Mooi als andere landen ons kunnen helpen aan een goedkope energietransitie, maar er gaan onacceptabel grote risico’s achter schuil. In China is 2017 en 2021 wetgeving aangenomen die elk Chinees bedrijf verplicht mee te werken aan verzoeken van de Chinese staat en zijn inlichtingendiensten. Inclusief potentiële sabotage. Veel van de Chinese producten in onze kritieke infrastructuur zijn aan het internet verbonden, en ontvangen software-updates van de moederbedrijven uit China. Dat maakt ons kwetsbaar: als Peking dat wil, kan het Europa op de knieën dwingen. De vraag is niet alleen of dit kan gebeuren, de vraag is ook of Europa nog politieke soevereiniteit heeft met dit zwaard van Damocles boven onze economie en samenleving.
Van Russische naar Chinese afhankelijkheid
Onze kritieke infrastructuur wordt Chinees, en we staan erbij en kijken ernaar. 95 procent van de Europese zonnepanelen, vier op de vijf omvormers en driekwart van onze grid-storage (batterijen) zijn Chinees. In de windsector maakt China een snelle opmars door producten aan te bieden voor soms de helft van de prijs.
Wie denkt dat deze zorg overdreven is, moet maar eens kijken naar de tientallen openbaar beschikbare onderzoeken van Chinese universiteiten (met nauwe banden naar het leger) naar het platleggen van elektriciteitsnetten in het westen. Dat betreffen geen onderzoeken naar hoe die kritieke infrastructuur weerbaarder kan worden gemaakt, of zich kan herstellen na zo’n aanval. Nee, de onderzoeken bieden nauwgezet handvaten voor het op zwart zetten van buitenlandse energie grids.
Moderne energiesystemen zijn uiterst gevoelig voor verstoringen.
Moderne energiesystemen zijn uiterst gevoelig voor verstoringen. Een relatief kleine uitval kan al kettingreacties veroorzaken, met grootschalige stroomuitval tot gevolg. Dat werd vorig jaar april duidelijk in Portugal, Spanje en Frankrijk waar 2,5 GW van het grid viel. Huawei heeft op dit moment volgens douanecijfers al ruim 100 GW aan omvormers geïnstalleerd in Europa, zes andere Chinese bedrijven controleren in Europa meer dan 200 GW. Voor windturbines en batterijparken geldt hetzelfde. Ze draaien op software.
De afhankelijkheid begint nog eerder; bij de grondstoffen. Lithium, grafiet en zeldzame aardmetalen zijn essentieel voor batterijen, windmolens, elektrische voertuigen én defensietechnologie. China domineert de raffinage en productie van vrijwel al deze materialen. Wanneer Beijing exportrestricties instelt, valt niet alleen de Europese energietransitie stil, maar ook onze industrie.
Toch wordt de huidige politieke koers vaak gepresenteerd als een succesverhaal: Europa verbreekt de banden met fossiele autocraten en bouwt een eigen schone energievoorziening. In werkelijkheid verschuift de afhankelijkheid. Niet weg van Poetin, maar verder oostwaarts.
De politieke focus ligt op snelheid, deadlines en juridische doelstellingen.
De politieke focus ligt op snelheid, deadlines en juridische doelstellingen. Minder aandacht is er voor de randvoorwaarden: netcapaciteit, industriële productie en strategische autonomie. Het resultaat zien we nu al. Overvolle elektriciteitsnetten, stijgende energieprijzen en industrie die Europa verlaat. De wereld wordt warmer. Europa armer.
Wie vandaag beweert dat de energietransitie tegelijk snel, goedkoop én veilig kan, verkoopt een illusie. En ruilt fossiele autocraat Poetin simpelweg in voor de duurzame maar even wrede autocraat Xi.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.