Een greep uit wat er nog aan schort:
Vier lessen voor het opschalen van AI-pilots in de publieke sector
Hoewel organisaties op grote schaal experimenteren met AI, doet nog slechts een klein deel er echt zijn voordeel mee. Dit beeld dat kwam het afgelopen halfjaar uit meerdere onderzoeken naar voren. Zo kwam MIT tot de conclusie dat 95% van de pilots met generatieve AI nooit naar productie gaat. RAND, McKinsey en BCG concludeerden los van elkaar dat ongeveer driekwart van de organisaties die AI inzetten in hun bedrijfsprocessen hiervan geen substantieel voordeel heeft.
- Overschatting van de eigen kennis en onderschatting van de complexiteit
- Te veel focus op de techniek en te weinig op menskant
- Inzet van generieke oplossingen in processen die maatwerk vragen
- Het ontbreken van een duidelijke visie op strategische waarde van AI
Rode draad in de rapporten is dat meer leiderschap en sturing vanuit het topmanagement moet leiden tot meer gerichte en meer succesvolle inzet van AI. Succesvol betekent dan vooral financieel succesvol: minder kosten, meer rendement.
Interessante vraag is ook welke lessen er te leren zijn voor organisaties die niet als hoogste doel hebben het maken van rendement, zoals in de publieke sector. De route naar succes blijkt dan niet zozeer top-down te zijn, maar bottom-up. Dit herkennen we ook in de praktijk.
Vier belangrijke lessen uit de praktijk waarmee AI-pilots bij de overheid direct hun voordeel kunnen doen:
- Kies voor AI-pilots bij afdelingen waar medewerkers al met AI bezig zijn, zogenoemde “prosumers” of “power users”. Start met use cases waarin goed zichtbare, meetbare verbeteringen te realiseren zijn. Kleine successen zorgen vervolgens voor draagvlak voor nieuwe projecten.
- Belangrijke conclusie uit het BCG-onderzoek is dat in AI-pilots slechts 30% van de uitdagingen betrekking heeft op techniek en algoritmes, en 70% op mensen en processen. Denk aan het meenemen van de organisatie, het trainen van medewerkers, het voldoen aan wet- en regelgeving etc. Oftewel: het succesvol inzetten van AI is mensenwerk!
- Zorg ervoor dat vanaf dag 1 voor iedereen het doel van een pilot helder is. Wanneer is het een succes? En is het einddoel van de pilot ook écht het einddoel, of een eerste stap op weg naar iets groters?
- Stem ontwerpkeuzes die je in de pilotfase maakt af op het einddoel, zodat een toepassing ook in de volgende fases overeind blijft. Denk aan eisen zoals betrouwbaarheid en transparantie, maar ook aan wettelijke eisen en de schaalbaarheid van het ontwerp.
Een goede manier om dit praktisch in te vullen is het toepassen van het concept Responsible-by-Design. Je gaat dan bij de aanvang van een project na aan welke eisen het eindresultaat zal moeten voldoen. Vervolgens stel je vast wat dit betekent voor het ontwerp van de toepassing en in welke projectfase dit moet worden opgepakt.
Het concept Responsible-by-Design is uitgewerkt in een whitepaper, dat kosteloos te downloaden is.
Auteur kennisbijdrage: Dorus-Jan ten Boom, Adviseur Digital Law & Ethics bij Highberg
Neem voor vragen gerust contact op.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.