Kabinet presenteert internationale AI-strategie

De strategie, die naar de Tweede Kamer is gestuurd door minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit, schetst hoe Nederland internationaal wil bijdragen aan een veilige en verantwoorde ontwikkeling van AI.

AI als geopolitieke factor

Volgens het kabinet is AI uitgegroeid tot een systeemtechnologie die niet alleen economische groei stimuleert, maar ook invloed heeft op internationale machtsverhoudingen, veiligheid en democratische weerbaarheid. Landen en bedrijven die vooroplopen in AI versterken daarmee hun concurrentiekracht, strategische autonomie en internationale invloed.

Tegelijkertijd constateert het kabinet dat Europa sterk afhankelijk is van niet-Europese aanbieders van AI-infrastructuur en geavanceerde AI-modellen. In een tijd van geopolitieke spanningen brengt die afhankelijkheid volgens de strategie economische en veiligheidsrisico's met zich mee.

Drie strategische doelen

De internationale AI-strategie is opgebouwd rond drie hoofddoelen. Ten eerste wil het kabinet het Nederlandse en Europese concurrentievermogen op AI versterken. Dat moet onder meer gebeuren door gezamenlijke investeringen in AI-infrastructuur, betere internationale markttoegang voor Nederlandse AI-aanbieders en intensievere samenwerking op het gebied van onderzoek, innovatie en talent.

Daarnaast richt de strategie zich op het versterken van de Nederlandse en Europese soevereiniteit op AI. Daarbij ligt de nadruk op het terugdringen van risicovolle strategische afhankelijkheden in de mondiale AI-waardeketen, het aangaan van strategische partnerschappen en het beschermen van kennis, infrastructuur en investeringen.

Het derde doel is het bevorderen van een verantwoorde en veilige inzet van AI. Nederland wil internationaal bijdragen aan de ontwikkeling van normen, standaarden en regelgeving die aansluiten bij mensenrechten, democratische waarden en internationaal recht. Ook zet het kabinet in op samenwerking om AI-gedreven dreigingen, zoals cyberaanvallen en desinformatie, beter te kunnen voorkomen en bestrijden.

Internationale samenwerking centraal

De strategie benadrukt dat Nederland deze doelen niet alleen kan bereiken. Daarom kiest het kabinet voor intensievere samenwerking binnen de Europese Unie en met gelijkgezinde landen daarbuiten.

Binnen Europa wil Nederland zich inzetten voor uitvoerbare Europese AI-regelgeving, versterking van de Europese AI-capaciteit en een gezamenlijke positie in internationale onderhandelingen. Ook wil het kabinet diplomaten beter toerusten met kennis over AI en AI structureel onderdeel maken van de buitenlandse beleidsagenda.

Voortbouwen op Nederlandse sterke punten

Volgens de strategie beschikt Nederland over een aantal onderscheidende posities in de internationale AI-waardeketen. Daarbij wijst het kabinet onder meer op de sterke halfgeleiderindustrie, het kennisecosysteem en de internationale positie op het gebied van cyberveiligheid.

Die uitgangspositie moet volgens het kabinet worden benut om zowel de Nederlandse economie als de Europese digitale soevereiniteit te versterken. Daarbij wordt ingezet op sectoren waarin Nederland internationaal een sterke positie heeft, waaronder hightech, chip- en machinebouw, landbouw, logistiek, life sciences en defensie.

Monitoring

Omdat de technologische ontwikkelingen zich snel opvolgen, kiest het kabinet voor een strategie die periodiek kan worden bijgesteld. De internationale ontwikkelingen rond AI worden doorlopend gemonitord. De Tweede Kamer zal volgens de strategie iedere twee jaar worden geïnformeerd over de voortgang en over eventuele aanpassingen van de internationale inzet.