AI en uniformering toverwoorden voor slagvaardige overheid

De overheid moet slanker en efficiënter. De slagvaardigheid die het Kabinet-Jetten voor ogen staat, werd al duidelijk uit de taakstellingen uit het coalitieakkoord: de efficiencytaakstelling (oplopend tot 0,4 miljard euro vanaf 2030) en de taakstelling Vernieuwing Rijksdienst/slagvaardige overheid (oplopend tot 1 miljard euro vanaf 2030).

Aanvullend op deze bezuinigingen heeft het kabinet besloten om nog een extra rijksbrede efficiencytaakstelling in het leven te roepen, die vanaf 2031 met 200 miljoen euro per jaar oploopt tot 1 miljard euro structureel vanaf 2035. Ook is er een extra taakstelling voor het versnellen van de slagvaardige overheid van 200 miljoen euro te vinden in de Prinsjesdagplannen, zowel in 2028 als 2029.

Voor BZK lopen de afgesproken apparaatstaakstellingen op tot € 65 euro miljoen structureel vanaf 2030. Voor de taakstelling versnellen slagvaardige overheid is het bedrag op de begroting van BZK 9,6 miljoen euro in zowel 2028 als 2029.

Standaardisering

Het kabinet wil de afslanking uit het coalitieakkoord onder meer realiseren door te komen tot één Rijksdienst. Hiervoor is een kwartiermaker aangesteld en wordt gewerkt langs vier centrale actielijnen: vereenvoudiging van beleid en regelgeving, vernieuwing en productiviteitsverhoging van de Rijksdienst, het doorbreken van Haagse muren en uitstekende digitale dienstverlening.

Voor de vernieuwing van de Rijksdienst wordt het adagium ‘standaard en centraal, tenzij’. Met name op het gebied van digitalisering betekent dat beter samenwerken met medeoverheden, schrijft het kabinet in de plannen. ‘Waar nodig pakt het Rijk de regie door kaderstelling en het verplicht stellen van standaarden en voorzieningen.’ Ook wil het kabinet de gegevenshuishouding stroomlijnen en uniformeren.

Meer inzet van AI

AI is het toverwoord om te komen tot een efficiëntere overheid. Er wordt ingezet op ontwikkeling, adoptie en implementatie van AI-toepassingen binnen de gehele overheid en dan met name op het gebruik van bestaande AI-toepassingen. ‘Veelbelovende innovaties worden versneld geïmplementeerd en opgeschaald.’ In 2027 is er 7,2 miljoen euro beschikbaar voor de digitale werkomgeving van rijksambtenaren. De digitale assistent Vlam.ai wordt verder uitgerold onder de rijksambtenaren. Om te weten in hoeverre de inzet van AI bijdraagt aan de verhoging van de productiviteit en de optimalisatie van processen, zet het kabinet in op stevige monitoring en evaluatie.

Overheidsbrede dienstverlening

Burgers en ondernemers moeten steeds vaker ‘aan de juiste deur’ staan, waar ze ook aankloppen. Daartoe worden overheidsprocessen opnieuw ingericht. Het UWV doet volgend jaar op een aantal locaties een pilot met overheidsbrede dienstverlening.

De AI-assistent voor ambtenaren komt er ook voor burgers, te beginnen met mensen die met pensioen gaan. ‘Dit betreft een interactieve oplossing die burgers proactief duidelijkheid biedt over rechten en plichten die voor hun individuele situatie van toepassing zijn’, aldus BZK. Extra geld voor deze plannen is in de Miljoenennota niet te vinden.