Volgens NRC gaat het om een contract met een looptijd van zes jaar, met een mogelijke verlenging van nog eens zes jaar. De maximale waarde bedraagt 400 miljoen euro. Enterprise Services Nederland wordt verantwoordelijk voor het beheer en de hosting van een technisch platform waarop interne applicaties van NS draaien.
NS besteedt deel IT uit aan Amerikaanse partij: 'wij worstelen er zelf ook mee'
De Nederlandse Spoorwegen (NS) hebben een belangrijk deel van hun automatisering gegund aan Enterprise Services Nederland, een dochteronderneming van het Amerikaanse IT-concern DXC Technology. Dat meldde NRC dinsdag.De keuze leidt tot discussie over digitale strategische autonomie en de afhankelijkheid van Amerikaanse technologiebedrijven bij vitale infrastructuur.
Kritiek op afhankelijkheid
In het NRC-artikel uitten deskundigen zorgen over de keuze voor een leverancier met een Amerikaans moederbedrijf. Zij wijzen op Amerikaanse sanctiewetgeving en nationale veiligheidsregels die ook van toepassing kunnen zijn op buitenlandse dochterbedrijven. In een tijd van geopolitieke spanningen, stellen zij, is terughoudendheid geboden bij het uitbesteden van digitale infrastructuur.
Ook in de politiek bestaat ongemak over afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven. Tegelijkertijd laten Europese aanbestedingsregels deelname van in Europa gevestigde dochterondernemingen van buitenlandse bedrijven toe.
NS benadrukte tegenover NRC dat de systemen die onder het contract vallen niet missie-kritisch zijn voor het rijden van treinen en geen reizigers- of personeelsgegevens verwerken. De systemen die direct nodig zijn voor treinverkeer en reisinformatie zijn volgens het bedrijf ondergebracht bij een Nederlandse IT-partij.
Toelichting van NS
In een nadere toelichting op 10 februari geeft IT-directeur Hessel Dikkers van NS aan dat de IT van NS is opgedeeld in zogenoemde kavels. Het kavel dat Enterprise Services Nederland gaat beheren betreft het technisch platform voor interne toepassingen, zoals financiële planning en hulpmiddelen in werkplaatsen.
Dikkers stelt dat verstoringen in deze systemen niet direct leiden tot stilstand van treinen. De missie-kritische systemen voor het rijden en bijsturen van treinen en voor reisinformatie zijn volgens hem apart ondergebracht.
Over de keuze voor Enterprise Services Nederland zegt Dikkers dat de diensten via een Europese aanbestedingsprocedure in de markt zijn gezet. Daarbij golden uitgebreide eisen op het gebied van prijs, kwaliteit, beschikbaarheid en cyberveiligheid. Na beoordeling kwam Enterprise Services Nederland als beste uit de procedure.
Aanbestedingsrecht en autonomie
De keuze voor een leverancier met een Amerikaans moederbedrijf roept vragen op in het licht van het debat over digitale autonomie. Dikkers erkent dat dit vraagstuk ook binnen NS speelt, maar stelt dat de spoorvervoerder gebonden is aan het aanbestedingsrecht. Het is volgens hem niet toegestaan om partijen uit te sluiten of te benadelen vanwege hun nationaliteit.
Sinds 1 januari 2026 geldt de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO), die ministeries en andere overheidsorganisaties verplicht om binnen twee jaar maatregelen te nemen ter bescherming van nationale veiligheid en kritieke processen. NS valt volgens Dikkers niet onder deze wet en kan daar in het aanbestedingstraject geen beroep op doen. Bovendien biedt de ABRO volgens hem geen directe grond om een Amerikaanse partij uit te sluiten.
Volgens Dikkers ontbreken duidelijke richtlijnen vanuit de overheid over hoe bedrijven moeten omgaan met strategische digitale autonomie. ' Daar worstelen wij zelf ook mee, net zoals zoveel overheidsinstanties en bedrijven', zo zegt hij op de vraag of de overstap verstandig is. Daarnaast wijst hij op de bestaande afhankelijkheid van Amerikaanse IT-aanbieders. Het terugdringen daarvan is volgens hem niet op korte termijn te realiseren en zou voor grote organisaties als NS een complexe en kostbare transitie betekenen.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Deze reactie is verwijderd