Uit onderzoek van Dialogic in opdracht van OCW bleek dat zowel onderwijsinstellingen sterk leunen op digitale voorzieningen van een beperkt aantal grote techbedrijven. De minister waarschuwt dat deze afhankelijkheden kunnen uitgroeien tot geopolitieke drukmiddelen en de impact van digitale verstoringen vergroten.
Minister OCW wil "publieke regie" op digitale autonomie van scholen
Het kabinet wil dat onderwijsinstellingen gezamenlijk werk maken van digitale autonomie en hun afhankelijkheid van grote, niet‑Europese technologiebedrijven terugdringen. In een Kamerbrief over het versterken van digitale autonomie in het onderwijs schetsen minister Rianne Letschert (OCW) en staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie) een sectorbrede aanpak waarin publieke waarden centraal staan en scholen samen de spelregels voor technologieaanbieders moeten bepalen.
Daarom formuleert het kabinet een duidelijke ambitie: onderwijsinstellingen moeten samen meer grip krijgen op de digitale infrastructuur die zij gebruiken. De brief spreekt over “publieke regie” op digitale autonomie, bij voorkeur via collectieve samenwerking tussen scholen, kennisorganisaties, overheid en Europese partners. Die publieke regie moet onder meer vorm krijgen via uniforme en open standaarden, gezamenlijke inkoopvoorwaarden, stimulering van Europese alternatieven en – waar nodig – de ontwikkeling van publieke digitale voorzieningen, zoals identiteitsvoorzieningen, autonome dataopslag en verantwoorde inzet van AI.
'De stip op de horizon is dat het onderwijs essentiële publieke voorzieningen onder (gezamenlijke) regie kan organiseren en dat alle onderwijsinstellingen hier gebruik van kunnen maken'
Minister Rianne Letschert
Coördinerende rol
Universiteiten, hbo‑instellingen en mbo‑scholen zouden volgens de minister kunnen voortbouwen op bestaande samenwerkingsverbanden via SURF en Groeifondsprogramma’s Npuls en Edu‑V, waarbij OCW het initiatief nadrukkelijk bij de sectoren zelf legt. In het funderend onderwijs, waar veel kleine scholen minder ICT‑capaciteit hebben, neemt de Rijksoverheid juist een meer coördinerende en faciliterende rol op zich, samen met Kennisnet, SIVON en sectororganisaties.
Het aangekondigde Regieplan Digitalisering Funderend Onderwijs moet in het najaar concreet maken hoe strategische afhankelijkheden worden teruggedrongen en hoe scholen gestimuleerd worden om te kiezen voor alternatieven die beter aansluiten bij publieke waarden.
De Nederlandse inzet wordt nadrukkelijk verbonden met Europese ontwikkelingen. Via onder meer het Europees Digitaal Infrastructuur Consortium (EDIC) en de Europese ambitie rond autonome AI‑modellen wil OCW de digitale autonomie van het onderwijs verankeren in een breder Europees ecosysteem. Samen met de Informatiekamer organiseerde het ministerie een werkconferentie digitale autonomie om te komen tot een breed gedragen routekaart. De Kamer krijgt in het najaar nadere uitwerking voor het funderend onderwijs; een bredere voortgangsrapportage over de gezamenlijke aanpak volgt in de eerste helft van 2027.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.