Het ACOI heeft de afgelopen maanden bemiddeld tussen een journalist van Investico en het ministerie van Defensie over een Woo-verzoek over de compensatie van burgerslachtoffers in Irak. De informatie was bedoeld voor een geplande publicatie van Investico en een uitzending van BOOS (BNNVARA).
ACOI: geef journalistieke Woo-verzoeken meer prioriteit
Journalistieke Woo-verzoeken moeten met meer prioriteit en urgentie worden behandeld. Die oproep doet het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI) aan de minister van Defensie naar aanleiding van een bemiddeling over een Woo-verzoek van onderzoeksplatform Investico.
Volgens het adviescollege was het Woo-verzoek ruim op tijd ingediend en waren er tijdens de bemiddeling ruime termijnen afgesproken. Ook had de journalist duidelijk aangegeven wanneer de informatie uiterlijk nodig was. Toch slaagde Defensie er niet in de gevraagde documenten tijdig openbaar te maken. Daardoor werd de uitzending gemaakt zonder de informatie van het ministerie.
De afhandeling van het Woo-verzoek duurde uiteindelijk negen maanden. Alleen de interne afstemmings- en parafenlijnen namen volgens het ACOI tweeënhalve maand in beslag. Daarbij speelde ook het plotselinge vertrek van een directeur een rol.
Actualiteitswaarde
Het ACOI wijst erop dat Woo-verzoeken van onderzoeksjournalisten binnen de overheid vaak direct als 'politiek-bestuurlijk gevoelig' worden aangemerkt. Daardoor verloopt de voorbereiding en afstemming van openbaarmakingsbesluiten via meerdere interne schijven, soms tot aan de bewindspersoon. Volgens het adviescollege leidt dat ertoe dat verzoeken met een groot maatschappelijk belang langer blijven liggen, waardoor de actualiteitswaarde van de informatie verdwijnt.
Het college stelt daarnaast dat de verantwoordelijkheid voor een voortvarende behandeling breed binnen de organisatie moet worden gedragen. Uitval of vertrek van een medewerker mag volgens het ACOI niet leiden tot wekenlange vertraging als dat ten koste gaat van tijdige openbaarmaking.
Waakhondfunctie
Het ACOI benadrukt opnieuw de maatschappelijke rol van onderzoeksjournalisten. Volgens het college fungeren zij als waakhond van de democratie én als betrouwbare intermediair. Een Woo-verzoek van een journalist biedt volgens het ACOI daarom een kans om de samenleving goed te informeren en een tegenwicht te bieden aan desinformatie.
Advies
Het ACOI adviseert Defensie om journalistieke Woo-verzoeken voortaan met de daarbij horende prioriteit en urgentie te behandelen. Daarnaast roept het college het ministerie op de interne afstemmings- en parafenlijnen te stroomlijnen en concrete afspraken vast te leggen over doorlooptijden en de aanspreekbaarheid daarop.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.