Aanleiding voor het Wetsvoorstel gegevensvergaring openbare ordewaren rellen, zoals de extreemrechtse Malieveldrellen en de rellen op de boulevard van Scheveningen van vorig jaar. De politie wil graag oproepen op sociale media of chatdiensten, zoals Telegram, kunnen gebruiken om mensen te volgen. Het idee is dat ze relschoppers zo eerder in de gaten kan krijgen en mogelijk de demonstraties de kop in kan drukken als deze uit de hand dreigen te lopen.
Ministerraad wil dat politie sociale media mag scannen
Het kabinet wil dat de politie meer bevoegdheden krijgt om ernstige verstoringen van de openbare orde te voorkomen. Voorstel is dat de politie persoonsgegevens uit het openbare deel van het internet en online gegevens mag verzamelen, mits er vermoedens bestaan dat zij hierbij een belangrijke rol spelen.
Op dit moment mag de politie geen gegevens uit die openbare bronnen gebruiken. Daarvoor is onder de AVG en de Wet politiegegevens een grondslag nodig. De politie kan deze bevoegdheden dan uitoefenen onder gezag en verantwoordelijkheid van de burgemeester.
Het wetsvoorstel ging op 4 juli 2025 in consultatie gegaan en is bedoeld om de huidige Politiewet 2012 aan te vullen. Het wetsvoorstel gaat nu naar de Raad van State voor advies. Hierna gaat het door voor behandeling in de Tweede Kamer. Na goedkeuring door de Eerste Kamer treedt de wet pas in werking.
De wet moet volgens het AP garanderen dat elke zoekactie naar niet-verdachte burgers is beperkt tot datgene wat strikt noodzakelijk is
Kritische reacties
In februari ontving de Nationale Politie nog de Big Brother Award 2025, omdat ze zonder wettelijke grondslag activisten via sociale media monitorden en hen vervolgens thuis opzochten. Met de Big Brother Awards vraagt burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom jaarlijks aandacht voor personen, bedrijven en overheden die een grove inbreuk hebben gemaakt op onze communicatievrijheid en privacy.
In verband met de impact van het wetsvoorstel op de levenssfeer van mensen zijn volgens de minister van JenV stevige waarborgen ingebouwd. De Autoriteit Persoonsgegevens vindt echter dat het wetsvoorstel mensen onvoldoende bescherming biedt. ‘Het risico hiervan is dat het verzamelen van informatie ongericht gebeurt of verder gaat dan noodzakelijk is’, aldus de AP. De wet zou volgens het AP uitdrukkelijk moeten garanderen dat elke zoekactie naar niet-verdachte burgers beperkt is tot datgene wat strikt noodzakelijk is. In welke bronnen de politie mag zoeken, hoe vaak de politie zoekt, en naar welke soorten persoonsgegevens.
Ook de Nederlandse Orde van Advocaten vond dat 'rechtsbescherming niet of nauwelijks aandacht kreeg' in het voorstel. Daarnaast is er kritiek van het College voor de Rechten van de Mens, dat vreest voor 'aanzienlijke grondrechtelijke risico's'. Het College is bang dat de wet in de toekomst aan function creep ten onder gaat, ofwel dat de wet wordt ingezet voor andere (lees: minder ernstige) doelen dan nu de bedoeling is. Bij een internetconsultatie over het wetsvoorstel klonken ook kritische reacties van burgers op het voorstel.
Regioburgemeesters hebben zorgen over de hoge administratieve lasten en de complexiteit van de voorgestelde waarborgen, waardoor de inzet tijdrovend kan zijn.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.