zoeken binnen de website

Complexiteit van wetgeving knelpunt in publieke dienstverlening

door: Redactie iBestuur | 19 januari 2023

De complexiteit van de wetgeving en de stapeling van beleid vormen het grootste knelpunt voor burgers, ondernemers en uitvoeringsorganisaties. Dat blijkt uit de eerste Staat van de Uitvoering die woensdag is overhandigd aan Tweede Kamervoorzitter Bergkamp. Politiek, beleid en uitvoering moeten eerder en beter samenwerken.

Cover rapport Staat van de Uitvoering 2022

‘Publieke dienstverleners weten als geen ander: wat je belooft moet je waarmaken. En daar gaat het vaak mis. Niet omdat onze mensen niet hard genoeg werken, zeker niet, maar omdat het beleid steeds complexer wordt en omdat het ons steeds vaker ontbreekt aan de tijd, de mensen en de middelen om alles wat er in Den Haag beloofd wordt echt waar te maken’, aldus algemeen directeur van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) Abdeluheb Choho, voorzitter van de stuurgroep van de Staat van de Uitvoering.
De stuurgroep werd ingesteld door de ministerraad naar aanleiding van de problemen rond de toeslagen voor de kinderopvang. De periodiek terugkerende publicatie informeert de politiek over hoe de publieke dienstverlening in Nederland ervoor staat.

Zorgen over toekomstbestendigheid

En dan blijken er ernstige zorgen te bestaan over de toekomstbestendigheid van die dienstverlening. Ja, er gaat veel goed, burgers en ondernemers worden doorgaans goed geholpen, en er wordt veel inzet gepleegd om de dienstverlening te verbeteren. En daarin wordt stap voor stap vooruitgang geboekt. Maar ernstige zorgen zijn er dus ook over de toekomstbestendigheid. De complexiteit van wet- en regelgeving, de inrichting van processen, stapeling van beleid en veelal verouderde en versnipperd ontwikkelde it-systemen blijken de wendbaarheid en daarmee de dienstverlening aan burgers en ondernemers niet ten goede te komen. Burgers en ondernemers zien ‘door de bomen het bos niet meer’.

‘Het ontbreekt ons steeds vaker aan tijd, mensen en middelen om alles wat er in Den Haag beloofd wordt echt waar te maken’

Personeelstekorten

Die complexe wetgeving zorgt ervoor dat burgers en ondernemers vastlopen in het systeem, juist de mensen die afhankelijk zijn van de overheid. Vaak is ook niet het maatschappelijk probleem het uitgangspunt, maar bestaande organisaties en regelingen. Beleid wordt gestapeld en uitvoerders worden te weinig en te laat betrokken. De complexiteit beperkt bovendien de mogelijkheden om snel politiek gewenste wijzigingen door te voeren. Tegelijkertijd is er het vraagstuk van de schaarse arbeidscapaciteit. Het werk in een deel van de uitvoering wordt steeds arbeidsintensiever, terwijl personeelstekorten op de arbeidsmarkt oplopen. ‘Laten we ophouden elkaar gek te maken. Laten we gewoon even stilstaan, op adem komen, de tijd nemen om tot beter en vooral eenvoudiger beleid te komen eerst dingen afmaken voor we aan nieuwe dingen beginnen’, aldus Choho.

Vijf oproepen aan de politiek

1. Maak het voor burgers en ondernemers minder complex door beter en minder beleid.
2. Betrek de uitvoering vanaf het allereerste begin bij beleidsvorming.
3. Voer het politieke debat niet meer op incidenten, maar ontwikkel een gezamenlijk beeld van trends en dilemma’s in de publieke dienstverlening.
4. Laat de verantwoordingsplicht achteraf plaatsmaken voor een open gesprek over hoe de uitvoeringspraktijk beter of anders moet.
5. Breng gegevensuitwisseling tussen publieke dienstverleners nu echt op gang.

Klik HIER voor het rapport Staat van de Uitvoering 2022

Vertrouwen

De oproepen in de Staat van de Uitvoering moeten de dienstverlening toekomstbestendig maken en het vertrouwen van burgers en ondernemers in de overheid herstellen en borgen. ‘Het uitvoeringsapparaat is ondoorzichtig, inflexibel en foutgevoelig geworden’, stelt Choho. ‘Mensen die afhankelijk zijn van de overheid lopen hierdoor steeds vaker vast, zien door de bomen het bos niet meer en krijgen niet de hulp die zij nodig hebben.’

Het is in Nederland voor het eerst dat de uitvoeringsorganisaties zelf en in Den Haag een dergelijk signaal aan de politiek afgeven. Voor de publicatie zijn 38 uitvoeringsorganisaties beschouwd. Daarvoor is gekeken naar Standen van de Uitvoering waarin de organisaties zelf rapporteren over de knelpunten die zij ervaren. De boodschap van de Staat van de Uitvoering kan rekenen op brede steun, aldus de stuurgroep. Zij benadrukt dat ook gemeenten de boodschap onderschrijven.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd bij onze collega Binnenlands Bestuur

tags: ,

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.