Dat komt volgens de AP mogelijk omdat chatbots vooral zijn getraind met grote hoeveelheden data van het internet. Lokale politieke partijen komen daarin relatief weinig voor. Bovendien is informatie over deze partijen vaak minder uitgebreid of minder actueel dan informatie over landelijke partijen.
AI-chatbots negeren lokale partijen in hun stemadviezen
AI-chatbots sluiten lokale politieke partijen uit wanneer gebruikers vragen op welke partij zij moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Hoewel lokale partijen bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen ruim dertig procent van de stemmen haalden, gaf een chatbot in minder dan één procent van de stemadviezen een lokale partij als eerste keus.
Onbetrouwbaar
‘AI-chatbots zijn onbetrouwbaar en geven een vertekend beeld van het politieke landschap. Wanneer lokale partijen nauwelijks in stemadviezen voorkomen, krijgen kiezers geen goed beeld van wat zij kunnen kiezen’, aldus AP-voorzitter Aleid Wolfsen. Hij overhandigde donderdag het onderzoeksrapport aan minister Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, CDA).
Voor het onderzoek testte de AP de chatbots ChatGPT, Claude, Gemini, Grok en Mistral. Drie van de vijf chatbots gaven vrijwel altijd stemadvies wanneer gebruikers daar expliciet om vroegen, vaak met een duidelijke voorkeur voor één partij. Soms gaven chatbots eerst aan onvoldoende informatie te hebben om stemadvies te geven. Nadat ze toegang kregen tot internet om informatie op te zoeken, deden ze het alsnog. In zeven procent van de gevallen gaven ze geen advies.
Vertekend beeld
In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 deed de AP ook al onderzoek naar stemadviezen van AI-chatbots. Toen concludeerde de privacywaakhond dat ChatGPT en consorten een sterk vertekend en gepolariseerd beeld geven van de politiek. Net als toen is de conclusie opnieuw dat AI-chatbots niet geschikt zijn als stemhulp.
De AP roept aanbieders van AI-chatbots opnieuw op maatregelen te nemen om te voorkomen dat hun systemen te gebruiken zijn voor stemadvies. Onder de Europese AI-verordening worden AI-systemen die bedoeld zijn om stemgedrag te beïnvloeden aangemerkt als ‘hoogrisicosystemen’, waarvoor zeer strenge regels gelden.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.