Brussel boos over Amerikaans visumverbod Thierry Breton

Terecht dat Brussel boos is! Uiteindelijk gaat dit over onze Europese Soevereiniteit en Vertrouwen (Trust). Dit gaat om het recht om als vrije Staat en als vrije Burger vrije politieke en beleidskeuzes te kunnen maken, waarbij we verifieerbaar moeten kunnen vaststellen dat we de data waarop wij onze beslissingen baseren ook daadwerkelijk kunnen vertrouwen. Want als je niet meer weet of de realiteit echt is, hoe kun je dan een rationele Staat runnen? Als de ratio het verliest van emotie en verwarring, wat heb je dan nog? Een feit is hooguit een verifieerbare claim op een intersubjectieve werkelijkheid. Wetenschap is niet ‘ook maar een mening’ en geschiedenis doet er toe.
De EU en andere voorvechter van de Rules Based Order (RBO) hebben een uitstekende positie te verdedigen en uit te bouwen. Wel belangrijk om in het oog te houden dat de VS en de EU diametraal anders kijken naar 'vrijheid van meningsuiting'.
Het Eerste Amendement in de VS verankert vrijheid van meningsuiting als een fundamenteel recht, vaak geïnterpreteerd als de hoeksteen van de democratie. Dit creëert een concurrentievoordeel bij het bevorderen van innovatie en ondernemerschap, vooral in de technologiesector. Daarom leggen de Amerikanen nadruk op minimale regulering, waardoor platforms zoals X (voorheen Twitter) meer autonomie kunnen opereren, wat snelle contentcreatie en dialoog kan vergemakkelijken. De EU daarentegen positioneert zich als verdediger van evenwichtige vrijheid van meningsuiting en benadrukt de noodzaak van verantwoorde regulering die burgers beschermt tegen schadelijke inhoud, desinformatie en haatzaaien. De Digital Services Act (DSA) belichaamt die proactieve houding van de EU om veiligere online omgevingen te waarborgen en fundamentele rechten te waarborgen, wat het vertrouwen van gebruikers in digitale platforms kan vergroten. Critici stellen nl. dat de laissez-faire-aanpak van de VS kan leiden tot de verspreiding van schadelijke inhoud, waaronder haatzaaien, desinformatie en extremisme, die democratische waarden kunnen ondermijnen (zie o.a. de Cambridge Analytica casus rond Brexit waarbij FB content werd misbruikt) De EU reactie is een logische publieke tegenreactie, maar die reguleringsmaatregelen kunnen gezien wordden als censuur of overschrijding, vooral in de VS waar de vrijheid van meningsuiting streng wordt verdedigd. Iedereen moet daar alles kunnen zeggen, ook als het aantoonbare gevaarlijke bullshit is die bewust wordt ingezet als desinformatie. Deze spanning hoe regelgevende maatregelen worden geïnterpreteerd zijn dus een gevaarlijke aanval op de Europese soevereiniteit en regelgevende autonomie. De EU heeft een solide positie, want haar recht om digitale platforms te reguleren is geworteld in het principe van soevereiniteit. Met de DSA streeft de EU ernaar een transparant kader dat de veiligheid en verantwoordelijkheid van gebruikers vooropstelt en aansluit bij de waarden van EU burgers. De gezamenlijke reactie van de EU-leiders onderstreept een collectieve inzet voor het verdedigen van digitale soevereiniteit en versterkt de onderhandelingskracht van de EU tegen eenzijdige acties van de VS. Aangezien het regelgevend kader van de EU een duurzaam digitaal ecosysteem bevordert dat mensenrechten vooropstelt door te pleiten voor verantwoord technologiegebruik, positioneert de EU zich als een wereldleider in ethisch digitaal bestuur en spreekt het andere landen aan die vergelijkbare waarden delen, zoals Japan, Zuid-Korea, Australië en Canada.
Door de acties van de VS te framen als intimidatie en dwang, kan de EU publieke steun genereren voor haar reguleringsinitiatieven, waarmee de noodzaak wordt benadrukt van een coöperatieve aanpak die zowel de vrijheid van meningsuiting als de bescherming van individuen tegen schade respecteert. Daarbij sluit de EU-pleidooi voor een op regels gebaseerde orde in digitaal bestuur aan bij bredere doelen voor geopolitieke stabiliteit. Door gebruik te maken van haar regelgevend kader en het bevorderen van een evenwichtige benadering van vrijheid van meningsuiting, kan de EU haar positie als geduchte concurrent van de VS op het gebied van digitaal bestuur effectief bevestigen, wat het boycotten van democratisch gepositioneerde EU functionarissen niet bepaald en sterk staaltje PR van de US maakt.