Om deze verschuiving te duiden, is gesproken met Jesse Bruns (Expert Duurzaamheid bij SmartTrackers) en Sander ’t Hoen (Lead Taxonomy Development bij SureSync). Vanuit hun gecombineerde expertise in duurzaamheid, ESG-tooling en XBRL-taxonomieën zien zij hoe organisaties zich aanpassen aan deze nieuwe realiteit.
Wat vraagt de CSRD van organisaties?
De eerste rapportages onder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) markeren een duidelijke omslag in duurzaamheidsverslaggeving. Waar ESG-rapportages voorheen vaak bestonden uit narratieven en ambities, verschuift de nadruk nu naar controleerbare data en gestandaardiseerde structuren. Die ontwikkeling raakt niet alleen het bedrijfsleven, maar heeft ook duidelijke implicaties voor (semi-)overheden en publieke organisaties, waar transparantie en verantwoording centraal staan.
Van narratief naar verplicht kader
De impact van de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) is volgens Jesse Bruns direct zichtbaar: “Voorheen waren het vaak verhalen met mooie foto's en stakeholderinterviews. Met de ESRS zie je dat er echt kwantificeerbare datapunten gepresenteerd moeten worden.”
Die verschuiving betekent dat duurzaamheidsrapportage niet langer vrijblijvend is. Organisaties moeten niet alleen meer rapporteren, maar dit ook op een consistente en controleerbare manier doen.
Sander ’t Hoen benadrukt dat deze beweging breder is dan alleen wetgeving: “Je ziet dat partijen niet alleen vanuit regelgeving verplicht worden, maar ook vanuit de keten. Als je met grote partijen werkt, verwachten zij dat jij je duurzaamheidsdata deelt.” Voor publieke organisaties betekent dit dat transparantie steeds vaker een voorwaarde wordt voor samenwerking en verantwoording.
De uitdaging van betrouwbare data
In de praktijk ligt de grootste uitdaging niet bij het rapporteren zelf, maar bij het verzamelen en onderbouwen van de juiste data.
"Een getal opschrijven kan iedereen. Maar waar komt het getal vandaan? Dat is de uitdaging."
Sander 't Hoen
Veel duurzaamheidsdata is gebaseerd op aannames en indirecte metingen. Denk aan het verdelen van energieverbruik binnen een gebouw op basis van vierkante meters. Zulke keuzes moeten onderbouwd en gedocumenteerd worden, zeker in het licht van controle en assurance. De complexiteit neemt verder toe bij scope 3-emissies, waarbij organisaties afhankelijk zijn van data uit hun keten. Dit vraagt om samenwerking met partijen die niet altijd dezelfde mate van datavolwassenheid hebben.
Organisatiebrede impact en governance
CSRD raakt meerdere disciplines binnen organisaties. Volgens Jesse Bruns is die verschuiving duidelijk zichtbaar: “Waar vroeger één KAM-manager verantwoordelijk was, zie je nu dat duurzaamheid organisatiebreed wordt. Finance, HR en inkoop zijn allemaal betrokken.”
Deze ontwikkeling vraagt om centrale regie en duidelijke governance. Zonder bestuurlijk draagvlak en heldere verantwoordelijkheden wordt het lastig om consistente en betrouwbare data te verzamelen. Voor bestuurders betekent dit dat duurzaamheidsrapportage onderdeel moet worden van de reguliere planning- en controlcyclus.
Standaardisatie als gemeenschappelijke taal
Een belangrijk uitgangspunt van CSRD is standaardisatie. “Je spreekt dezelfde taal: technisch en semantisch. Dat maakt rapportages vergelijkbaar en betrouwbaarder.”, aldus Sander ’t Hoen.
Door uniforme definities en structuren wordt het mogelijk om organisaties beter te vergelijken. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor eigen keuzes via de dubbele materialiteitsanalyse, die bepaalt welke thema’s relevant zijn. Deze balans tussen standaardisatie en flexibiliteit vraagt om zorgvuldige afwegingen op bestuurlijk niveau.
Technologie als enabler
Technologie speelt een sleutelrol in het realiseren van betrouwbare rapportages. “Met XBRL-tooling kun je rapportages valideren en controleren of ze voldoen aan de taxonomie. Je krijgt direct feedback als iets ontbreekt of niet klopt.”, legt Sander ’t Hoen uit.
Volgens Jesse Bruns ligt de kracht in de combinatie van tooling en inhoudelijke expertise. Technologie ondersteunt niet alleen compliance, maar helpt ook bij het verbeteren van datakwaliteit en sturing.
Assurance verandert het speelveld
Met de introductie van verplichte assurance verandert ook de manier waarop organisaties naar duurzaamheidsdata kijken. Data moet herleidbaar en controleerbaar zijn. “Als er assurance op zit, kun je ervan uitgaan dat de datakwaliteit hoger is.”, stelt Sander ’t Hoen. Dit betekent dat organisaties hun volledige dataketen moeten documenteren, van brondata en aannames tot berekeningen en controles.
Naar een datagedreven toekomst
De ontwikkeling van duurzaamheidsrapportage verloopt snel. Jesse Bruns schetst de gewenste richting:
"Dat we over vijf jaar allemaal dezelfde taal spreken en dat databronnen beter op elkaar aansluiten.”
De trend is duidelijk: duurzaamheid ontwikkelt zich tot een datagedreven discipline, met structurele impact op beleid, uitvoering en verantwoording.
Dit artikel is gebaseerd op het blog: ‘Van storytelling naar audit-proof data in CSRD-rapportages’.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.