Volgens het rapport verschuift het veiligheidsdomein in rap tempo naar de digitale sfeer. Cyberaanvallen, online beïnvloeding en desinformatie maken inmiddels integraal deel uit van wat wordt aangeduid als hybride dreigingen. Die opereren vaak onder de radar, zijn moeilijk te herleiden en hebben directe impact op het vertrouwen in instituties en de werking van de democratische rechtsorde.
Hoe de rechtsorde geraakt wordt door kwetsbare digitale soevereiniteit
De Nederlandse rechtsorde staat onder toenemende digitale druk. Dat blijkt uit de Strategische Monitor Politie 2026 van HCSS, waarin digitalisering niet alleen wordt gezien als technologische ontwikkeling, maar als een structurele factor die veiligheid, geopolitiek en maatschappelijke stabiliteit met elkaar verbindt.
Digitale ruimte als geopolitiek strijdtoneel
HCSS signaleert dat internationale spanningen steeds vaker via digitale kanalen doorwerken in Nederland. Wat begint als geopolitieke rivaliteit, vertaalt zich via sociale media en online netwerken naar binnenlandse polarisatie en onrust. De klassieke scheidslijn tussen binnenlandse en buitenlandse veiligheid vervaagt daarmee verder. Digitale infrastructuren spelen hierin een sleutelrol. Ze fungeren niet alleen als communicatiemiddel, maar ook als instrument voor beïnvloeding, mobilisatie en ondermijning. Dreigingen ontstaan steeds vaker online en manifesteren zich pas later fysiek.
Het rapportschrijft over een ‘ongezellige’ samenleving als werkveld. ‘Digitale dynamiek versnelt dit proces: verschillen worden sneller geproblematiseerd, gezag wordt eerder betwist en conflicten escaleren makkelijker. Solidariteit en sociale correctie, ooit belangrijke buffers, staan onder druk. De politie opereert daardoor in een samenleving waarin spanningen sneller zichtbaar worden, tolerantie voor frictie afneemt en het vertrouwen in instituties niet vanzelfsprekend is. Dit vergroot de druk op dagelijks gezag en normhandhaving.’
Europa verliest grip op eigen digitale fundament
Een centrale zorg in het rapport is de beperkte digitale soevereiniteit van Europa. Ondanks strenge regelgeving is er volgens de onderzoekers onvoldoende eigen technologische slagkracht opgebouwd. Grote delen van de digitale infrastructuur, van cloud tot AI, zijn in handen van buitenlandse partijen. Dat gebrek aan controle wordt steeds problematischer. Europese waarden en belangen kunnen botsen met de manier waarop deze technologieën worden ontwikkeld en ingezet. Tegelijkertijd ontbreekt het aan effectieve alternatieven, waardoor afhankelijkheid blijft bestaan. Het rapport schetst dat Europa probeert digitale ontwikkelingen te reguleren, maar zelf onvoldoende invloed heeft op de onderliggende technologie.
Politie steeds afhankelijker van digitale systemen
Voor de politie heeft deze ontwikkeling directe gevolgen. Digitalisering raakt inmiddels vrijwel alle aspecten van het politiewerk. Vrijwel elk delict kent een digitaal voortraject en opsporing is steeds afhankelijker van digitale middelen en data-analyse.Tegelijkertijd maakt die afhankelijkheid de organisatie kwetsbaar. Verstoringen van IT-systemen of afhankelijkheid van externe leveranciers kunnen direct impact hebben op de operationele capaciteit. Het rapport waarschuwt dan ook dat continuïteit van digitale systemen gelijk staat aan continuïteit van de rechtsorde zelf.
Oproep tot versterking digitale weerbaarheid
De onderzoekers pleiten daarom voor een fundamentele versterking van digitale weerbaarheid. Digitale capaciteit moet volgens hen niet langer beperkt blijven tot specialisten, maar onderdeel worden van het basisvakmanschap binnen de politie. Daarnaast is er behoefte aan meer grip op digitale infrastructuur. Dat betekent onder meer het in kaart brengen van afhankelijkheden, het ontwikkelen van eigen capaciteiten en het vastleggen van duidelijke exitstrategieën voor kritieke systemen.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.