zoeken binnen de website

Van het proces, niet van de inhoud.

Ruud Leether

door: Ruud Leether | 20 september 2012

Op weg naar mijn vakantiebestemming las ik in een bekend weekblad drie interviews over Europa en de euro. Een met Thilo Sarrazin, een met Jaap van Duijn en een met Klaas Knot. Wat opviel was dat de twee eerste interviews behalve standpunten ook argumenten bevatten. In het derde daarentegen werden standpunten voornamelijk onderbouwd met politiek ideologische uitspraken.

Sarrazin en Van Duijn, beiden voorheen werkend in de top van de financiële wereld, zijn inmiddels zestigers. Knot, president van DNB is midden veertig. Hun verschil in aanpak deed me terugdenken aan de tijd dat managers nog directeuren heetten. Meestal vijftigers met een onbestreden reputatie op kennisgebied. Bij een directeur liep je met een moeilijke vraag naar binnen om 10 minuten later met het antwoord weer buiten te staan. Zat het een beetje mee dan konden directeuren ook nog leiding geven of zo u wilt ‘managen’.

De manager van nu is jonger, loopt ook ’s winters zonder jas buiten en heeft er voor geleerd om manager te worden. Van scheepsjongen tot admiraal is er nauwelijks nog bij. Managers zijn bovendien ‘van het proces, niet van de inhoud.’ Voor dat laatste hoeft u dus niet meer langs te komen. En aansturen? Ach, de een kan het wel, de ander nog steeds niet.

Die eenzijdige focus op het proces had nog een opmerkelijk neveneffect namelijk een breed gedragen afkeer van juristen. Die zijn immers van de inhoud en zorgen daardoor, mogen we managers geloven, vooral voor problemen en dus vertraging van het proces. Wie kent niet de bekende managers mantra ‘ik wil geen problemen horen maar alleen maar oplossingen’? Die kijk op de zin en betekenis van het recht is jammer al was het maar omdat dat vakgebied gelukkig niet alleen uit remmende regels bestaat.

Recht is eerst en vooral geconsolideerde moraliteit en draagt, in ieders belang, bij aan een broodnodige maatschappelijke ordening. Bovendien hebben weinig juristen het veroorzaken van vertraging tot ‘core business’ verheven. Opportuniteit, zoals steeds vaker gebeurt, in de plaats stellen van legitimiteit is daarom vragen om moeilijkheden. Moeilijkheden die vroeg of laat daadwerkelijk tot vertragingen van het proces en imagoschade kunnen leiden.

Het is niet moeilijk daarvan actuele voorbeelden te geven. Kruidenier AH en de even terechte als voorspelbare negatieve publiciteit over een voorgenomen eenzijdige korting op de facturen van haar leveranciers. Banken die hun imago (verder) te grabbel gooien door te speculeren op verliesgevendheid van hun eigen producten. Directeuren van woningcorporaties die met derivatenhandel de eigen statutaire doelomschrijvingen kritiekloos konden negeren. Overheden die zich niet aan aanbestedingsregels houden.

En nog dichter bij huis, opdrachtnemers van mislukte ICT-projecten die met behoud van aanzienlijke vergoedingen voor het (niet) verrichte werk het overheidspand mogen verlaten. Waarom zou u als manager de daaraan verbonden publicitaire risico’s met bijgehorende imagoschade willen nemen?
Wees wijzer en geef juristen de kans en de tijd die ze verdienen. Is het niet uit overwegingen van moraliteit dan toch in ieder geval uit weloverwogen eigenbelang!

Ruud Leether is legal counsel bij de Rijksoverheid. Hij blogt op persoonlijke titel.

reacties: 3

tags:

  • Mariette Lokin #

    20 september 2012, 22:21

    Graag eens met het pleidooi voor tijd en ruimte voor de juridische analyse en toets.
    Lees ook het preadvies van Peter van Lochem voor de Vereniging van wetgeving en wetgevingsbeleid over rechtsrelativering. Niet iets waar we een trend van moeten maken!

  • gerrit jan olthoff (NIWO) #

    24 september 2012, 12:22

    Eens met het pleidooi. Vraag me wel af of er een zo nauwe relatie bestaat tussen modern management en het zich onvoldoende rekenschap geven van de juridische ins- en outs van een probleem. De politieke waan van de dag en de wens om op korte termijn te scoren laten bij overheidsorganisaties(evenmin?) veel ruimte voor debat en het zorgvuldig meewegen van (juridische) elementen die die scoringsdrift in de weg staan. Maar, inderdaad, jonge managers zullen daarin wellicht makkelijker meegaan dan de admiraals die als scheepsjongen zijn begonnen!

  • mark frequin #

    26 september 2012, 09:37

    Ruud,

    Volgens mij hoef je niet teleurstellingen over (overheids)managers te gebruiken om het belang van het goed benutten van juridische expertise te onderstrepen. Dat belang is evident!

    En volgens mij is het de ervaring van velen van ons dat er goede en slechte managers zijn, net zoals er goede en slechte juristen zijn!

    Mark

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.