Wij snappen er geen pepernoot van

door: Seger de Laaf, 2 juli 2015

Mijn nekharen gingen voor de zoveelste keer overeind staan, toen ik op intranet las dat men testers zocht voor de Informatie-Rijksoverheid-app. De wat? Precies. Laat het maar even op je inwerken. Waarschijnlijk heb je na een minuut nog geen idee wat bij deze app te verwachten valt.

Voordat ik dat verklap, nog even het feit dat dit bericht 31 likes kreeg. Toen schoten de tranen echt in mijn ogen.

De app heeft schuifjes, zoals een schuifje koopwoning. Maar ook schuifjes zoals kunst & cultuur en, jawel, een schuifje homo-emancipatie. Naast het feit dat zowel de titel als eerstgenoemde categorie zo breed zijn dat letterlijk iedereen het bos in wordt gestuurd, verwachten de makers dus – geen grap – dat mensen het schuifje homo-emancipatie op hun informatie-rijksoverheid-app aan gaan zetten.

Laten we, puur hypothetisch, veronderstellen dat iemand dat zou doen. Wat gaat de overheid dan vertellen? Krijgen we een tweede Nu.nl met een live-blog van de Gay pride? Of komt er een persbericht waar de afdeling communicatie dagen op heeft zitten broeden: Rijksoverheid ondersteunt nieuw initiatief voor homo-emancipatie?

Het antwoord is natuurlijk dat niemand op deze onzin zit te wachten – net als de Wilhelmus-postzegel-app of de fictieve Grondwet-app, waarmee de Speld de overheid publiekelijk belachelijk maakt. Of misschien toch? Andere ambtenaren van initiatieven als NLAlert, Berichtenbox of Ondernemersplein.nl kunnen ten slotte weer een aantal belangrijke vergaderingen beleggen, over het ‘aansluiten’ op ‘de lijn’. Nee, men kan beter leren van de Engelse overheid: Native apps are rarely justified. Mijn vrije vertaling: Stop uit paternalistische motieven overbodige IT te bouwen.

Nu zou dit alles niet zo ernstig zijn als we in Abu-Dhabi zouden wonen en het geld met schepen tegelijk de haven in kwam. Maar dat is niet het geval: we hebben stakende ambtenaren die in de laagste schalen moeite hebben de inflatie bij te houden. We hebben Europees een aantal schulden uitstaan die definitief afgeschreven kunnen worden. En we hebben mensen die op zee verdrinken.

Dus voor mij is het alarmfase 1, code rood. Er is een gevaarlijke ontwikkeling gaande, the root of all evil, en haar naam is complexiteit. PGB, omgevingswet, motorrijtuigenbelasting: overal schreeuwt iedereen hetzelfde. Het moet simpeler. Heel goed, maar stel de vraag achter de vraag. Hoe komt deze complexiteit toch iedere keer tot stand? Waarom dweilen we met de kraan open?

Dat ambtenaren geen gevoel hebben voor wat de klant wil, is één ding. Leiderschap in uitvoering van publieke IT het tweede. Er is echter een derde kink in de kabel: beleidsmakers. Deze groep wordt vaak gedemoniseerd, maar in het geval van digitalisering is dat terecht. Uit mijn thesis blijkt namelijk dat veel beleid onmogelijk te digitaliseren valt. Het is dus kip-ei. Als het ei de IT niet onder controle krijgt, is het tijd om de kip te vragen waarom het ei gelegd is. En de kip moet weten dat ronde eieren niet meer volstaan: de klant wil binnenkort alleen nog maar eieren die uit pixels bestaan.

reacties: 8

tags: , ,

- - - - -

  1. miriam van staden #

    3 juli 2015, 16:02

    “Het antwoord is natuurlijk dat niemand op deze onzin zit te wachten” – en ambtenaren moeten gevoel hebben voor wat de klant wil. Inderdaad, dat is cruciaal. Hoe kom jij aan jouw gevoel voor wat de klant wil, want jij weet dus dat hij dit niet wil.
    Heb je onderzoek gedaan? En wil je dat delen? Is denk ik heel relevant voor je collega’s die met deze pilot bezig zijn.

