De snel veranderende geopolitieke situatie was een extra aanleiding voor de waterschappen om zich versneld op de eigen digitale afhankelijkheden en kwetsbaarheden te richten. In Het Waterschapshuis kent de sector al twintig jaar lang een geoliede samenwerkingsorganisatie die de 21 waterschappen faciliteert bij hun digitalisering. Anderhalf jaar geleden kwam daar een eigen i-Beraad bij, vergelijkbaar met het CIO-beraad bij het rijk, dat eind 2024 digitale autonomie en soevereiniteit tot een snel op te pakken prioriteit bestempelde.
'Dit is meer dan een storm in een glas water'
De 21 waterschappen hebben een eigen aanpak opgesteld om hun digitale autonomie en weerbaarheid te versterken. De met de waterveiligheid en afvalwaterzuivering belaste sector ziet dat als essentieel om deze kritieke watertaken uit te kunnen voeren. ‘Dit is meer dan een storm in een glas water.’
Afgelopen zomer heeft een landelijke verkenning de kwetsbaarheid van de IT bij de waterschappen in kaart gebracht. Naast de deels cloudafhankelijke infrastructuur met IT-systemen, zoals de doorsnee overheidsorganisatie deze kent, heeft de sector een woud aan procesautomatisering voor het 24/7 besturen en beveiligen van de ‘objecten’ in het veld. Denk aan stuwen, sluizen, gemalen en rioolwaterzuiveringen. Deze operationele technologie maakt eveneens deel uit van de IT-infrastructuur en het brede datalandschap van de waterschappen. De vele objecten in het land worden vanuit de centrale ‘regiekamers’ op de waterschapskantoren aangestuurd. Als de stekker er ergens in dit samenspel uitgaat, heeft dat gevolgen voor het volledige waterbeheer.
De inventarisatie van de lopende relaties en contracten met leveranciers is een belangrijk actiepunt
De wens van digitale soevereiniteit heeft dan ook een brede impact op de complexe IT-ketens van de waterschappen, leert de inventarisatie. Tegelijkertijd is de afhankelijkheid van Amerikaanse tech groot. In de waterschaps-IT zijn Oracle en Microsoft dominante leveranciers, van de infrastructuur in de cloud tot lokale identiteits- en toegangscontrolesystemen. Op geo-gebied is ESRI een belangrijke speler. 'De discussie over digitale afhankelijkheid lijkt een storm in een glas water', zegt CIO Roland van de Boel van Het Waterschapshuis. 'Als er straks weer een democraat in de VS aan de macht is, zal het business as usual zijn. Toch willen we niet die kant weer op. We hebben niet het gevoel dat het dan over is. Bovendien is dit maar één aspect van niet-digitaal soeverein kunnen acteren voor ons.'
Leveranciers
De sectorale aanpak van de waterschappen is gestoeld op onder meer verdere kennisdeling en samenwerking op het thema, een verdiepingsslag in de opgedane inzichten in de IT-risico’s en alternatieve softwareoplossingen verkennen en implementeren. De inventarisatie van de lopende relaties en contracten met leveranciers is een belangrijk actiepunt, aldus Van de Boel. 'We willen goede overeenkomsten sluiten met de Microsofts van deze wereld, om er in elk geval voor te zorgen dat we tijd kopen. Dat zijn we nu actief aan het doen, samen met de VNG. Op papier ziet dat er positief uit. Deze partijen zien ook wel in dat ze wat moeten doen en profileren zich met soevereine cloudomgevingen. Oracle doet dat al in Duitsland.' Van de Boel verwacht dat de sector in vier jaar tijd redelijk ver kan zijn. Een recente omvangrijke aanbesteding voor de procesautomatisering van rioolwaterzuiveringen, geeft hij nog mee, is gewonnen door Siemens. 'Dat is Duits, dus Europees. Al weet je niet wat voor gevolgen dat weer voor je digitale afhankelijkheid kan hebben. Het is immers ook een grote partij.'
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.