zoeken binnen de website

Bedrijven tracken je ook in de fysieke wereld

Rejo Zenger

door: Rejo Zenger | 15 augustus 2017

Iedereen weet inmiddels dat het bijzonder lastig is om ongezien op het internet rond te struinen. Er zijn tal van bedrijven die met allerlei slimme trucjes je doen en laten proberen bij te houden om je op basis van de verzamelde gegevens in een hokje te kunnen stoppen. Tracking.

In de fysieke wereld proberen bedrijven dat ook en het feit dat tegenwoordig iedereen een mobiele telefoon op zak heeft, maakt het ze erg makkelijk. Want, elke mobiele telefoon lekt voortdurende zijn aanwezigheid via draadloos internet en Bluetooth. Ook als je je telefoon even niet actief gebruikt. Je telefoon roept steeds: “Hier ben ik!” en “Is dit-en-dit netwerk hier ook?”

Op dit moment worden in Brussel de regels rondom de vertrouwelijkheid van digitale communicatie herzien. Dat gaat over heel veel dingen die je direct raken zoals cookies, het meelezen met jouw berichtjes door de aanbieders van chatdiensten en de standaardinstellingen van je browser. Het gaat ook over de vraag of bedrijven je in de fysieke wereld ongevraagd mogen volgen op basis van de mobiele telefoon in je zak.

Bordjes

De Europese Commissie vindt dat dat moet kunnen, op voorwaarde dat jij vooraf geïnformeerd wordt. In de praktijk betekent dit dat zo’n bedrijf bordjes ophangt rondom het gebied waar ze je, via het apparaat in je broekzak, nauwkeurig volgen.

Die bordjes zijn natuurlijk onzin. Het straatbeeld is al een woud aan bordjes en zo’n extra bordje met de melding dat een of ander bedrijf je doen en laten bijhoudt zie je natuurlijk zo over het hoofd. De bordjes waarop het cameratoezicht wordt aangekondigd zie je immers ook al niet meer. Daar komt bij dat als volgen van passanten op grote schaal wordt toegepast alleen nog bij de buitenranden van het gebied zo’n bordje komt te hangen.

Als je Amsterdam in gaat, zie je dan op zijn best een bordje aan de rand van het stadscentrum. En waar je de camera’s misschien nog aan de gevel ziet hangen is een antenne vrijwel onzichtbaar.

Onredelijke verwachtingen

Zelfs als je al weet dat in een bepaald gebied er een bedrijf is dat je volgt op basis van je mobiele telefoon, wat dan? Je kan het niet ontwijken anders dan door domweg vrij fundamentele functies van je mobiele telefoon uit te zetten. Maar dat kun je, in alle redelijkheid, van niemand verwachten en al helemaal niet van de bewoners van de huizen boven de winkels. Bovendien, vandaag de dag is er geen enkele winkelier meer die in zijn winkel niet ook de eigen website aanprijst of je stimuleert de eigen app te downloaden.

En de koffie komt niet alleen nog maar met een koekje, maar ook met gratis draadloos internet. Voor Bluetooth is dat niet anders. Als je met je mobiele telefoon in je auto naar een parkeerplaats bent gereden zet je bij het uitstappen niet ook even de Bluetooth uit. En door een drukke winkel­straat banjeren met je draadloze headset kan dan ook niet meer.

Wat het voorstel van de Europese Commissie nog zotter maakt: bij andere vormen van het volgens van iemands fysieke locatie ligt de lat wél hoog. Zo mag jouw telefoonprovider je locatie niet gebruiken zolang jij daar niet expliciet toestemming voor hebt gegeven. (Op elke regel een uitzondering: behalve wanneer het echt nodig is, bijvoorbeeld voor facturatie.)

Geen vrijbrief

Het is onbegrijpelijk waarom de Europese Commissie het ene gebruik onacceptabel acht en het andere gewoon goed vind. De enige uitleg daarvoor is “lobby”. De lobby van bedrijven die goed geld verdienen aan het bespieden van mensen.

Dat je mobiele telefoon voortdurend je aanwezigheid verklapt mag geen vrijbrief voor bedrijven zijn om je op straat te achtervolgen. Jij moet op straat kunnen rondlopen zonder dat bedrijven je wandeling nauwlettend bijhouden. Het is geen realistische optie te verwachten dat ze hun telefoon of essentiële functies maar uitschakelen.

Hopelijk weet het Europees Parlement het voorstel zo aan te passen dat bedrijven je doen en laten in de offline wereld alleen nog maar mogen volgen als jij ze daarvoor vooraf toestemming hebt gegeven.

Rejo Zenger werkt als beleidsadviseur bij digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom.

Deze bijdrage is eerder geplaatst op de website van Numrush

reacties: 2

tags:

  • Huib Rutten Huisarts #

    15 augustus 2017, 13:55

    Het is onbegrijpelijk waarom de Europese Commissie het ene gebruik onacceptabel acht en het andere gewoon goed vind. De enige uitleg daarvoor is “lobby”. De lobby van bedrijven die goed geld verdienen aan het bespieden van mensen.

    Lobbyists exist only because the state has concentrated power, fueled by its intrusion into the economy and personal lives, and its role in collecting revenue via taxation and distributing it. Reduce the scope of government while at the same time increasing the scope for individuals, and there is less to lobby over.

    Lobbyists, in the final analysis, are flies swarming over a pile of manure. Reduce or eliminate the manure pile and the flies are less of a problem. This is not rocket science.
    Blake Jensen

  • Theo Scholl EyeShareData #

    21 augustus 2017, 14:37

    Zou het dan niet ook vreemd zijn als mensen zich gaan onttrekken aan de “verzamel-woede” van bedrijven en overheden. Het voelt vaak als roof!

    Als om geld of goederen ging, wist je meteen waar je terecht kunt, denk maar aan politie of de rechter of (god verhoede, eigen rechter spelen).

    Bij het “vage” begrip data is dat besef er (aan de consumenten/gebuikers) kant niet. En als ik naar de overheid kijk, dan weet men ook nog niet zo goed waar het over gaat.

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.