Aanleiding zijn zorgen over de privacy van inwoners. Met slimme brillen, zoals de camerabrillen van Meta, kunnen gebruikers ongemerkt foto's en video's maken. Het lampje dat aangeeft dat de camera actief is, kan worden afgedekt. Bovendien herkennen omstanders de brillen niet altijd als opnameapparatuur.
Utrecht onderzoekt verbod op gluurbrillen, VNG zag eerder geen noodzaak
De gemeente Utrecht onderzoekt of slimme brillen met ingebouwde camera's kunnen worden verboden in gemeentelijke gebouwen. Ook bekijkt de gemeente of heimelijk filmen via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) aan banden kan worden gelegd. Daarmee kiest Utrecht voor een actievere aanpak dan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die eerder nog geen noodzaak zag voor specifieke regels.
Het Utrechtse college erkent dat heimelijk filmen juridische problemen kan opleveren. ‘Mogelijk worden de wettelijke kaders van de AVG overtreden wanneer bewoners ongevraagd worden gefilmd in de publieke ruimte’, schrijft het college in antwoorden op schriftelijke raadsvragen. Volgens het AD is Utrecht, voor zover bekend, de eerste Nederlandse gemeente die specifiek actie onderneemt tegen camerabrillen. De krant baseert zich daarbij op informatie van digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom.
VNG zag geen noodzaak
De VNG liet in augustus nog aan Binnenlands Bestuur weten geen aanleiding te zien voor aanvullende gemeentelijke regels voor zogenoemde gluurbrillen. De gemeentekoepel wees er destijds op dat gemeenten binnen hun eigen gebouwen al huisregels kunnen stellen. In de openbare ruimte zijn de mogelijkheden om camerabrillen te verbieden echter beperkt.
Utrecht onderzoekt nu juist of het mogelijk is verdergaande regels in te voeren. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar gemeentelijke gebouwen, maar ook naar een mogelijk verbod op heimelijk filmen via de APV. Of de gemeente daarvoor voldoende juridische bevoegdheden heeft en hoe een verbod gehandhaafd zou kunnen worden, moet nog blijken.
Op dit moment kent Utrecht geen specifiek beleid voor camerabrillen. Wel gelden op bepaalde locaties al beperkingen voor het maken van beeldopnamen. Zo is fotograferen en filmen in gemeentelijke zwembaden verboden en kunnen medewerkers daarop handhaven. Het college onderzoekt ook of eventuele nieuwe regels moeten gelden voor andere draagbare apparaten waarmee beeldmateriaal kan worden gemaakt.
Ook landelijk onderzoek
Het Utrechtse onderzoek loopt parallel aan een landelijk traject. De Tweede Kamer stemde in oktober in met een motie van Kamerlid Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) waarin het kabinet wordt gevraagd de juridische mogelijkheden voor een verdergaand verbod op camerabrillen te onderzoeken. Ook het kabinet moet hierover in het eerste kwartaal van 2027 duidelijkheid verschaffen.
De gemeente laat daarnaast een zogenoemd Uthiek Assessment uitvoeren. Daarin worden de maatschappelijke en ethische gevolgen van camerabrillen onderzocht, waaronder de invloed op inclusiviteit, menselijkheid en machtsverhoudingen. Utrecht wil daarbij ook rekening houden met de voordelen die slimme brillen kunnen bieden aan mensen met een visuele beperking.
Het college verwacht uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 duidelijkheid te kunnen geven over de mogelijkheden voor aanvullende regels. Een definitief besluit over een verbod is nog niet genomen.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.