Rijkscloudbeleid: bouw op Europese ervaring

De kernvraag is hoe je als organisatie in deze nieuwe werkelijkheid Amerikaanse hyperscalers, Europese cloudproviders en afgeschermde cloudomgevingen verantwoord kunt combineren. En dat is nog niet zo eenvoudig, want geen van deze omgevingen biedt afzonderlijk alle benodigde schaal, innovatie, zeggenschap en bescherming.

Praktijkervaring 

Deutsche Telekom en haar dochteronderneming T-Systems zetten hun jarenlange Europese ervaring met soeverein denken én doen steeds nadrukkelijker in voor overheden en andere gereguleerde sectoren in Europa.

Deutsche Telekom weet uit eigen ervaring dat digitale soevereiniteit betekent dat er bewuste keuzes moeten worden gemaakt over data, jurisdictie, technologie en leveranciersafhankelijkheid. Zij kiest dus nadrukkelijk voor een multicloudstrategie op basis van risicoafwegingen.

Als aanbieder van kritieke telecominfrastructuur valt Deutsche Telekom onder de strengste Europese eisen voor digitale veiligheid en weerbaarheid. Daarom moet het bedrijf constant zoeken naar de juiste balans tussen enerzijds innovatie en schaal en anderzijds veiligheid, compliance en continuïteit. De centrale vraag is daarbij steeds dezelfde: kan de organisatie blijven handelen, data verplaatsen en een andere route kiezen wanneer regelgeving, geopolitieke omstandigheden of een leveranciersrelatie veranderen? Precies die handelingsvrijheid stelt het Rijkscloudbeleid nu ook centraal.

De recente gezamenlijke position paper De route naar digitale autonomie van ACM, AFM, AP, DNB en RDI bevestigt die lijn. De toezichthouders omschrijven autonomie als keuzevrijheid en eigen regie: organisaties moeten kunnen bewegen wanneer de omstandigheden daarom vragen.

Bewuste keuzes maken

Bij Deutsche Telekom begint de aanpak niet bij de leverancier, maar bij het proces en de data. Per workload wordt bepaald welk niveau van autonomie, security, beschikbaarheid en functionaliteit nodig is. Een openbare website met algemene gegevens vraagt een andere cloudkeuze dan een systeem met privacy- of bedrijfsgevoelige data. Keuzemogelijkheden worden vooraf in de architectuur verwerkt, bijvoorbeeld met open standaarden, portabiliteit, interoperabiliteit en een Europese terugval- of exitmogelijkheid.

Voor schaalbare, minder gevoelige toepassingen maakt Deutsche Telekom gebruik van de capaciteit en het hoge innovatietempo van hyperscalers. Waar Europese jurisdictie, operationele controle en compliance zwaarder wegen, kiest het bedrijf bewust voor T Cloud, een Europees alternatief voor de Amerikaanse hyperscalers. Voor kritieke workloads die maximale afscherming vragen, kiest het bedrijf voor een private cloud. Het resultaat is één bestuurbaar multicloudmodel waarin iedere workload bewust wordt geplaatst.

Dezelfde ontwerpprincipes passen Deutsche Telekom en T-Systems toe op een Europese AI-cloud voor het SOOFI-project. Grote universiteiten, onderzoeksinstellingen en start-ups werken samen aan open AI-foundationmodellen voor Europese talen en industriële toepassingen. Met de Industrial AI Cloud voegt Deutsche Telekom daar Europese rekenkracht en beheerde infrastructuur aan toe, zodat organisaties AI kunnen opschalen zonder de zeggenschap over gevoelige data en toepassingen uit het oog te verliezen.

Europees ecosysteem 

Deutsche Telekom brengt haar eigen ervaring naar een Europees ecosysteem voor overheden en andere gereguleerde markten. Het uitgangspunt is nadrukkelijk niet ‘één cloud voor alles’, maar de vrijheid om per workload te kiezen. Zo biedt T Cloud Public schaalbare Europese cloudcapaciteit vanuit gecertificeerde datacenters (SOC, C5, ISO, enz.) in Nederland en Duitsland, onder Europese operationele regie.

Voor de meest kritieke workloads is een volledig afgeschermde omgeving beschikbaar in de vorm van T Cloud Private. Voor het soeverein trainen en toepassen van AI-modellen in Europa kan de industriele AI cloud worden ingezet.

Zo wordt ‘soeverein denken’ ook ‘soeverein doen’: data en processen classificeren, het passende platform kiezen, alternatieven vooraf organiseren en aantoonbaar kunnen overstappen. Juist die combinatie van strategie, infrastructuur en praktische uitvoering is relevant voor bestuurders die het nieuwe beleid moeten vertalen naar concrete investerings- en architectuurbesluiten.

Overheidsvraag versterkt Europese autonomie

Het Rijkscloudbeleid is daarmee meer dan een normenkader. De ervaring van Deutsche Telekom laat zien dat een grote gereguleerde organisatie haar vraag zo kan organiseren dat schaal, innovatie en Europese zeggenschap naast elkaar bestaan.

Als de overheid digitale autonomie als toetsbaar kwaliteitscriterium opneemt in architecturen en aanbestedingen, kan zij die combinatie sneller realiseren én bijdragen aan een sterkere Europese markt voor cloud en AI.

Hoe begin je?

Start met het classificeren van processen en data, zodat je per workload het passende soevereiniteitsniveau kiest. Maak multicloudomgevingen met soevereine cloudopties beschikbaar en beheersbaar. Voorkom grote afhankelijkheden en organiseer vooraf een uitvoerbare uitwijk- en exitroute door je workloads en architectuur overdraagbaar te houden. De voordelen van Amerikaanse hyperscalers kunnen natuurlijk nog steeds worden ingezet, zolang keuzevrijheid en continuïteit aantoonbaar geborgd zijn.