Voor het onderzoek bekeken wetenschappers uit Brazilië en het Verenigd Koninkrijk de transparantiemechanismen van vijftien sociale mediaplatforms waaronder Facebook, YouTube, Instagram en TikTok. Naast de grootste platforms onderzochten zij ook diensten als Discord, Telegram en Kwai, een video-app vergelijkbaar met TikTok die naar eigen zeggen een miljard gebruikers heeft. Van alle onderzochte platforms boden alleen YouTube en Bluesky volgens de onderzoekers goede toegang tot openbaar gedeelde gebruikerscontent.
Onderzoek: advertentiepraktijken van techplatforms blijven ondoorzichtig
Grote digitale platforms bieden nog altijd onvoldoende inzicht in de advertenties die zij verspreiden en de data waarop die advertenties zijn gebaseerd. Dat blijkt uit internationaal onderzoek van NetLab van de Federale Universiteit van Rio de Janeiro en het Minderoo Centre for Technology & Democracy van de Universiteit van Cambridge.
Volgens de onderzoekers voldoet ongeveer de helft van de grootste online platforms niet aan minimale eisen voor transparantie rond advertentiegegevens. Daardoor blijft het voor toezichthouders, journalisten en onderzoekers moeilijk om te controleren hoe advertenties worden gericht op specifieke groepen gebruikers en welke rol algoritmes daarbij spelen.
Gegevens incompleet
In de praktijk blijken veel van die systemen echter beperkt toegankelijk of incompleet. Gegevens over doelgroepselectie, advertentiebereik en financiering ontbreken regelmatig, stellen de onderzoekers. Ook verschillen de beschikbare gegevens sterk per platform, waardoor vergelijking en onafhankelijk toezicht lastig zijn.
De bevindingen sluiten aan bij eerdere kritiek van Europese toezichthouders. De Europese Commissie onderzoekt momenteel onder meer of grote platforms voldoen aan de transparantieverplichtingen van de Digital Services Act (DSA). Brussel wil dat onderzoekers en autoriteiten beter toegang krijgen tot informatie over de werking van advertentie- en aanbevelingssystemen.
Politiek debat
Critici waarschuwen al langer dat gebrekkige transparantie het zicht belemmert op de manier waarop politieke boodschappen en commerciële advertenties online worden verspreid. Vooral tijdens verkiezingen kan dat gevolgen hebben voor het publieke debat, omdat onduidelijk blijft welke groepen gebruikers bepaalde boodschappen te zien krijgen.
De onderzoekers pleiten daarom voor strengere internationale standaarden en afdwingbare regels voor toegang tot advertentiedata. Zonder die maatregelen, stellen zij, blijft onafhankelijke controle op de macht van grote technologiebedrijven beperkt.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.