"We kunnen niet alles tegelijkertijd doen", verklaart hij tegenover de Tweede Kamer in een hoorzitting van de beoogde bewindspersonen. Bovendien zijn er "beperkingen" waardoor sommige plannen niet (op tijd) kunnen worden doorgevoerd. Zo moet er rekening worden gehouden met de oude ICT-systemen van de fiscus, die momenteel worden vervangen. Ook de vergrijsde samenstelling van het personeel, van wie een flink deel met pensioen zal gaan in de komende jaren, vormt een probleem.
Beoogd staatssecretaris Financiën buigt zich over ICT Belastingdienst
Het wordt dringen bij de Belastingdienst, weet beoogd staatssecretaris Folkert Idsinga (NSC). "Er zijn inderdaad heel veel uitdagingen. En die schreeuwen allemaal om voorrang", aldus de politicus over de dienst waar hij straks verantwoordelijk voor wordt. Een van zijn eerste daden op het departement wordt dan ook het opstellen van "een meerjarige strategische agenda" waar prioriteiten worden gesteld.
Terughoudendheid
Een eerste hoofdpijndossier voor Idsinga is direct de compensatie voor gedupeerden van de onrechtmatige belasting op rendement uit vermogen. Een recent arrest van de Hoge Raad zal ertoe leiden dat hier flink meer geld voor uitgetrokken moet worden. "Dat zijn grote vraagstukken. Die zullen ongetwijfeld hoge prioriteit krijgen." Idsinga beloofde de Kamer terughoudend te zijn met het invoeren van allerlei nieuwe regels die voortkomen uit politieke wensen. Hij zal streng kijken of dat soort plannen wel uitvoerbaar zijn, aldus de NSC'er. Tegelijkertijd wil de beoogde staatssecretaris van Financiën ook de plannen op de lange termijn niet uit het oog verliezen. Zo wordt Idsinga verantwoordelijk voor de herziening van het belastingstelsel. Ook wil het kabinet het mes zetten in belastingvoordelen die negatief worden getoetst. Tegelijkertijd wil Idsinga voorspelbaar belastingbeleid voeren. Hij erkent dat hier dan sprake is van spanning. Het is een kwestie van afwegen.
Belastingontwijkers aanpakken
De aanstaande bewindsman wil ook doorgaan met plannen om constructies aan te pakken waarmee belasting wordt ontweken. "Die agenda is zeker nog niet af", zei hij op vragen van zijn eigen partij. "We hebben nog steeds ambities in die richting."
Dit artikel verscheen eerder bij AG Connect.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
De discussie over de digitale toekomst van de Belastingdienst gaat echt nog veel te veel over vervanging van ouwe IT. Nodig, maar volstrekt onvoldoende, want je hebt niets aan het schoonmaken van het kolenhok, terwijl er allang turbines zijn. De financiële wereld ZELF verandert fundamenteel. Decentralized Finance (DeFi), tokenisatie, digitale wallets, smart contracts en programmeerbaar geld creëren nieuwe vormen van bezit, overdracht, financiering en waardecreatie. Dat hou je niet droog met applicatiecentrisch denken; dat vereist data- en context centrisch denken en by default ingericht zijn op Real Time Auditing en Real Time Monitoring en dat vergt een totaal andere organisatie. Dan moet je niet het verleden digitaliseren op basis van inzichten uit organisatie archeologie, dan moet je Fit for Purpose opbouwen met Zero Trust Data Federatie en bijbehorende dataficering onder de hoogste eisen van compliance en data kwaliteit. Tokenisatie maakt het allang mogelijk om vrijwel ieder recht of bezit digitaal op te delen, over te dragen en van voorwaarden te voorzien: vastgoed, effecten, leningen, intellectueel eigendom, energie, grondstoffen en toekomstige inkomsten. DeFi voegt daar financiële diensten aan toe die niet langer alleen via banken, beurzen of andere centrale instellingen verlopen. Transacties kunnen wereldwijd, vrijwel direct en automatisch worden uitgevoerd. Het is niet voor niets dat https://qivalis.eu/ uit alle macht werkt aan de Euro-Stablecoin en tokenized banking door het dak gaat. Smart contracts bepalen niet alleen dat een transactie plaatsvindt, maar ook onder welke voorwaarden, met welke zekerheden en hoe de opbrengsten worden verdeeld. Wie hierbij niet meedeelt in de code, valt buiten het spelletje. Je kunt in principe betalen per ampère in een gedecentraliseerde tokenized energie markt van virtuele power plants en gebruiksgemeenschappen. Ergo, belastingheffing verliest haar traditionele aangrijpingspunten en dan is het huidige belastingstelsel dat nog gebouwd rond herkenbare personen, ondernemingen, rekeningen, contracten, landen en rapportagemomenten nogal achterhaald. Ook een AI die en DAO aanstuurt kan handelen. Waarde kan worden vastgelegd in tokens, transacties kunnen via meerdere protocollen lopen en economische activiteiten kunnen plaatsvinden zonder klassieke intermediair. Bezit, gebruiksrecht, rendement en zeggenschap kunnen razendsnel over allerlei partijen en jurisdicties worden verdeeld. Wie is dan wanneer belastingplichtig, over welke waarde, in welk land en op basis van welke betrouwbare gegevens? Laten we het daar eens over hebben. Een wallet is geen kluis. Een wallet verwacht verifieerbare attestaties en die kun je niet leveren zonder Data Governance en een behoorlijke organisatorische volwassenheid. Wachten tot toepassingen volledig zijn ingeburgerd, betekent dat wetgeving, toezicht en uitvoering structureel achterlopen. De architectuur verandert niet zoveel, dus het is goed vooraf aan te zien komen en dat is een stuk verstandiger dan dure reparatie achteraf: nieuwe uitzonderingen, noodmaatregelen en handmatige controles boven op systemen die niet voor deze werkelijkheid zijn ontworpen.
