Vandaag presenteerde het Commissariaat voor de Media het nieuwste Digital News Report Nederland. Het is onderdeel van een wereldwijd onderzoek (48 landen) in samenwerking met persbureau Reuters.
Platforms steeds vaker poortwachters voor nieuwsvoorziening
Het Commissariaat voor de Media waarschuwt dat steeds meer Nederlanders zich zorgen maken over de hoeveelheid online mis- en desinformatie. Tegelijk geven vooral jongeren mensen ( 18- tot 35-jarigen) aan dat sociale media hun belangrijkste nieuwsbron zijn. ‘Het is een paradox: het nieuws op sociale media wordt niet vertrouwd, maar toch is sociale media van steeds groter belang voor het nieuwsgebruik.’
Het vertrouwen in nieuws neemt dus af. Het is een langzaam dalende lijn vertellen de onderzoekers tijdens het webinar dat gekoppeld is aan de presentatie van het rapport. Nederland zakt weg naar de 11e plaats op de “vertrouwenslijst”, maar scoort nog altijd wel bovengemiddeld.
© Commisariaat voor de Media
Klik om te vergroten
Nieuwsinfluencers
Wereldwijd is het volgen van zelfstandige online nieuwsmakers (ook wel bekend als nieuwsinfluencers) sterk in opkomst. In Nederland geldt dat nu nog in beperkte mate. Van de 18- tot 24-jarigen volgt 46 procent online influencers die ook over nieuws praten. Vooral in landen waar de persvrijheid beperkt is zie je dat het aandeel van individuele nieuwsmakers stijgt, leggen de onderzoekers uit.
Wat maakt de nieuwsinfluencers is Nederland populair? Dat heeft vooral te maken met het feit dat ze gemakkelijker te begrijpen zijn, vermakelijker en meer authentiek. Bij jonge mensen is bijvoorbeeld NOS stories populair.
Platforms als poortwachters
Met de toename van gebruik van sociale media verschuift ook het nieuwsgebruik naar de grote internationale platforms als Google en Meta. Zij worden poortwachters van het nieuws en bepalen met hun algoritmes wat mensen wel en niet zien. Dat kan kwaliteitsnieuws zijn, maar ook informatie vanuit ongeverifieerde bronnen of schadelijke content. Gecombineerd met een daling van het vertrouwen in nieuws, de toename van het aantal nieuwsmijders en zorgen om mis- en desinformatie, is dit een zorgelijke ontwikkeling, aldus het Commissariaat.
Dan is er ook nog een lichte groei van vooral jongere mensen die hun nieuws vergaren via chatbots. Daar zit een risico in dat deze je naar je mond praten, ook wat betreft nieuws. Bij de NPO hanteren ze daarom een publiek algoritme, vertelt Ezra Eeman, directeur Strategie & Innovatie bij de NPO, gebaseerd op de mening van ene publiekspanel. Hij maakt zich vooral zorgen over Google die sinds enige tijd met AI overzichten presenteert boven de sites die informatie bieden over het gezochte onderwerp. ‘AI komt als een soort nieuwe laag tussen jou en de wereld te staan. Nieuwsorganisaties zijn zich hiervan bewust, maar weten nog niet goed hoe ze hiermee om moeten gaan.’
In het rapport doet het Commissariaat voor de Media drie aanbevelingen:
- Stimuleer nieuwsgebruik met wet- en regelgeving voor grote platformbedrijven. In ons rapport ‘Naar democratisch gezonde feeds’, dat afgelopen mei verscheen, zijn de opties voor beleid en toezicht uiteengezet.
- Stimuleer nieuwsinteresse onder jongeren door in te spelen op hun nieuwsbehoeften, dat is nu niet overal herkenbaar en begrijpelijk genoeg.
- Verstevig het vertrouwen in nieuws door transparant te zijn over de journalistieke werkwijze. Transparantie versterkt het vertrouwen in de journalistiek en biedt een uniek concurrentievoordeel tegenover niet-journalistieke bronnen. De uitdaging is dit ook via sociale media waar te maken.
Plaats een reactie
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.