zoeken binnen de website

Modernisering IT bij Belastingdienst gaat nog zes jaar duren

door: Thijs Doorenbosch | 26 januari 2022

Politiek gewenste beleidsaanpassingen, zoals de BTW-verlaging op groenten en fruit en de aanpassing van de spaartax, kunnen niet worden uitgevoerd. De systemen van de Belastingdienst, samen goed voor zo’n 90 procent van de inkomsten van de staat, blijken moeilijk aan te passen, blijkt uit een technische briefing aan de Tweede Kamer.

Politiek gewenste beleidsaanpassingen, zoals de BTW-verlaging op groenten en fruit en de invoering van een suikertax, kunnen voorlopig niet worden uitgevoerd | Beeld: Shutterstock

Koos Veefkind, algemeen directeur van directie Informatievoorziening, schat de technische schuld bij de Belastingdienst nu op 30 procent. Daarmee loopt de dienst voor op de eerder bij het Bureau ICT Toetsing (BIT, nu ACICT) afgegeven ambitie: het niveau van technische schuld zou in die ambitie pas volgend jaar op 30 procent moeten komen. “Maar”, zo waarschuwt hij, “30 procent lijkt overzichtelijk, maar de resterende systemen vormen nog een aanzienlijke kluif.”
Deze technische schuld is er de oorzaak van dat door de politiek gewenste beleidsaanpassingen, zoals de BTW-verlaging op groenten en fruit en de aanpassing van de spaartax, niet kunnen worden uitgevoerd.

Beschikbare capaciteit IT’ers

Tijdens de technische briefing in de Tweede Kamer werd duidelijk dat de Belastingdienst de beschikbare capaciteit van IT’ers verdeelt over drie hoofdtaken: Beheer en Onderhoud, Modernisering en Vernieuwing, en Nieuwe wetgeving. De eerste categorie slokt zo’n 54 procent van de capaciteit op. Modernisering en vernieuwing vraagt 32 procent van de capaciteit en de jaarlijks noodzakelijke aanpassing door wetswijzigingen, zoals de aanpassingen aan de vooraf ingevulde belastingaangifte inkomstenbelasting, vereist de inzet de resterende mensen en middelen.

Advies aan Kamerleden: doe geen ad hoc voorstellen voor wetswijzigingen. En doe voorstellen in samenspraak met de IT van de Belastingdienst.

De Belastingdienst heeft bovendien grote moeite om die capaciteit van mensen op orde te houden. Jaarlijks moeten er vanwege pensionering en verloop 250 nieuwe IT’ers in dienst genomen worden. Daarbovenop zou de dienst graag nog uitbreiden. “We hebben redelijk succes jonge mensen aan te trekken die van opleidingen komen. Het probleem is om te vast te houden wanneer ze eenmaal intern zijn opgeleid en in het senior-niveau pas optimaal productief worden”, schetst Veefkind.

Modernisering op stoom

Er zijn de afgelopen jaren al flinke stappen gezet in de modernisering, stelt Willem-Jan Huijssoon, strategisch adviseur uitvoering en handhavingsbeleid Belastingdienst. Als voorbeeld noemt hij de systemen rond erf- en schenkingsbelasting. Dat systeem was jarenlang een punt van discussie in de Tweede Kamer, maar kan nu redelijk vlot worden aangepast. De parameters voor bijvoorbeeld het afschaffen van de ‘jubelton’ waarmee vermogende ouders hun kinderen konden helpen met het kopen van een huis is heel snel aan te passen, bevestigt Veefkind op vragen van SP-parlementariër Mahir Önder Alkaya.

Daarnaast moeten ook wel de bijbehorende vragen op de aangifte en in de achterliggende systemen worden aangepast. “Dat is een secuur werk en daar krijgen we te maken met het keuzeproces in het portfoliomanagement. Daarin is voorrang gegeven aan de automatisering van het opleggen van een aanslag als de Belastingdienst verder geen onderzoek of uitzoekwerk hoeft te doen. Dat werk moet dit jaar klaar zijn. Volgend jaar is er dan ruimte om die aanpassingen te doen nodig voor het verwijderen van de ‘jubelton’.

Gevaar voor komende wijzigingen belastingstelsel

De technische schuld gaat de komende jaren nog voor veel problemen zorgen bij het invullen van de wensen van de Tweede Kamer en het kabinet. De herziening van het belastingstelsel moet de komende jaren rond komen en ook rond de auto staan er veel veranderingen op stapel. Die hebben allemaal te maken met die inflexibele systemen. Aanpassingen maken kost heel veel tijd en moeite en is heel inefficiënt, waarschuwt Veefkind. “Je moet de aanpassingen dubbel doen. Eerst in het oude systeem en vervolgens moet je het ook nog een keer de hele procedure door in het systeem dat in aanbouw is.”

Meer samenwerking politiek en IT

Huijssoon drukt de Kamerleden dan ook op het hart bij het doen van voorstellen voor wetswijzigingen, dat niet ad hoc en voor de korte termijn te doen en in samenspraak met de IT van de Belastingdienst. “Met goed samenspel en goede keuzes kan de realisatie aanzienlijk versnellen. Als IT’er wil ik daar nog aan toevoegen dat uitzonderingen het vervelendst zijn. Die maken IT-systemen complex.”

Pieter Omtzigt (CDA) concludeerde als Kamerlid dat het laatst aan het woord kwam: “Ik begrijp het allemaal, maar ik wordt er niet vrolijk van.”

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op AGConnect

tags:

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.