Volgens de organisatie laat de kwestie zien hoe Amerikaanse sanctiedruk Europese bedrijven en maatschappelijke organisaties kan dwingen hun activiteiten te staken, zelfs zonder dat zij zich juridisch tegen de beschuldigingen hebben kunnen verweren.
Waag waarschuwt voor Amerikaanse sanctiedruk: ‘Onze digitale autonomie staat op het spel’
De Nederlandse overheid moet Europese organisaties beter beschermen tegen Amerikaanse sancties. Dat stelt Waag Futurelab naar aanleiding van de inbeslagname van een server van de Italiaanse internetdienstverlener Autistici/Inventati (A/I) in Amsterdam.
De Amsterdamse politie nam de server vorige week in beslag op verzoek van de Amerikaanse overheid. Waag was door A/I gevraagd de server op te halen, maar ontdekte dat de politie deze al had meegenomen. Volgens Waag was de betrokken organisatie daarover niet geïnformeerd. Ook is volgens het onderzoeksinstituut onduidelijk of het Openbaar Ministerie een zelfstandige afweging heeft gemaakt voordat aan het Amerikaanse verzoek werd voldaan.
De zaak volgt op het besluit van de regering-Trump om A/I op 26 augustus als terroristische organisatie aan te merken. De Amerikaanse regering beschuldigde het collectief ervan digitale infrastructuur te beheren voor antifa-groepen. De gevolgen waren volgens Waag ingrijpend. PayPal beëindigde de dienstverlening, de domeinnaam werd uit de lucht gehaald en ook de Italiaanse bank verbrak de relatie. Uiteindelijk zag A/I zich genoodzaakt zichzelf op te heffen.
Angst voor Amerikaanse sancties
Waag spreekt van een zogenoemd chilling effect: organisaties en bedrijven zien uit angst voor sancties af van activiteiten die op zichzelf wettelijk zijn toegestaan. Daarmee reikt de invloed van het Amerikaanse sanctiebeleid volgens Waag veel verder dan de organisaties waarop de maatregelen rechtstreeks betrekking hebben. ‘We moeten ons niet allemaal gaan inhouden uit angst voor de macht van Trump en Amerika. Juist door dit soort misstanden aan het licht te brengen en gezamenlijk op te treden, laten we merken dat sturen op zo’n chilling effect onacceptabel is.
Een overheid mag mensen niet van hun rechten weerhouden. Onze digitale autonomie staat op het spel’, zegt Waag-directeur Marleen Stikker. Volgens Waag ontbreekt bovendien een toegankelijke procedure waarmee Europese organisaties zich tegen Amerikaanse beschuldigingen en de gevolgen daarvan kunnen verweren. A/I zou geen mogelijkheid hebben gehad bezwaar aan te tekenen tegen de Amerikaanse kwalificatie of een onafhankelijke juridische toets af te dwingen.
Oproep aan de politiek
Waag en PublicSpaces riepen de Tweede Kamer op 17 september samen met 36 andere organisaties op Europese organisaties en hun gebruikers beter te beschermen tegen buitenlandse sanctiedruk. Ook brancheorganisatie Dutch Cloud Community heeft gewaarschuwd voor de gevolgen voor de Nederlandse cloudsector. ‘Als organisatie moet je weten waar je terecht kan om bezwaar te maken’, zegt Stikker. ‘Op dit moment is er geen enkel supportsysteem en dat leidt tot onzekerheid voor organisaties en ondernemers.’
Inmiddels zijn er meerdere Kamervragen gesteld over de Amerikaanse sancties en de Nederlandse medewerking aan de inbeslagname. Waag wil dat duidelijk wordt op welke juridische gronden de politie heeft gehandeld en welke bescherming Europese organisaties kunnen verwachten. ‘Als Europa zich nu niet verzet, geven we in feite bij voorbaat onze digitale autonomie op’, aldus Stikker.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.