‘De BV Nederland verdient een keuze’, zegt Bezuur. ‘Niet omdat alles buiten Europa slecht is, maar omdat je als land altijd moet kunnen kiezen. Willen we onze infrastructuur bij lokale spelers onderbrengen, onder Nederlandse jurisdictie, in onze eigen taal en context? Of worden we feitelijk gedwongen om naar één richting te bewegen?’ Die overtuiging ontstond lang voordat termen als ‘digitale autonomie’ en ‘soevereine cloud’ gemeengoed werden. ‘Drie, vier, vijf jaar geleden werd je bijna voor gek verklaard als je vasthield aan private of soevereine cloud. Iedereen ging achter de hyperscalers aan. Het leek de enige logische route. We hebben bewust niet meegedaan.’ Dat blijkt nu strategisch. ‘We zijn relevanter dan ooit. Dat is deels timing en geluk, maar het is vooral een kwestie van filosofie. Wij hebben altijd geloofd dat infrastructuur te belangrijk is om volledig uit handen te geven.’
Nederland heeft een eigen alternatief nodig
De Nederlandse cloudmarkt werd het afgelopen decennium gedomineerd door één dominante beweging: schaalvergroting richting niet-Europese hyperscalers. Private cloud werd afgebouwd, nationale spelers verdwenen of werden niche. Uniserver koos een andere koers. Eigenaar en CEO Ronald Bezuur hield vast aan het idee dat Nederland een eigen alternatief nodig heeft. Jaren later is dat geen eigenzinnige overtuiging meer, maar een geopolitieke realiteit.
Soevereiniteit als maatschappelijke verantwoordelijkheid
Voor Bezuur is digitale soevereiniteit geen marketingterm, maar een maatschappelijke kwestie. Hij gebruikt een opvallend woord: gijzelingssituatie. ‘Als je als land of organisatie geen reëel alternatief hebt, kom je in een positie waarin je feitelijk gegijzeld bent.’ Maar niet omdat iemand op een rode knop drukt en alles uitzet. Volgens hem zit de echte kwetsbaarheid in afhankelijkheid zonder uitweg. ‘Je ziet prijsverhogingen over de hele linie plaatsvinden. Niet omdat het technisch noodzakelijk is, maar omdat het kan. Klanten kunnen niet weg. Dat is geen vrije markt meer. Dat is lock-in.’
AI als volgende lockin
Met de opkomst van AI verschuift de discussie van infrastructuur naar intelligentie. ‘Big Tech investeert miljarden in AI. Die investeringen moeten worden terugverdiend. Dat doe je door data, modellen, agents en gebruikers in één ecosysteem te trekken.’ Wie straks zijn processen, data en medewerkers volledig heeft geïntegreerd in één AI-omgeving, stapt niet zomaar over. ‘Je hoeft geen Einstein te zijn om te zien wat er gebeurt. Kijk naar de geschiedenis van Big Tech van de afgelopen jaren. Eerst klein beginnen en klanten met gratis toepassingen binnenhalen, dan uitbreiden in features en uiteindelijk zit je vast en dán worden de diensten gekapitaliseerd.’ Uniserver positioneert zich als tussenweg. ‘Wij zeggen niet dat je alles anders moet doen. We zeggen wel dat je moet nadenken over waar je afhankelijkheden opbouwt. Het kan ook anders.’
Minder praten, meer beginnen
Voor Bezuur gaat het niet zozeer over open source of architectuurkeuzes, en dus techniek, maar meer over executie. ‘Begin klein. Pak enkele bedrijfskritische
applicaties voor de BV Nederland. Doe een proof of concept bij een of meerdere Nederlandse partijen. Je zal zien dat deze partijen dit heel goed kunnen, we hebben immers al vele belangrijke systemen draaien. Hiermee zorgen we wel dat we zelf in control blijven.’
Kenniskloof
Hij ziet wel een kenniskloof. ‘Beleidsmakers zijn geen uitvoerders. Dat is logisch. Maar daardoor blijft de stap naar daadwerkelijke implementatie lastig. Daarom is samenwerking cruciaal: overheid en Nederlandse cloudpartijen die samen een concreet plan maken.’ Zijn voorstel: werk met gerichte prioriteiten. ‘Definieer wat bedrijfskritisch is. Welke applicaties móéten soeverein zijn? Maak daar een roadmap voor. Niet blijven hangen in frameworks en techniek, maar juist concreet worden met oplossingen.’
Soeverein, tenzij
In aanbestedingen ziet hij nog een omgekeerde logica. ‘Nu is het vaak Microsoft, tenzij. Dat zou moeten worden: soeverein, tenzij. Begin bij de vraag of iets binnen Europese of nationale infrastructuur kan. Alleen als dat echt niet kan, kijk je verder.’ Hij pleit ook voor meer onafhankelijke advisering. ‘Veel consultancybedrijven zijn zelf sterk verweven met hyperscalers. Misschien moet de overheid meer investeren in onafhankelijke IT-kennis, zodat aanbestedingen evenwichtiger worden vormgegeven.’
Exitstrategie
En zorg dat je een exitstrategie hebt. ‘Zorg dat je weet waar je naartoe kunt als het nodig is. Als je voor de meest kritieke applicaties al een soeverein alternatief hebt of een getest exit plan, ben je een stap verder. Heb je helemaal geen uitwijkmogelijkheid, dan ben je echt de sjaak en zit je vast.’ IT als defensie Soevereiniteit gaat niet alleen over servers, maar ook over mensen. ‘Als we meer business bij lokale spelers onderbrengen, ontstaat er ruimte om mensen op te leiden en kennis op te bouwen. Nu vloeit veel expertise en omzet en dus gemeenschapsgeld weg naar ecosystemen buiten Europa.’
Hij trekt een vergelijking met defensie. ‘We investeren miljarden in fysieke veiligheid. Maar digitale infrastructuur is net zo goed een verdedigingslinie. Misschien moeten we IT ook zo gaan behandelen: als een strategisch beveiligingssysteem voor het land.’
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.