijen ook verschillend behandelen.

weblog | lees meer

‘Álles actief openbaar, tenzij...’

Actieve Openbaarmaking

De democratie, de onafhankelijke rechtsstaat, een ambtenarenapparaat zonder corruptie: in Nederland vinden we het vanzelfsprekend. Toch is het dat niet; het kan snel aftakelen en het moet altijd beter, waarschuwt Lousewies van der Laan, directeur van Transparency International Nederland. Een goede informatiehuishouding is essentieel voor de integriteit van de overheid, de geschiedschrijving en voor de analyses en eventuele onderzoeken achteraf.

magazine | lees meer

Hoe klimaatverandering de digitale transformatie noodzakelijk maakt

De wereld om ons heen verandert alsmaar rapper. Belangrijke oorzaak: klimaatverandering. Ook in Nederland zijn de gevolgen daarvan niet te onderschatten. Periodes van hevige regenbuien afgewisseld met periodes van extreme droogte, met als gevolg wateroverlast of uitdroging van de bodem. Genoeg water is van levensbelang en het is aan de waterschappen om de toevoer optimaal te houden.

partner-imagem | lees meer

Het is tijd voor een open overheid

‘Van wetten en worsten wil je niet weten hoe ze gemaakt worden.’ Ofwel: de overheid weet wat goed is voor u. Dat moet anders en het kan ook anders, zo laat de open en transparante ontwikkeling van CoronaMelder zien. Onze oproep: Wees transparant, omarm kritiek en handel op basis van vertrouwen. Dat leidt tot beter beleid en een groter draagvlak. Geslotenheid is niet meer van deze tijd.

podium | lees meer

Het datacentrum: klimaatkiller of wereldredder?

Bijna twaalf procent van de Nederlandse stroom gaat naar datacentra. En dat percentage groeit snel. Als we niet oppassen dan gaat straks een meerderheid van onze stroom naar het verwerken van data. Een regelrechte bedreiging van onze klimaatdoelen? Volgens hoogleraar Ton Backx is ICT juist onmisbaar in een duurzame wereld.

magazine | lees meer

Kuddedier mens

Sander Klous

People are more predictable than particles, zo zei de Britse natuurkundige Stephen Wolfram jaren geleden al. Zijn gelijk wordt steeds duidelijker zichtbaar in hoe bedrijven omgaan met data over ons gedrag. Mocht u denken dat u uniek bent en dat uw gedrag niet voorspelbaar is: u zit ernaast. De werkelijkheid is dat we allemaal kuddedieren zijn en ook dat daar veel geld mee te verdienen is door Big Tech.

magazine | lees meer

Hollands glorie in AI

Digitale Zaken

Data delen beter organiseren is dé kans voor Nederland om succesvol te zijn in AI. Als we nu beginnen hebben we in 2024 het ecosysteem voor AI data delen gerealiseerd. Laten we met elkaar afspraken vormgeven, leren van technische implementaties en adoptie stimuleren. De werkgroep Data Delen van de Nederlandse AI Coalitie heeft een programma opgezet om dit te realiseren. Aan het einde van 2024 moet er een zichzelf financierend ecosysteem zijn gerealiseerd en heeft Nederland een wereldwijde koppositie in AI.

podium | lees meer

‘We denken te snel dat controleren vanuit data gemakkelijk is’

Kathalijne Buitenweg vertrekt na vier jaar uit de Tweede Kamer, met als nalatenschap een nieuwe Vaste Kamercommissie voor Digitale Zaken. “Digitalisering wordt niet politiek gemaakt”, constateert de parlementariër voor GroenLinks.

magazine | lees meer

iMoraal

'Van beleids- naar datacyclus'

Jan van Ginkel

Beleid dynamiseert niet, beleid zet vast. Het gebruik van data bewerkstelligt daarentegen juist het tegenovergestelde. Data dynamiseert namelijk wel. Met data hebt je het middel in handen om het narratief, het verháál over de opgave, telkens opnieuw en met steeds andere accenten te verwoorden.

weblog | lees meer

Responsible AI: hoe voorkom je dat je in de fout gaat?

Kun je voorkomen dat AI de foute kant opgaat? In dit whitepaper meer over hoe empathie, transparantie, eerlijkheid en verantwoordelijkheid (het toepassen van) AI kunnen verbeteren, voor zowel de organisatie als het algemene belang.

partner-pegasystems | lees meer

Zekerheid in de cloud: bestaat dat wel?

Cloud is een klein woord voor een complexe wereld waarin betrouwbaarheid en veiligheid van groot belang zijn, maar niet altijd zeker. Samen­werkings­verband de Online Trust Coalitie zoekt naar een manier waarop betrouwbaarheid en veiligheid relatief eenvoudig aangetoond kunnen worden.

magazine | lees meer

It’s the data stupid

Digitale Zaken

Christian Verhagen

Het aanstaande regeerakkoord moet werk maken van data en met concrete plannen komen op het gebied van de digitale infrastructuur, datavaardigheid en veilig en verantwoord datagebruik. De komst van een vaste Kamercommissie voor digitale zaken biedt geen antwoord op de lacune voor dit onderwerp in de politieke programma’s en het debat.

