Deze tijd vraagt om een radicale bestuurlijke verandering

Ons politieke bestel uit 1848 is niet meer in staat de hybride (versmelting van analoog, digitaal, virtueel) waarde (economisch, ethisch, cultureel) te borgen. De afgelopen vijfentwintig tot dertig jaar hebben ambtenaren en politici gedacht dat de werkelijkheid analoog-plus zou blijven, en dat dat plus te reguleren was. Chinese presidenten zijn sinds 1993 ingenieurs en ze zagen als dominante blik dat de wereld hybride zou zijn. Zij richten hun bestel daar zeer goed op in. Van de 26 topposities in de Europese Commissie zijn er twaalf juristen, twee journalisten, meerdere business- en innovatiemanagers en nul ingenieurs.
Er is nu in Europa wel interne awareness en discussie, maar de huidige mensen in het systeem zijn niet in staat een noodzakelijke omslag te maken. Dat ligt niet aan hen. Het digitale Estland kon ook alleen maar gemaakt worden omdat in 1993 zelfs de stopcontacten uit de ministeries waren gesloopt. Vanaf nul beginnen is gemakkelijk. In volledige legacy innoveren vraagt om een ander perspectief. Burgers mogen wel op zijn minst verwachten dat de mensen waaraan ze belastingplichtig zijn enig besef hebben van de aard van macht van hun tijd.

De huidige democratie werkt niet meer

Politiek gezien is uitzonderingstoestand nodig waarbij Carl Schmitt het idee Wirkliche en Absolute Feind onderscheidde, met de laatste als Die eigene Frage als Gestalt. Dat betekent dat er geen maatregelen meer mogelijk zijn binnen het huidige model die van enige betekenis zijn. Het model zelf, meer dan honderdvijfenzeventig jaar oud en werkend met partijen die betaald worden door het model (23 miljoen in 2024), is voor politici een businessmodel geworden. Het kan niet lang genoeg vooruitkijken om de veranderingen van nu (IoT, AI, 6G, Quantum) te verankeren als een noodzakelijke technische backbone. Democratie in de zin van een keer in de vier jaar stemmen dekt de werkelijkheid van het alledaagse leven van burgers en ondernemers om welvaart te blijven genereren niet meer. Het blijft werken, innoveren en investeren in een werkelijkheid die alleen nog bestaat binnen de discursieve performance van het journaal, de praatprogramma’s, de waan van de dag en de ‘gebeurtenis’ waarop gereageerd moet worden. Er is geen regie.

Wat dan wel?

Geef een publiek-private governance-laag van vooral ingenieurs, aangevuld met geestes- en sociale wetenschappers, een mandaat van 25 jaar om een volledig nieuw “i-land” te bouwen. Een i-land met self-healing energie-infrastructuur, slimme rioleringen en water (nu lekt globaal 40 procent weg), slimme energieopladende wegen. Creëer een infrastructuur-basislaag en een diensten-tweede laag met wonen, zorg, onderwijs… Elke andere laag die implementatie vergt, is onderdeel van een zeer sterk doorgevoerde lokale inspraaklaag. Nederland, een middelgrote Chinese stad, heeft nog nooit zo sterk gestaan in een infrastructureel paradigma met semicon ASML, NXP, 6G Future Network Services, AI Factory, wereldtop Logistiek, en een zeer interessante performante brug tussen de infrastructuurlaag en lokale inspraak: de waterschappen.[1]

Controle over de smartphone

Waar beginnen we? Met controle terug te nemen over de smartphone. De 6G telefoon van 2030 is een AI edge node. De trend is dat randvoorwaarden van applicaties nu vanaf de chip worden doorontwikkeld. Schaal - EU of NL - kan verkregen worden door de digitale wallet de kern van zo’n device. Dat ziet eruit als een gewone smartphone en kan alles wat het nu kan, alleen nu met EU/open source applicaties, een eigen OS en vooral de wallet hardware en -software beveiligd. Nu laten politici en ambtenaren toe dat de wallet een applicatie kan zijn in een Google- of een Apple-omgeving. Echt van de gekke in het huidige debat over soevereiniteit. De volledige capabilities van alle Europeanen (credentials zoals paspoort, rijbewijs, diploma, euro en AI agents, die we lanceren vanuit de wallet voor de audit en routebepaling) verhuizen we zomaar naar de twee systemen die we niet volledig beheersen.

In onze architectuur dekken we bijvoorbeeld de Cyber Resilience Act (CRA) af, vanuit de architectuur zelf. De wet, het wetgevende kader, zal als beleid vanuit de wallet-applicaties wel of niet draaien. Compliance verschuift naar de basis: de chip. Onze NL-wallet is dan een chip (ASIC) op een chip. Op dit moment hebben we een Amerikaanse chipmaker als klankbord. Die zou in deze opvatting zelfs de EU-chip kunnen maken, zolang alle requirements, wetgeving, en ethische belemmeringen vertrekken vanuit de wallet, een soevereine chip op een chip.

Nieuwe vorm van democratie

Dan ga ik iets raars zeggen: dit is democratie. Iedere EU-inwoner moet op termijn een wallet hebben, een hardware wallet . Dan integreren we alle 6G-, AI- en IoT-mogelijkheden in dat AI edge device, met alle veilige communicatie, mediawijsheid hard gecodeerd (alle veertienjarigen gaan gewoon om 9 uur slapen - hun device gaat uit, want dit is onderdeel geweest van overleg tussen ouders-kinderen-leraren…).

Alle inwoners starten met Self Sovereign Identity en disposable identities[2]. Dataminimalisatie is de standaard. Je stuurt een payability token naar een provider, zonder wat voor andere data dan ook, gewoon een token dat een telefoonnummer kan unlocken als je niet betaalt. Machines, smart objects runnen dezelfde wallets. Het internet als pass on the packet is natuurlijk briljant en mooi geweest. Maar we kunnen ons volgende huis niet meer op ijs bouwen. We hebben als community die belasting betaalt recht op het best mogelijke model dat waarde borgt (en op termijn zelfs dividend kan uitkeren, want alle devices samen zijn de cloud/edge en AI draait lokaal met NL SLM (Small Language Models)).

[1] Volgens het beginsel belang-betaling-zeggenschap betaalt een categorie die een verhoudingsgewijs groter belang bij de taken van het waterschap heeft ook een groter bedrag aan het waterschap. Deze hogere betaling leidt op zijn beurt weer tot een grotere zeggenschap in het waterschapsbestuur. Dus hoe groter het belang, hoe groter de betaling en ook hoe groter de zeggenschap. https://nl.wikipedia.org/wiki/...(Nederland)

[2] In a person context disposable Id means that from an identity that is under full control of a person the wallet/device is able to produce from that identity as a basis numerous separate identities that have the capacity to broker contracts with any service provider. https://disposableidentities.e...