    - - - - -

  2. Ron J. Buitenhuis #

    3 juli 2015, 20:11

    De hoeveelheid APP downloads zullen de heer de Laaf gelijk, of ongelijk gaan geven…lijkt me! Immers de burger weet zelf wel of hij geïnformeerd wil worden Ja of Nee, immers informatie consument zijnde!

    - - - - -

  3. C.Huiden #

    3 juli 2015, 20:58

    Het grootste kerkhof van Nederland is de app-store. Ook deze app zal daar tot as wederkeren. Als ik even een makkelijk eerste oordeel mag vellen: hij voldoet niet aan basale succesfactoren voor apps. De app moet aansluiten bij een duidelijke concrete behoefte. Anders gaat niemand hem downloaden. Daar voldoet deze niet aan. Of de app moet gebruik maken van de voordelen van mobiel: de camerafunctie of de gps-mogelijkheden. Doet deze app ook niet. Waarom niet volstaan met goede informatieve responsive website?

    - - - - -

  4. M. Joosten #

    5 juli 2015, 19:26

    Ik kan mij wel vinden het punt van de heer de Laaf dat de overheid prioriteiten moeten stellen waaraan we onze maatschappelijk ingelegde middelen moeten wijden. Nu zal het ontwikkelen van deze app te verwaarlozen zijn op het totale budget van de overheid, maar ik denk dat deze app wel symbool staat voor de vraag waar we prioriteit aan geven als overheid. De intentie erachter is natuurlijk prima en toe te juichen; mensen beter informeren over de ontwikkelingen binnen de overheid. Maar met zoveel andere prioriteiten en een ongelooflijk complexe overheid, kan ik mij goed voorstellen dat we onze middelen wellicht beter aan andere zaken kunnen wijden.

    - - - - -

  5. Seger de Laaf #

    7 juli 2015, 10:37

    @Miriam ik hoef geen onderzoek te doen om de overbodigheid van deze app aan te tonen. Iedereen met enige ervaring snapt dat hier geen enkele concrete behoefte achter zit, zoals Huiden terecht stelt. Er moet juist onderzoek gedaan worden voordat men begint aan apps. Dan zal blijken dat in vrijwel alle gevallen responsive design de betere investering is. Hoeven we ook geen strategie van afwachten te hanteren @Ron.

    - - - - -

  6. Mariska Woudenberg #

    8 juli 2015, 09:40

    Ik heb de app gedownload om te kijken wat je er mee kan en of het enige waarde heeft. Tot nog toe nog geen toegevoegde waarde gevonden. Het zijn allemaal nieuwsberichten van de overheid over een bepaald onderwerp. Die berichten staan ook weer door elkaar en niet geclusterd per onderwerp.
    Deze nieuwsberichten kan je volgens mij ook gewoon via google opzoeken of via een RSS feed krijgen.
    Maar het belangrijkste, wie zit op deze app te wachten??? Denk niet de ‘burger’…

    - - - - -

  7. Edo Plantinga #

    24 januari 2017, 11:39

    Voor wie het onderbuikgevoel van Seger nog even wil staven met cijfers: de app is per begin 2017 tussen de 1000 en 5000 keer gedownload. De laatste 6 gebruikers geven hem gemiddeld 2 sterren, met als meest recente commentaar: “laat niks zien dus weer verwijderd ook weer zo een geldverslindende overheids project wat niet werkt”.
    Op naar de volgende app mensen! ;)

    - - - - -

  8. Seger de Laaf #

    26 januari 2017, 16:16

    wow. Goed dat je nu nog eens gekeken hebt Edo!

    - - - - -

De met een * gemarkeerde velden zijn verplicht. U ziet eerst een voorbeeld en daarna kunt u uw bijdrage definitief plaatsen. Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond. Reacties zonder achternaam worden verwijderd. Anoniem reageren alleen in uitzonderlijke gevallen in overleg met de redactie.