weblog | lees meer

De publieke sector is klaar om de kloof in AI-governance te dichten

Een gebrek aan verantwoordingsplicht binnen de private sector zal ertoe leiden dat de verantwoordelijkheid voor AI-regulering in de komende vijf komt te liggen bij overheden. Dit is een van de conclusies uit nieuw wereldwijd onderzoek van Pegasystems. Onderzoeksbureau iResearch ondervroeg 1350 respondenten op managementniveau in zeven verschillende marktsectoren in twaalf landen.

partner-pegasystems | lees meer

Nederland tweede van Europa in aantal gemelde datalekken sinds invoering AVG

Nederland staat met 66.527 incidenten op de tweede plek met het hoogst aantal gemelde datalekken in Europa sinds de invoering van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in mei 2018. Alleen Duitsland deed meer officiële meldingen van datalekken (77.747).

persberichten | lees meer

Machine learning lab in Eindhoven

Machine learning

Met machine learning worden data op een geautomatiseerde manier onderzocht. Daardoor kun je patronen herkennen waar gemeenten, bijvoorbeeld, hun armoedebeleid mee kunnen verbeteren. Gemeenten, startups en kennisinstellingen werken samen in het machine learning lab in Eindhoven.

praktijk | lees meer

Visie ontwikkelen met data, het kan!

'Van beleids- naar datacyclus'

Portret Guido Muller

Van beleidscyclus naar datacyclus? We zitten al lang in de datacyclus, betoogt Guido Muller. Technologische transitie gaat altijd hand in hand met bestuurlijke veranderingen. Alleen bij provincies, waar Paul Strijp en ondergetekende werkzaam zijn, houdt het relict beleidscyclus nog relatief lang stand.

weblog | lees meer

Te weinig aandacht voor de aan/uit knop

'Van beleids- naar datacyclus'

Waar gaat het in de kern om in het debat over de beleids- of datacyclus? Dat in een cyclus ingegrepen kan worden op basis van context, duiding en menselijke maat, stelt IT consultant Walter van de Berg. Want data zijn als kakkerlakken. Als ze er eenmaal zijn kom je er nooit, nooit, nooit meer vanaf. Zorg er voor dat er iemand is die de aan/uitknop kan drukken.

podium | lees meer

Waarom kun je AI overal toepassen?

College artificial intelligence #2

neurocel

Als je de kranten mag geloven kun je artificiële intelligentie werkelijk overal toepassen. Van tekst herkennen, tot de diagnose van borstkankergezwellen. Hoe komt het dat deze technologie zo breed inzetbaar is? In zijn eerste iBestuur-college benadrukte professor Chris Verhoef dat AI een vorm van statistiek is, en dat een prozaïsche naam als zelflerend niets anders betekent dan het vinden van de beste coëfficiënten, zodat de fout van de antwoorden zo klein mogelijk is.

magazine | lees meer

Data voor mensgedreven werken

'Van beleids- naar datacyclus'

Portretten van mensen

Van beleids- naar datacyclus? Het gaat volgens Ard Schilder nog niet overal even snel en met volle overtuiging, maar het concept datagedreven werken is binnen het openbaar bestuur al redelijk gemeengoed geworden. Willen we verdere stappen zetten, dan is het nodig een kanteling te maken naar ‘data voor mensgedreven werken’.

podium | lees meer

Gemeentelijke actie op basis van begrijpen

'Van beleids- naar datacyclus'

Twee handen en twee ogen

Van beleids- naar datacyclus? In de visie van Agnes Dinkelman gaat het vooral om begrijpen. De processen en de verantwoording van die processen staan te vaak centraal. Dat helpt een burger niet of nauwelijks. Precieze data brengen de werkelijkheid preciezer in beeld. We moeten de zaak 360 graden rondom het onderwerp in beeld zien te krijgen.

podium | lees meer

Deepfake verbod?

Rob van den Hoven van Genderen

Is het zonder meer strafbaar stellen van deep fake technologie in algemene zin wenselijk? Of lost zo’n verbod niets op?

weblog | lees meer

Wat we moeten met AI? Logisch nadenken!

Beeld bij verhaal over gemeenten en AI

Van voorspellend rekenmodel tot en met zelfbewuste levensvorm, de potentie van artificiële intelligentie (AI) is net zo verwarrend als veelbelovend. Moeten gemeenten eigenlijk ook iets met AI? Zo ja, hoe dan en – ook best belangrijk – hoe vooral niet?

magazine | lees meer

De sleutel voor verantwoorde AI ligt bij interdisciplinair onderwijs

Ethiek

Artificiële Intelligentie (AI) ontwikkelt zich razendsnel en overstijgt landsgrenzen. Hoe leiden we de wereldwijde ontwikkeling van verantwoorde AI in goede banen? Volgens moraalfilosofe Katleen Gabriels (Maastricht University) ligt de sleutel voor morele technologie bij interdisciplinair onderwijs, vertelt ze in een interview met Arine van Heeswijk voor het Rathenau Instituut.

nieuws | lees meer

Guur weer

“Overheden en ziekenhuizen zijn dag en nacht in touw om te zorgen dat burgers en patiënten veilig zijn. Bedrijven zijn bezig te overleven en te zorgen dat zij banen kunnen behouden voor al hun mensen. Daar gaan wij niet bij staan met onze vinger omhoog en de privacywetgeving onder de arm.” Deze uitspraak van Aleid Wolfsen, voorzitter van de AP, aan het begin van de coronacrisis, deed de wenkbrauwen fronsen. Wettelijke bescherming van onze grondrechten is niet bedoeld voor als de zon schijnt, maar juist voor guur weer.

magazine | lees meer