Actualiteitenprogramma Nieuwsuur had in november de primeur: de eerste resultaten van ons Zero Person Company-experiment, een bedrijf volledig gerund door AI. Daarna volgde nog een wat diepgaander gesprek op BNR, waarin we konden laten zien hoe leerzaam de afgelopen maanden zijn geweest. Ook staat er inmiddels een stuk online over wat er onder de motorkap gebeurt.
Een leger wegwerp-specialisten
Sander Klous en Nart Wielaard bouwden een webshop voor AI art, die werd gerund door vijf AI-agents met een menselijke raad van toezicht die vooral toekeek. De korte versie: dat ging fantastisch tot het hopeloos misging.
Het ging mis.
Een keerpunt in het experiment was toen onze CEO-agent, Avery Jameson, een prima businessplan had geschreven en besloot dat het tijd was voor een juridische check. Ze had één probleem: ze kon helemaal niet praten met haar collega agent, de Chief Legal Officer. Die route was namelijk nog niet geïmplementeerd. Toch kreeg ze het voor elkaar: ze had aan de hand van de communicatie met een andere agent ontdekt hoe zo’n communicatielijn zou moeten werken en besloot vervolgens om die eigenhandig te implementeren.
Je kan niet van tevoren specificeren wat een agent allemaal niet mag.
In dit geval was dit emergente gedrag eigenlijk prima. Het was haar tenslotte ook niet verboden. Maar dat geldt niet voor alle vormen van emergent gedrag. Wat als ze bijvoorbeeld zelf een route zou bedenken om betalingen te verrichten? Je kan nou eenmaal niet van tevoren specificeren wat een agent allemaal niet mag.
Wat we leerden: we moeten AI-agents niet inzetten om menselijke functies na te bootsen. Want daartoe moeten ze enerzijds veel contextuele informatie (en geheugen) hebben voor hun beslissingen en tegelijkertijd nauw omschreven taken kunnen uitvoeren. Die combinatie werkt niet lekker. Hoe meer context, hoe beter het begrip van de situatie, maar hoe slechter ze zich aan hun taakomschrijving houden.
Dit vroeg om een nieuw concept. We zien de toekomst van AI agents niet in grote digitale collega’s, maar in een architectuur waarin een legertje kleine AI-agents tot zijn recht komt. De basis is een ontwerp met in detail uitgewerkte processen, waarin kleine, taakgerichte agents één ding doen en daarna direct weer verdwijnen. Geen digitale persoonlijkheden meer, maar een leger wegwerp-specialisten die werkt als een goed geoliede fabriek. De belangrijkste les: beheersbare AI moet niet op mensen lijken. Er zijn duidelijke structuren nodig, die context en taakstelling scheiden.
Daarover volgende keer meer. Niet alleen over hoe dit er bij een webshop uit zou moeten zien, maar ook over hoe bestaande organisaties er lering uit kunnen trekken.
Deze blog is ook als column gepubliceerd in iBestuur Magazine #57 van januari 2026.
Nog geen (gratis) abonnement? Klik HIER
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.