zoeken binnen de website

Screenshot

Arjan Widlak

door: Arjan Widlak | 5 juni 2019

Het valt me op dat schermfoto’s regelmatig een belangrijke rol spelen om aan te tonen wat er werkelijk is gebeurd. In bijdrage #16 zagen we dat de Belastingdienst pas geloofde dat Richard online bezwaar had gemaakt, toen hij bij de tweede keer screenshots maakte. En afgelopen maand publiceerde de Rechtbank Overijssel een uitspraak waarin schermfoto’s ook de hoofdrol spelen.

De rubriek Digitaal verdwaald toont opzienbarende en frustrerende ervaringen in de digitale wereld. Zelf een ervaring gehad? Mail ons!

Annes partner is overleden en ze is deels arbeidsongeschikt. Daarom krijgt ze een nabestaandenuitkering. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) keert die bedragen uit. Eind september echter, besluit de SVB dat zij daar niet langer recht op heeft. Anne is het daar niet mee eens en ze maakt bezwaar.

Anne doet dat in januari en is dus te laat, zegt de SVB. Anne gaat in beroep, want ze kan wel te laat zijn geweest, maar ze wist het nu eenmaal niet eerder. Voorheen kreeg ze altijd post van de SVB, terwijl dit bericht alleen in de Berichtenbox was gezet. Volgens de SVB echter heeft Anne op de 22ste februari in het jaar voor ze in beroep ging actief aangegeven dat ze voldoende bereikbaar zou zijn via de Berichtenbox. En de SVB heeft een schermfoto van het beheersysteem van de Berichtenboxen.

Besluiten, zegt de rechter, moeten uiteraard worden toegezonden. De hoofdregel is verzending per post, maar als iemand aangeeft via de Berichtenbox voldoende bereikbaar te zijn, dan kan de SVB dit bericht ook digitaal verzenden. Het lijkt duidelijk. Maar wat betekent die schermfoto?

De schermfoto uit het beheersysteem kan aantonen dat er op die datum een Berichtenbox is aangemaakt óf dat er toestemming is verleend vanuit een bestaande box. En Anne heeft ook een foto van haar scherm gemaakt toen ze eind december inlogde en het bericht van de SVB vond. Op dat screenshot is te zien dat ze voor het laatst had ingelogd op 21 februari om 14:59 uur. Dat is moeilijk te rijmen met de bewering van de SVB dat ze op 22 februari heeft aangegeven post digitaal te willen.

Er is dus twijfel. En burgers moeten natuurlijk kennis kunnen nemen van besluiten. En dus kan het risico van die onzekerheid niet bij Anne worden gelegd.

Maar al besluit de rechter hier in het voordeel van de burger, toch kun je vragen stellen bij hoe diep we hebben nagedacht over het zeker stellen van de rechtszekerheid van die burger. Een screenshot is eigenlijk maar een zwak bewijsmiddel. En Anne boft dat ze zo slim was een screenshot te maken. Alle reden om eens na te denken over hoe dat beter kan.

De naam Anne is gefingeerd en heeft betrekking op een persoon in een geanonimiseerde uitspraak van de Rechtbank Overijssel.

Arjan Widlak is directeur en onderzoeker bij Stichting Kafkabrigade, een organisatie die onnodige bureaucratie opspoort en oplost. Arjan publiceert regelmatig over de impact van informatietechnologie op het openbaar bestuur.

Deze bijdrage is eerder (6 april 2019) geplaatst in Het Financieele Dagblad

reacties: 2

tags: , , , ,

  • Ad Gerrits #

    6 juni 2019, 16:56

    Een screenprint als bewijstuk is natuurlijk boterzacht. Maar toch net even meer dan een overheidsorganisatie die zegt een papieren aanslag te hebben verzonden die vervolgens nooit bij mij is aangekomen. Met als conclusie dat ik pech heb en toch echt aanmaningskosten moet betalen want ik heb de aanslag immers niet op tijd betaald. Waarmee ik maar wil zeggen dat het in de papieren wereld, die we raar genoeg nog vaak zien als betrouwbaar(der), bewijsvoering in veel gevallen nog krakkemikkiger is.

  • Joren van Veen #

    11 juni 2019, 14:54

    Bovendien zijn screenshots ook nog eens heel makkelijk te vervalsen. Bijvoorbeeld via Photoshop, of via tools online zoals deze: www.fakewhats.com/generator

    Ik snap eigenlijk niet waarom rechters (en de hele samenleving) überhaupt screenshots nog geloven…

Reactieformulier

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie. U kunt bij de vormgeving van uw reactie gebruik maken van textile en er is beperkt gebruik van html mogelijk.