Europese Commissie stookt debat over netneutraliteit weer op

De nieuwe wet dreigt volgens EDRi bijna tien jaar aan bescherming van netneutraliteit in Europa teniet te doen. Wat wordt gepresenteerd als een technische update, zou politici in werkelijkheid controle kunnen geven over het open internet, betaalde snelle internetverbindingen kunnen creëren.

Wat is netneutraliteit?

Netneutraliteit is al langer een controversieel onderwerp binnen internetgovernance. Het principe wil gelijke toegang tot alle online inhoud waarborgen, zonder discriminatie op basis van bron of type verkeer. Praktisch betekent dit dat internetproviders (ISP’s) geen websites mogen blokkeren, vertragen of voorrang mogen geven. Ook mogen er geen betaalde “fast lanes” bestaan die grotere spelers bevoordelen ten koste van kleinere aanbieders

Netneutraliteit raakt dus kwesties over toegang, concurrentie, innovatie en vrijheid van meningsuiting op het internet. De uitkomst van het debat gaat direct gevolgen hebben voor gebruikers, bedrijven en de structuur van het online ecosysteem

Economie versus burgerrechten

DeDigital Networks Act moet bijdragen aan razendsnelle en veilige vaste en mobiele breedbandverbindingen en forse investeringen in digitale infrastructuur. Het moet een einde maken aan de huidige marktfragmentatie en complexe regelgeving.
De burgerrechtenbeweging stelt echter dat de Europese Commissie met de DNA belangrijke rechten uitholt en waarschuwt de politiek: ‘Nu het voorstel naar het Europees Parlement en de Raad gaat, moeten de wetgevers beslissen of ze fundamentele internetvrijheden willen verdedigen of toestaan dat deze onder het mom van hervorming worden afgebroken.’

Grote breedbandaanbieders zullen blij zijn met de verzwakking van het principe van netneutraliteit. Het geeft ze de mogelijkheid om hun bedrijfsmodellen te flexibiliseren. De ISP’s beweren dat zij te weinig financiële prikkels hebben om te investeren in een betere infrastructuur als zij geen gelaagde prijsmodellen kunnen aanbieden. In een gelaagd prijsmodel kunnen bedrijven die hiervoor betalen een snellere laadtijd krijgen. Kleinere bedrijven of minder winstgevende websites ervaren dan langzamere laadtijden.

Zonder bescherming voor netneutraliteit kunnen ISP’s in principe ook bepalen wat gebruikers online zien en doen. Ze zouden de toegang tot bepaalde websites of diensten kunnen blokkeren of afknijpen op basis van hun zakelijke belangen, waardoor er een barrière wordt opgeworpen voor vrij internetgebruik. Dit zou leiden tot een minder open internet, waarbij gebruikers meer moeten betalen voor hogere snelheden of toegang tot bepaalde soorten inhoud.

Heen en weer

Het debat over netneutraliteit verschuift met de politieke wind die waait. In 2015, onder de regering-Obama, kwamen er in de VS strenge netneutraliteitsregels tegen het blokkeren van inhoud, het afknijpen van snelheden en betaalde prioritering. In 2017, onder de regering Trump, werden veel van de netneutraliteitsbeschermingen weer verwijderd.
Ook in Nederland en Europa werden afgelopen jaren al pittige discussies gevoerd over netneutraliteit. In 2013 werd netneutraliteit vastgelegd in de Telecomwet. Sinds 2016 is er een Europees verbod op blokkeren of vertragen, met strikte uitzonderingen voor beheer van netwerkverkeer.

Met de Digital Networks Act zien we dat de Europese Commissie bedrijven weer meer ruimte wil geven. Europa wil zich ontwikkelen tot wereldleider in veilige connectiviteit. De Digital Networks Act moet bijdragen aan economische groei; burgerrechten en consumentenbescherming zakken weer wat op de prioriteitenlijst.

Het voorstel wordt nu behandeld door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. De Digital Networks Act maakt onderdeel uit van de bredere Europese digitaliseringsstrategie Shaping Europe’s Digital Future.