Het onderzoek volgt ruim 4.000 kinderen en gezinnen en moet de effecten van de in december 2025 ingevoerde minimumleeftijd voor sociale media in kaart brengen. De nu gepubliceerde tussenrapportage beschrijft de eerste drie maanden na de invoering van de wet.
Australisch verbod op sociale media voor jongeren heeft beperkt effect
Het Australische verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar leidt tot minder accounts, maar heeft vooralsnog slechts een beperkte invloed op het daadwerkelijke gebruik van sociale media. Dat blijkt uit de eerste resultaten van een tweejarig evaluatieonderzoek van de Australische online toezichthouder eSafety.
Het aandeel jongeren onder de 16 jaar met een account op een sociaalmediaplatform daalde in die periode van 52,4 naar 42,1 procent. Ook het totale gebruik van sociale media nam af, maar veel minder sterk: van 85,9 naar 81,5 procent. Volgens eSafety is dat een statistisch significante, maar bescheiden daling.
Platforms controleren leeftijd onvoldoende
Volgens de toezichthouder is de beperkte impact grotendeels te verklaren doordat veel platforms de leeftijd van gebruikers onvoldoende controleren. Veel jongeren konden bestaande accounts behouden of zonder problemen nieuwe accounts aanmaken.
Meer dan de helft van de ondervraagde jongeren gaf aan helemaal niet om een leeftijdscontrole te zijn gevraagd. Anderen konden eenvoudig een onjuiste geboortedatum invullen of werden door platforms verkeerd als 16 jaar of ouder aangemerkt.
eSafety stelt dat de naleving sinds maart wel iets is verbeterd, maar maakt zich nog altijd zorgen over vijf grote platforms die eerder al op hun verplichtingen waren aangesproken. Een nieuwe nalevingsrapportage verschijnt volgens de toezichthouder de komende weken.
Ouders ervaren minder sociale druk
De onderzoekers zagen ook enkele veranderingen in de houding van ouders en kinderen. Ouders voelen zich minder onder druk gezet om hun kinderen toegang tot sociale media te geven en schatten ook minder vaak in dat 'iedereen' uit de vriendengroep sociale media gebruikt.
Daarnaast daalde het aandeel kinderen dat aangaf iets te missen doordat zij geen sociale media gebruiken van 43,3 naar 36,3 procent.
Nog geen uitspraken over welzijn
De onderzoekers benadrukken dat het nog te vroeg is om conclusies te trekken over effecten op de mentale gezondheid of het welzijn van jongeren. Daarvoor loopt het onderzoek nog bijna twee jaar door. Het evaluatieprogramma moet uiteindelijk inzicht geven in de langetermijneffecten van de leeftijdsgrens en de relatie tussen sociale mediagebruik en het welzijn van kinderen.
De Australische ervaringen zijn ook relevant voor Europa. Meerdere landen onderzoeken strengere leeftijdsgrenzen of verplichte leeftijdsverificatie voor sociale media. In Nederland waarschuwde staatssecretaris Aerdts onlangs nog dat een identificatieplicht voor sociale media gevolgen kan hebben voor grondrechten zoals privacy en de vrijheid van meningsuiting. De Australische evaluatie biedt voor het eerst praktijkgegevens over de effectiviteit van een dergelijke landelijke maatregel.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.