Oude IT vervangen is achterstallig onderhoud, geen digitale transformatie en als dezelfde processen, gegevensmodellen en institutionele grenzen daarbij worden overgenomen, dan verandert er inhoudelijk niets. Centralisatie, standaardisatie en harmonisatie verliest het van een wereld waarin data verspreid zijn, transacties continu plaatsvinden en regels rechtstreeks in digitale processen kunnen worden uitgevoerd.
De werkelijke uitdaging voor overheden anno vandaag is om (trans)actionele waarde-uitwisseling te kunnen begrijpen op basis van betekenis, context, herkomst en juridische status. Dat vereist een federatieve informatiearchitectuur, waarin gegevens bij de bron kunnen blijven en toch controleerbaar, interoperabel en rechtmatig bruikbaar zijn. Van aangifte achteraf naar betrouwbare gegevens en regels bij de bron. Nederland is een Open Economie dus de moderniteit treft ons eerder dan wie ook en biedt ons dan ook als eerste de kansen om ons aan te passen en voorlopig lopen we achter.
In een getokeniseerde economie kun je toezicht niet uitsluitend laten steunen op periodieke aangiften en reconstructies achteraf. Die realiteit vereist een organisatie die kan werken met verifieerbare digitale attestaties, gestandaardiseerde gegevensmodellen en betrouwbare identiteiten van personen, organisaties, activa en transacties. Met machineleesbare beleidsregels die real time toetsbaar zijn, zodat je ook ziet en snapt hoe fiscale verplichtingen in digitale ketens worden vastgesteld en toegepast.
Dat is iets anders dan het totaal aan algoritmen en smart contracts overlaten van je financiele huishouding, maar juist het tegendeel: het by design inbouwen van menselijke rechtsbescherming, bezwaar, proportionaliteit en democratische controle. Als je real time moet werken, moet je VOORAF aangeven aan de machine wat je van hem verwacht en dus moeten regels uitvoerbaar en controleerbaar zijn. Daarom zijn audit trails, uitlegbaarheid, cryptografische wendbaarheid, gegevensminimalisatie en onafhankelijk toezicht geen technische extra’s, maar voorwaarden voor legitimiteit en dat is de essentie van Digitale Transformatie. Dus laten we stoppen met optimaliseren van Outpot door rationalisatie en vol inzetten op gedeelde begrippen- en gegevensmodellen voor o.a. digitale activa; federatieve gegevensuitwisseling met aantoonbare herkomst en toestemming; digitale identiteiten en attestaties die grensoverschrijdend bruikbaar zijn (voorlopig zit er geen PKI brug in de wallets); machineleesbare wet- en regelgeving met toetsbare beleidsregels en continue observatie van nieuwe financiële protocollen, risico’s en verdienmodellen ... de dingen die in de echte wereld gebeuren.
Dit vereist het enablen van domeinoverschrijdende kennisdeling rond de benodigde fiscale expertise, technologie, toezicht, juridische kennis en internationale samenwerking . Er zijn multidisciplinaire teams nodig die ontwikkelingen vroeg signaleren, in gecontroleerde omgevingen kunnen beproeven en snel kunnen vertalen naar wetgeving, architectuur en uitvoering. De financiële wereld wacht niet. DeFi, tokenisatie en programmeerbare transacties ontwikkelen zich onder druk van door AI gestuurde fraude tactieken naast en deels buiten de bestaande instituties. Wie daarom nu inzet op het oppoetsen van legacy, mag straks varen op een blinkende Titanic, terwijl de rest van de wereld aan de bubbels in een Learjet zit. De toekomst was gisteren al begonnen.