‘Als mij één ding bijblijft van deze dag, is dat we echt veel stappen moeten zetten op het gebied van cyberweerbaarheid. Je kan het als organisatie niet alleen,’ zei Dirkjan van Dijk, CIO van de gemeente Leiden, tijdens de iBestuur-conferentie in diezelfde stad. Het is volgens hem een constante zoektocht: ‘Wie kan mij hierbij helpen, wie kan ons ondersteunen?’
Digitale weerbaarheid vraagt om centralisatie, maar hoe doe je dat in een polderland?
Overheidsorganisaties doen veel dezelfde dingen op het gebied van digitale weerbaarheid. Daarom is centralisatie en innige samenwerking belangrijk, maar hoe doen we dat in Nederland? ‘We zijn geen China of India, maar de vraag is wat ons model dan wel is.’
Centralisatie
Van Dijk keek tijdens de afsluitende sessie van het event over digitale weerbaarheid terug op het programma, samen met zijn collega Bas Stevens, CISO van de gemeente Leiden. Wat neem je mee van deze dag?, vroeg de moderator. Stevens: ‘We doen als overheidsorganisaties heel veel dezelfde dingen. Daarmee gaat ook veel tijd en geld verloren. Laten we daarom niet telkens opnieuw het wiel uitvinden.’ Die echte samenwerking, binnen het ecosysteem zoals hij dat noemt, is er volgens hem niet voldoende. ‘Wanneer gaat dat dan werken? Voor mij werkt het nu gewoon niet.’
Dat pleit volgens hem voor centralisatie, vooral ook om dubbel werk te voorkomen. Maar daar zitten we nog ver vanaf. Neem nu de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS), aldus Stevens. ‘Daar is geen budget voor.’ In de begroting voor 2027 nam het kabinet geen extra middelen op voor de NDS. Van Dijk: ‘We zijn een polderland, we zijn geen China of India. Wat is het Nederlandse model? Met andere woorden: hoe zorgen we voor de broodnodige samenwerking?’
'Risicogebaseerd werken helpt je om focus te houden. Het biedt houvast, zogezegd. Wat pakken we als eerste aan, en wat doen we daarna?'
Dirkjan van Dijk, CIO gemeente Leiden
Prioriteiten stellen
Binnen het digitale domein van overheidsorganisaties – voor de IT-afdeling, voor CIO’s en CISO’s – komen er steeds meer uitdagingen bij. Hoe ga je daarmee om, wilde de moderator weten van beide heren. Er komt veel op je af. Je kan niet alles doen en zult daarom prioriteiten moeten stellen. Voor Stevens gaat het vooral om risicomanagement. ‘Het klinkt wellicht wat cliché, maar we zijn op onze afdeling risicogestuurd. Maar we gaan inmiddels ook vaker het gesprek aan met elkaar. Niet alleen maar bij elkaar langsgaan en zeggen: “Dit gaan we doen”, maar ook gesprekken met bestuurders voeren over wat bepaalde shifts voor hen en de organisatie betekenen.’ Daarmee greep Stevens rechtstreeks terug op het onderliggende motto van de conferentie: Shift happens: Digitale weerbaarheid is geen IT-probleem meer, maar een bestuurlijke prioriteit.
Ook voor Van Dijk zijn risicomanagement en het gesprek daarover belangrijk, gaf hij aan. ‘Risicogebaseerd werken helpt je om focus te houden. Het biedt houvast, zogezegd. Wat pakken we als eerste aan, en wat doen we daarna? En als het fout gaat, moet je ervan leren. Dat is iets waar we heel bewust over communiceren binnen de organisatie, en met elkaar dus voortdurend het gesprek over aangaan.’
Post-quantumcryptografie
Als IT-afdeling heb je te maken met een beperkt budget waarbinnen je alle uitdagingen zo goed mogelijk wil aanpakken. ‘Je maakt keuzes op basis van complexiteit, waarbij je ook het draagvlak binnen je organisatie in het oog wil houden,’ sprak een CISO uit de zaal. Herkenbaar, zeiden Van Dijk en Stevens. Tijdens de conferentie ging het bijvoorbeeld veel over de migratie naar post-quantumcryptografie, om de kwantumcomputer met zijn enorme rekenkracht het hoofd te kunnen bieden. Zodat versleutelde informatie veilig blijft en niet in handen van onbevoegden valt.
Een belangrijk en tegelijkertijd complex vraagstuk, zo was op te merken gedurende de dag. ‘Cryptografie is zo’n mooi voorbeeld,’ aldus Stevens. ‘Je merkt dat naarmate het complexer wordt en je meer stappen nodig hebt, zoals het in kaart brengen van de cryptografie, het thema vaak naar achteren verschuift.’ Van Dijk: ‘Dat is ook het gesprek dat we met elkaar voeren. Om dit soort zaken in gang te zetten, moet je de boel eerst structureel gaan organiseren. En weet dan ook dat je morgen na achten niet meteen resultaat hebt.’
Conferentie Digitale Weerbaarheid
Deze conferentie Digitale Weerbaarheid vond plaats op 14 oktober 2026 in het stadhuis in Leiden.
Dirkjan van Dijk en Bas Steven verzorgden samen de afsluiting van de conferentie.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.