De internetconsultatie loopt van 18 november tot en met 16 december 2026. Op vrijdag 22 januari 2027 volgt een bijeenkomst in Den Haag waar belanghebbenden hun standpunt kunnen toelichten. Het ministerie wil de consultatie nadrukkelijk ook gebruiken om te peilen wat de overstap ondernemers kost en welke steun zij nodig hebben.
Wetsvoorstel e-facturatie in consultatie: Belastingdienst moet er per 1 januari 2030 klaar voor zijn
Het ministerie van Financiën heeft het wetsvoorstel voor verplichte e-facturatie en digitale btw-rapportage in internetconsultatie gebracht. Tot en met 16 december kan iedereen reageren. Nederland gaat daarmee verder dan Europa vraagt: de e-factuur wordt vanaf 1 juli 2030 ook verplicht voor binnenlandse transacties tussen ondernemers, een jaar later gevolgd door digitale rapportage aan de Belastingdienst. Doel is btw-fraude tegengaan en administratieve lasten verlagen.
De verplichting komt voort uit het Europese pakket VAT in the Digital Age (ViDA). Dat verplicht lidstaten om vanaf 1 juli 2030 e-facturatie en digitale rapportage in te voeren voor intracommunautaire transacties tussen ondernemers. Voor binnenlandse facturen mogen lidstaten zelf kiezen. Het kabinet kondigde in de contourenbrief van 11 september al aan die ruimte te benutten. Het noemt dat noodzakelijk voor effectieve fraudebestrijding. Volgens het beleidskompas bij het wetsvoorstel liep Nederland in 2023 naar schatting 5,7 miljard euro aan btw mis.
Geen pdf meer
De wijziging is ingrijpender dan de term doet vermoeden. Een pdf die per mail wordt verstuurd, geldt straks niet meer als factuur voor de btw. Een e-factuur is een gestructureerd bestand dat volgens de Europese norm EN 16931 automatisch door systemen kan worden verwerkt. Grensoverschrijdende facturen moeten binnen tien dagen worden uitgereikt.
Daarnaast verdwijnt de Opgaaf ICP, de periodieke opgave van leveringen aan andere EU-landen. In plaats daarvan rapporteert de leverancier per transactie aan de Belastingdienst, op het moment dat de factuur wordt uitgereikt. Afnemers moeten aankopen uit andere lidstaten binnen vijf dagen melden. Wie rapportages niet, te laat of onjuist indient, riskeert een bestuurlijke boete. Ondernemers die de kleineondernemersregeling (KOR) gebruiken, hoeven binnenlands geen e-facturen te versturen. Ontvangen moeten zij ze wel kunnen.
Het kabinet concludeert dat de meeste ondernemers hun investering kunnen terugverdienen
Grote verschillen voor ondernemers
In opdracht van het ministerie onderzocht Sira Consulting de regeldruk aan de hand van vijf praktijkcasussen, op basis van negen interviews. Het bureau benadrukt zelf dat de uitkomsten niet representatief zijn voor het hele bedrijfsleven, maar vooral de aard en richting van de effecten laten zien.
Dat beeld is divers. Een kleine ondernemer die al een online boekhoudpakket gebruikt, is eenmalig enkele honderden euro's kwijt en bespaart daarna structureel. Een handelsbedrijf in het mkb met veel handmatig verwerkte facturen moet fors investeren, tussen de 21.000 en 44.000 euro, maar kan jaarlijks ook het meest besparen. Voor een grote onderneming met veel systemen en koppelingen raamt Sira de eenmalige kosten op ruim 250.000 euro, op basis van ervaringen met de invoering in België.
De uitzondering is de zelfstandige vakman die nu nog factureert met Word of Excel. Die moet voor het eerst een boekhoudpakket aanschaffen en inrichten, wat twee tot vier werkdagen kost. Omdat hij maar enkele tientallen facturen per jaar verstuurt, levert de automatisering nauwelijks tijdwinst op.
Miljarden aan invoeringskosten
In de memorie van toelichting vertaalt het ministerie de casussen, ondanks de waarschuwing van Sira, naar een indicatief landelijk beeld. De overstap kost het bedrijfsleven eenmalig naar schatting 3,6 tot 6,3 miljard euro. Daar staat een structurele besparing tegenover van 616 miljoen tot 3,9 miljard euro per jaar, vooral bij de verwerking van inkomende facturen. De ruime bandbreedtes laten zien hoe onzeker die ramingen zijn.
In de kabinetsreactie op het Sira-onderzoek, die staatssecretaris Eerenberg gelijktijdig met de start van de consultatie naar de Kamer stuurde, concludeert het kabinet dat de meeste ondernemers hun investering kunnen terugverdienen. Voor de zelfstandige vakman met een zeer beperkt factuurvolume gaat dat volgens het kabinet niet op.
Het wetsvoorstel gaat parallel aan de consultatie naar de Autoriteit Persoonsgegevens
Privacy en infrastructuur
De nieuwe systematiek betekent dat de Belastingdienst op grote schaal bedrijfsgevoelige transactiegegevens gaat ontvangen. Volgens de beslisnota bij de kabinetsreactie gaat het wetsvoorstel parallel aan de consultatie naar de Autoriteit Persoonsgegevens. Toegang tot de gegevens wordt gelogd en per rol beperkt, de bewaartermijn wordt tien jaar en risicomodellen worden vooraf getest op vooringenomenheid.
Over de infrastructuur voor het uitwisselen van e-facturen neemt het kabinet nog geen harde keuze. Adviesbureau EY adviseerde het Peppol-netwerk verplicht te stellen, zoals België doet. De ambtelijke top van Financiën, EZK en BZK raadt dat af: Peppol moet op onderdelen als veiligheid en betrouwbaarheid nog verder worden ontwikkeld, en een verplichting zou alternatieven als EDI en de toekomstige European Business Wallet ontmoedigen. Uitgangspunt is dat er in 2030 een voldoende betrouwbare, veilige en autonome infrastructuur beschikbaar is. Naar de wettelijke borging daarvan volgt nader onderzoek.
Krappere planning
De gekozen aanpak kost tijd. Omdat de regeldruktoets en de bedrijfseffectentoets pas na de consultatie worden uitgevoerd, gaat het wetsvoorstel volgens de beslisnota niet vóór, maar na het zomerreces van 2027 naar de Tweede Kamer. Ook de uitkomsten van de uitvoeringstoets van de Belastingdienst, die begin december worden verwacht, moeten nog worden verwerkt. De budgettaire gevolgen en de uitvoeringskosten zijn in de memorie van toelichting nog niet uitgewerkt.
Het streven blijft de wet op 1 juli 2028 in het Staatsblad te hebben, zodat markt en Belastingdienst de twee jaar voorbereidingstijd krijgen die zij nodig zeggen te hebben. Daarmee wordt de ruimte voor de behandeling in Tweede en Eerste Kamer kleiner.
Ook de minister van Economische Zaken gaat het wetsvoorstel ondertekenen, gezien de bredere gevolgen voor de digitalisering van ondernemers. Politiek leeft het onderwerp volgens het ministerie nog nauwelijks, maar de verwachting is dat de aandacht toeneemt naarmate 2030 dichterbij komt.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.