Het voorstel, de Wet gegevensvergaring openbare orde, moet de politie meer mogelijkheden geven om online informatie te verzamelen. Zo wil het kabinet mogelijke verstoringen van de openbare orde eerder kunnen signaleren, bijvoorbeeld rond demonstraties.
Raad van State kritisch op ruimere online gegevensverzameling door politie
Het wetsvoorstel waarmee de politie online meer informatie over mensen kan verzamelen, is kritisch ontvangen bij de Raad van State. Volgens de Raad kan dit voorstel een flinke inbreuk maken op de privacy. Het kabinet vindt dat het voorstel eerst aangepast moet voordat het naar de Tweede Kamer gaat.
De politie zou daarvoor op grotere schaal en automatisch gegevens uit online bronnen moeten kunnen verzamelen, zonder dat mensen hoeven te weten dat de politie informatie over hen verzamelt. De gegevens kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt om in te schatten of iemand mogelijk aan een demonstratie zal deelnemen. In het wetsvoorstel staat ook dat de politie iemand eventueel online mag volgen.
Wel gelden volgens het voorstel voorwaarden. De politie mag gegevens slechts gedurende een beperkte periode verzamelen en bewaren. Een rechter moet hiervoor wel eerst van tevoren toestemming geven.
Openbare online bronnen
De politie mag nu al onderzoek doen in openbare online bronnen, zoals publiek zichtbare berichten op sociale media. Maar dat mag alleen zolang de inbreuk op iemands privacy beperkt blijft. Zodra de politie persoonsgegevens gaat verzamelen en combineren, kan die inbreuk groter worden. Dat komt doordat online informatie vaak veel meer laat zien dan alleen feiten. Berichten, likes, contacten en andere digitale sporen kunnen ook iets zeggen over iemands gedrag, opvattingen, voorkeuren, gevoelens en sociale netwerk. Door zulke gegevens te combineren, kan een gedetailleerd beeld van iemands privéleven ontstaan.
Het ontbreekt aan een goede beoordeling of de gestelde waarborgen samen sterk genoeg zijn om de privacy van burgers te beschermen.
De Raad van State vindt daarom dat het kabinet duidelijker moet maken welke online informatie precies als publiek toegankelijk geldt. Ook moet beter worden uitgelegd welke maatregelen misbruik voorkomen en hoe de privacy-inbreuk zo klein mogelijk blijft. Volgens de Raad geeft de toelichting bij het voorstel nu nog onvoldoende inzicht in alle waarborgen. Ook ontbreekt een goede beoordeling of die waarborgen samen sterk genoeg zijn om de privacy van burgers te beschermen.
Rol van rechter-commissaris
Verder plaatst de Raad vraagtekens bij de rol van de rechter-commissaris. Het wetsvoorstel bepaalt dat deze rechter vooraf beoordeelt of de politie de nieuwe bevoegdheden mag inzetten. Maar de Raad stelt dat uit eerdere rechtspraak niet volgt dat zo’n voorafgaande toets in dit geval verplicht is. Bovendien heeft een rechter-commissaris vooral ervaring met strafrecht, en niet per se met openbare ordehandhaving.
Ook is volgens de Raad nog niet duidelijk genoeg wanneer de politie gebruikmaakt van de bestaande bevoegdheden uit de Politiewet en wanneer van de nieuwe bevoegdheden uit dit voorstel. Daarnaast moet het kabinet beter bepalen welke regels over het automatisch overnemen van persoonsgegevens rechtstreeks in de wet moeten staan.
De Raad van State adviseert het kabinet daarom om alle bezwaren eerst te verwerken. Pas daarna zou het voorstel naar de Tweede Kamer moeten gaan.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.